I OZ 273/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Niczyporuk po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia F. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 grudnia 2023 r., sygn. akt I SA/Wa 780/20 o odrzuceniu skargi kasacyjnej F. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 listopada 2020 r., sygn. akt I SA/Wa 780/20 oddalającego skargę E. Z. i F. Z. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 4 lutego 2020 r. nr GZ.rn.625.65.2017 w przedmiocie zawieszenia postępowania postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 19 grudnia 2023 r., sygn. akt I SA/Wa 780/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: Sąd I instancji) odrzucił skargę kasacyjną F. Z. (dalej: Skarżący) od wyroku tego Sądu z dnia 27 listopada 2020 r., sygn. akt I SA/Wa 780/20 oddalającego skargę E. Z. i F. Z. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 4 lutego 2020 r. nr GZ.rn.625.65.2017 w przedmiocie zawieszenia postępowania. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, odpis wyroku wraz z uzasadnieniem został doręczony Skarżącemu 14 czerwca 2021 r., w trybie art. 73 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a."). Pismem z 8 listopada 2023 r. (data nadania w Urzędzie Pocztowym), Skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł od powyższego wyroku skargę kasacyjną. Sąd I instancji odrzucając skargę kasacyjną przytoczył treść art. 177 § 1 p.p.s.a. i stwierdził, że skoro odpis wyroku wraz z uzasadnieniem został doręczony Skarżącemu 14 czerwca 2021 r., to skarga kasacyjna mogła być wniesiona do 14 lipca 2021 r. Tymczasem skarga kasacyjna została nadana w urzędzie pocztowym 8 listopada 2023 r. Oznacza to, że została wniesiona po terminie. Dodatkowo Sąd I instancji podał, że Skarżący pismem z 6 października 2023 r. został poinformowany, że ww. wyrok wraz z uzasadnieniem został prawidłowo doręczony mu 14 czerwca 2021 r., w trybie art. 73 § 4 p.p.s.a. i nie było podstaw do ponownego doręczania wyroku. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł Skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, to jest okoliczność, że Skarżący otrzymał odpis ww. wyroku 10 października 2023 r., gdzie doręczenie to zawierało w sobie również pouczenie o możliwości złożenia od tego orzeczenia skargi kasacyjnej, co w terminie ustawowym zostało przez Skarżącego uczynione. W związku z powyższym Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Nadto, wniósł o zasądzenie kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 177 § 1 p.p.s.a, skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia wraz z uzasadnieniem. Stosownie natomiast do treści art. 178 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. W rozpoznawanej sprawie słusznie Sąd I instancji uznał, że odpis wyroku z 27 listopada 2020 r. wraz z uzasadnieniem doręczony został Skarżącemu 14 czerwca 2021 r., w trybie art. 73 § 4 p.p.s.a., o czym świadczy znajdująca się w aktach sprawy zwrócona przesyłka sądowa zawierająca odpis wyroku wraz z uzasadnieniem (k. 99 akt sądowych). W tej sytuacji za prawidłowe należy uznać stanowisko wyrażone przez Sąd I instancji, że skoro skarga kasacyjna została złożona 8 listopada 2023 r., tj. z uchybieniem terminu określonego w art. 177 § 1 p.p.s.a. to podlegała odrzuceniu jako spóźniona. Rozstrzygnięcie Sądu I instancji jest zatem prawidłowe. Należy przy tym podkreślić, że termin do wniesienia skargi kasacyjnej jest terminem ustawowym, niedopuszczalne jest jego skracanie lub przedłużanie. Jedynym możliwym odstępstwem od rygoryzmu jego dochowania jest instytucja przywrócenia terminu do dokonania danej czynności. Tak jak już wcześniej wspomniano z zwróconej przesyłki sądowej zawierającej odpis wyroku wraz z uzasadnieniem w sposób bezsporny wynika, że przesyłka ta została doręczona w trybie tzw. doręczenia zastępczego Skarżącemu 14 czerwca 2021 r. Zgodnie bowiem z treścią art. 73 § 1 p.p.s.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65 -72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zgodnie zaś z art. 73 § 2 p.p.s.a. zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (art. 73 § 3). Stosownie do art. 73 § 4 doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1. Ww. przepisy stwarzają możliwość skorzystania przez sąd administracyjny z instytucji tzw. "fikcji" doręczenia. Oznacza to, że pismo "fizycznie" nie dociera do adresata, ale doręczyciel podejmuje odpowiednie, przewidziane powołanymi przepisami, próby doręczenia przesyłki, o czym informuje sąd w postaci właściwych adnotacji na zwróconej do nadawcy przesyłce. W takiej sytuacji sąd może ustalić, że pismo zostało skutecznie doręczone. Domniemanie to może zostać obalone przez stronę jeśli wykaże, że nie zostały zachowane warunki skuteczności doręczenia zastępczego. Mając powyższe na uwadze wskazać należy, że z koperty, jak również ze zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach sprawy wynika, że listonosz podjął pierwszą próbę doręczenia przesyłki 31 maja 2021 r., o czym powiadomiono adresata umieszczając zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki pod adresem Skarżącego. Powtórne awizowanie nastąpiło 8 czerwca 2021 r., o czym świadczy umieszczona na kopercie pieczęć zawierająca datę oraz podpis doręczyciela. Zwrot do nadawcy nastąpił 16 czerwca 2021 r., co również zostało potwierdzone stosowną pieczęcią i podpisem. W związku z tym Sąd I instancji słusznie uznał, że awizowanie przesyłki i tryb jej doręczenia były prawidłowe. W związku z powyższym Sąd I instancji prawidłowo uznał, że doręczenie to nastąpiło z zastosowaniem dwukrotnego powiadomienia strony o możliwości odbioru pisma w placówce pocztowej, a dzień doręczenia pisma należy ustalić zgodnie z art. 73 § 4 p.p.s.a stanowiącym, że doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1 (14 dni). Pierwsze awizo miało miejsce 31 maja 2021 r., stąd za dzień doręczenia należy uznać 14 czerwca 2021 r. Odnosząc się do argumentów zażalenia wskazać należy, że dla zagadnienia charakteru i możliwości odrzucenia wniesionej skargi kasacyjnej nie ma znaczenia fakt, że na wniosek Skarżącego z 29 września 2023 r. doręczono mu odpis wyroku wraz z uzasadnieniem oraz pouczeniem o przysługującej mu skardze kasacyjnej (na skutek błędnego wykonania przez pracownika sekretariatu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I z 6 października 2023 r. k. 211). Prawidłowe doręczenie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem, jak już wspomniano nastąpiło 14 czerwca 2021 r. i od tej daty biegł termin na złożenie skargi kasacyjnej. Późniejsze doręczenie przez Sąd I instancji odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem i pouczeniem tego nie zmieniło i nie otworzyło Skarżącemu nowego terminu na złożenie skargi kasacyjnej. O powyższym Skarżący miał świadomość, gdyż został poinformowany o tym przez Sąd I instancji w piśmie z 6 października 2023 r. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia