I OZ 271/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Przybysz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 października 2021 r., sygn. akt I SAB/Wa 265/21 o odrzuceniu skargi A. K. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o zwrot nieruchomości postanawia: oddalić zażalenie.

Uzasadnienie: Pismem z 11 sierpnia 2021 r. A. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę o stwierdzenie bezczynności Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o zwrot nieruchomości położonej w W. przy ul. L[...], ozn. hip. Nr 2[...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 14 października 2021 r. odrzucił skargę, wskazując, że wyrokiem z 24 lipca 2020 r., sygn. akt I SAB/Wa 106/20, po rozpoznaniu skargi A. K. na bezczynność Prezydenta [...], zobowiązał ten organ do rozpoznania wniosku o zwrot nieruchomości położonej w Warszawie przy ul. L[...], ozn. hip. Nr 2[...]. Sąd zaznaczył, że skarżący występował w sprawie o sygn. akt I SAB/Wa 106/20 jako strona postępowania. W ocenie Sądu oznaczało to, że złożona w rozpoznawanej sprawie skarga była przedmiotowo i podmiotowo tożsama ze skargą rozpoznaną w sprawie I SAB/Wa 106/20. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, skarżący złożył pismo zatytułowane jako skarga kasacyjna, domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia, zarzucając naruszenie art. 58 § 1 pkt 4 w zw. art. 154 § 1 oraz art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na stwierdzeniu, że skarga A. K. z 11 sierpnia 2021 r. podlega odrzuceniu, gdyż dotyczy ponownego rozpoznania sprawy pomiędzy tymi samymi stronami już prawomocnie osądzonej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 24 lipca 2020 r. wydanym w sprawie I SAB/Wa 106/20, podczas gdy powyższa skarga z 11 sierpnia 2021 r. była skargą wniesioną w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 24 lipca 2020 r., który został wydany w sprawie o sygnaturze I SAB/Wa 106/20. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 329, dalej: p.p.s.a.), sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona. Warunkiem umożliwiającym zastosowanie przywołanego przepisu jest tożsamość wcześniej wszczętej sprawy sądowoadministracyjnej z tą, w której wniesiono skargę. Należy wyjaśnić, że o tożsamości spraw można mówić wówczas, gdy występuje między nimi tożsamość elementów podmiotowych i przedmiotowych. Tożsamość podmiotowa dotyczy podmiotu będącego adresatem praw lub obowiązków, zaś tożsamość przedmiotowa ma miejsce, gdy identyczna jest treść tych praw i obowiązków oraz ich podstawa prawna i faktyczna (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 października 2018 r., sygn. akt I OZ 798/18). Mając powyższe na uwadze, należy wskazać, że zarówno skarga złożona w sprawie I SAB/Wa 106/20, jak i złożona w rozpoznawanej sprawie dotyczyły bezczynności w rozpoznaniu przez organ wniosku o zwrot nieruchomości położonej w W[...] przy ul. L[...], a krąg stron obu postępowań, co prawidłowo odnotował Sąd pierwszej instancji, był ten sam. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego pozwala to stwierdzić, że w obu tych sprawach zachodzi tożsamość zarówno po stronie przedmiotowej, jak i podmiotowej, co uzasadnia zastosowanie art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a. Odnosząc się z kolei do stanowiska skarżącego, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi tożsamość przedmiotowa ze sprawą I SAB/Wa 106/20 ze względu na odmienny element przedmiotowy, należy wskazać, że w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego złożenie kolejnej skargi na bezczynność organu po prawomocnym rozpatrzeniu poprzedniej skargi na bezczynność jest niedopuszczalne. Zauważyć bowiem należy, że zgodnie z ogólnymi zasadami wykładni przepisów prawnych zabronione jest dokonywanie takiej wykładni, której skutkiem część przepisu staje się zbędna. Tym bardziej zdaniem Sądu zabronione jest dokonywanie takiej wykładni przepisów, której efektem jest pominięcie całej grupy przepisów. Należy wskazać, co słusznie podkreślał Sąd pierwszej instancji, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona – zgodnie z art. 154 § 1 p.p.s.a., po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Przyjęcie zatem, że po stwierdzeniu prawomocnym wyrokiem bezczynności organu i następującej po wydaniu wyroku dalszej bezczynności stronie przysługuje prawo do wniesienia nowej skargi na bezczynność, tym razem bezczynność mającą miejsce po wydaniu prawomocnego orzeczenia, powodowałoby, że instytucja wniesienia skargi na niewykonanie wyroku stwierdzającego bezczynność i zobowiązującego organ do wydania aktu administracyjnego staje się zbędna. Tym samym przyznanie racji stanowisku skarżącego byłoby nie do pogodzenia z ogólnymi zasadami wykładni powszechnie obowiązujących przepisów prawa. Wskazać również należy, że pismo skarżącego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, datowane na 11 sierpnia 2021 r., inicjujące postępowanie sądowoadministracyjne w niniejszej sprawie, zostało zatytułowane jako "Wniosek o stwierdzenie bezczynności i zobowiązanie Prezydenta m.st. Warszawy do załatwienia sprawy". W petitum wniosku sformułowano m.in. żądanie wyznaczenia organowi terminu załatwienia sprawy oraz wymierzenia organowi na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., jak również przyznania skarżącemu na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty określonej w art. 156 § 6 p.p.s.a. Skarżący wyznaczył w ten sposób przedmiot zaskarżenia w niniejszej sprawie, to jest bezczynność organu. Przypomnieć w tym miejscu należy, że przepis art. 149 p.p.s.a. zawiera regulacje dotyczące uwzględnienia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a p.p.s.a. Nie można zaakceptować argumentu skarżącego, że Sąd pierwszej instancji winien w rozpoznawanej sprawie wydać orzeczenie na podstawie art. 154 p.p.s.a. Sąd jest bowiem związany granicami skargi. Skoro zaś w skardze jest kwestionowana bezczynność organu, to sąd nie może orzekać co do innych zagadnień związanych z daną sprawą w znaczeniu materialnoprawnym, ale niedotyczących bezczynności, bowiem wyszedłby wówczas poza granice sprawy. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.