I OZ 270/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Iwona Bogucka po rozpoznaniu w dniu 26 sierpnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 5 maja 2021 r. sygn. akt II SA/Lu 249/21 o odrzuceniu skargi K. S. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2021 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie o zwrot nieruchomości postanawia: oddalić zażalenie.

K. S. (dalej: skarżący) wniósł skargę na postanowienie Wojewody [... ]z [...] lutego 2021 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie o zwrot nieruchomości. Zarządzeniem z 30 marca 2021 r. skarżący został wezwany do usunięcia – w terminie siedmiu dni – braków formalnych skargi przez złożenie dwóch odpisów skargi. Wezwanie do wykonania tego zarządzenia doręczono skarżącemu w dniu 9 kwietnia 2021 r. (k.20 akt sąd.). Postanowieniem z 5 maja 2021 r., II SA/Lu 249/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 1302 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), odrzucił skargę. W uzasadnieniu Sąd I instancji powołując się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 13/13 (ONSAiWSA 2014, nr 3 poz. 39) wskazał, że niedołączenie przez skarżącego wymaganej liczby odpisów skargi stanowi brak formalny skargi, uniemożliwiający nadanie skardze prawidłowego biegu, którego nieusunięcie – w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania, powoduje konieczność odrzucenia skargi jako niedopuszczalnej. Sąd I instancji podał, że pismo zawierające wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi zostało doręczone skarżącemu 9 kwietnia 2021 r. W zakreślonym terminie, który upłynął 16 kwietnia 2021 r., skarżący nie uzupełnił braków skargi. O zwrocie skarżącemu z urzędu uiszczonego wpisu od skargi w kwocie 100 zł orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący, wnosząc o jego uchylenie w całości. W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że skarżący składając skargę do Wojewody [...] załączył komplet wymaganych dokumentów oraz wpłacił 100 zł tytułem uiszczonego wpisu od skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 57 § 1 p.p.s.a. skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Stosownie natomiast do treści art. 47 § 1 p.p.s.a., do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych. Odpisami w rozumieniu tego przepisu mogą być także uwierzytelnione fotokopie bądź uwierzytelnione wydruki poczty elektronicznej (art. 47 § 2 p.p.s.a.). Stosownie do treści art. 49 § 1 p.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Zgodnie zaś z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Sąd odrzuca skargę gdy nie uzupełniono w terminie braków formalnych. W rozpoznawanej sprawie brakiem formalnym nieuzupełnionym w terminie był brak dwóch odpisów skargi. Należy wyjaśnić, że w rozpoznawanej sprawie, poza skarżącym, stronami postępowania jest organ oraz dwóch uczestników na prawach strony (K. S. i L. Spółdzielnia Mieszkaniowa). Sąd miał zatem uzasadnione podstawy, aby pod rygorem odrzucenia skargi wezwać skarżącego do przesłania dwóch odpisów skargi celem jego przesłania wymienionym uczestnikom postępowania. Tym samym, przy założeniu, że odpis przeznaczony dla organu pozostał w organie przed przekazaniem skargi do Sądu, konieczne było wezwanie skarżącego przez Sąd I instancji do nadesłania dwóch brakujących odpisów skargi. Podkreślenia wymaga, że sposób sformułowania wezwania (k. 16 akt sąd.) nie budzi wątpliwości co do jego treści i skutków. Brak nadesłania żądanych odpisów skargi spowodował, że nie można było przesłać uczestnikom tych odpisów w celu zapoznania się z treścią skargi, co sprawiło, że skarga nie mogła otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych – braku załączenia odpisów skargi. W konsekwencji Sąd I instancji zasadnie odrzucił skargę. Powyższe stanowisko Sądu I instancji pozostaje w zgodzie z poglądem wyrażonym w uchwale składu siedmiu sędziów NSA z 18 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 13/13, w której NSA przyjął, że niedołączenie przez skarżącego wymaganej liczby odpisów skargi i odpisów załączników, zgodnie z art. 47 § 1 p.p.s.a., jest brakiem formalnym skargi, o którym mowa w art. 49 § 1 w związku z art. 57 § 1 p.p.s.a., uniemożliwiającym nadanie skardze prawidłowego biegu, który nie może być usunięty przez sporządzenie odpisów skargi przez sąd. W uzasadnieniu uchwały stwierdzono w szczególności, że ustawodawca nie przewidział prawnych możliwości uzupełniania braków formalnych żadnych pism procesowych przez sąd, ani nie dokonał rozróżnienia na braki "istotne" i "nieistotne", a jedynie wskazał na braki, które uniemożliwiają nadanie pismu prawidłowego biegu, co przemawia za przyjęciem ścisłej wykładni omawianych przepisów. Rolą sądu nie jest zastępowanie strony w dokonywaniu czynności procesowych, leżących w jej interesie i stanowiących jej ustawowy obowiązek. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, podzielającego powyższy pogląd, zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie jest zgodne z prawem. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.