I OZ 27/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Przybysz po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia T.M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 11 września 2025 r., sygn. akt II SA/Łd 578/25 o oddaleniu wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze sprzeciwu T.M. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Skierniewicach z 4 lipca 2025 r. znak KO.4111.60.2025 w przedmiocie uchylenia decyzji przyznającej zasiłek stały postanawia: umorzyć postępowanie zażaleniowe.

W piśmie z 19 sierpnia 2025 r. w sprawie ze sprzeciwu od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Skierniewicach z 4 lipca 2025 r., znak KO.4111.60.2025, uchylającej decyzję przyznającą zasiłek stały, skarżąca T.M. (dalej: skarżąca) wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Zaskarżonym postanowieniem z 11 września 2025 r., sygn. akt II SA/Łd 578/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił wniosek. Następnie wyrokiem z 18 września 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił sprzeciw. Pismem z 24 września 2025 r. skarżąca wniosła zażalenie na postanowienie z 11 września 2025 r. Skarżąca nie wniosła skargi kasacyjnej od wyroku z 18 września 2025 r. Postanowieniem z 13 stycznia 2026 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że wyrok z 18 września 2025 r. jest prawomocny od 16 grudnia 2025 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego do sądu aktu administracyjnego, o której mowa w art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), ma na celu ochronę przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłoby dla strony wywołać wykonanie takiego aktu, zanim zostanie on zbadany przez sąd administracyjny pod kątem jego legalności. Ochrona tymczasowa służy temu, aby w okresie do rozpatrzenia skargi strona nie poniosła znacznej szkody lub by nie doszło do wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienie NSA z 14 listopada 2018 r., II OZ 1129/18). Wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji ma zatem charakter tymczasowy i służy zabezpieczeniu interesów strony na czas trwania postępowania sądowoadministracyjnego. Środek ten może wywoływać skutki jedynie do momentu zakończenia postępowania w sprawie głównej. Zgodnie bowiem z dyspozycją art. 61 § 6 p.p.s.a. wstrzymanie wykonania aktu lub czynności traci moc z dniem: 1) wydania przez sąd orzeczenia uwzględniającego skargę; 2) uprawomocnienia się orzeczenia oddalającego skargę. Natomiast w myśl art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 193 zd. 1 i art. 197 § 2 p.p.s.a. postępowanie zażaleniowe podlega umorzeniu, jeżeli stało się bezprzedmiotowe. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że po wydaniu przez sąd administracyjny pierwszej instancji orzeczenia kończącego postępowanie rozpoznawanie zażalenia na postanowienie w sprawie wstrzymania wykonania aktu lub czynności staje się bezprzedmiotowe, a postępowanie zażaleniowe podlega umorzeniu (por. np. postanowienia NSA: z 18 lipca 2018 r., II OZ 770/18; z 17 kwietnia 2018 r., II OZ 363/18; z 5 grudnia 2017 r., II OZ 1514/17; z 13 listopada 2019 r., II GZ 261/19; z 22 kwietnia 2021 r., II GZ 115/21; z 18 kwietnia 2023 r., II GZ 97/23). W takiej sytuacji kwestia wstrzymania wykonania zaskarżonych aktów lub czynności przestaje być – co najmniej tymczasowo – aktualna w zakończonym postępowaniu pierwszej instancji, a jeżeli orzeczenie kończące to postępowanie nie stało się prawomocne – kompetencja w zakresie udzielenia ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym przechodzi na Naczelny Sąd Administracyjny, o ile w postępowaniu drugiej instancji zostanie złożony nowy wniosek o udzielenie tego rodzaju ochrony. W niniejszej sprawie po wydaniu zaskarżonego postanowienia z 11 września 2025 r. w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji, zapadł wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 18 września 2025 r. rozstrzygający sprawę co do istoty. Wyrok ten nie został zaskarżony skargą kasacyjną i stał się prawomocny. Tym samym postępowanie sądowoadministracyjne zostało definitywnie zakończone. W konsekwencji wobec prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy głównej dalsze rozpoznawanie zażalenia na postanowienie dotyczące wstrzymania wykonania decyzji stało się bezprzedmiotowe, albowiem brak jest już przedmiotu, który mógłby podlegać zabezpieczeniu w toku postępowania. Wstrzymanie wykonania decyzji nie może bowiem wywoływać skutków po prawomocnym zakończeniu postępowania sądowoadministracyjnego. Z przedstawionych względów na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 193 i art. 197 § 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.