I OZ 262/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Kremer po rozpoznaniu w dniu 7 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 4 marca 2025 r., sygn. akt IV SA/Po 132/24 o odrzuceniu zażalenia na postanowienie z dnia 3 grudnia 2024 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi A. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Pile z dnia 18 grudnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 4 marca 2025 r. sygn. akt IV SA/Po 132/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił zażalenie A. W. na postanowienie z dnia 3 grudnia 2024 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że postanowieniem z dnia 3 grudnia 2024 r. została odrzucona skarga kasacyjna skarżącej od wyroku z dnia 21 sierpnia 2024 r. Sąd uznał skargę kasacyjną sporządzoną samodzielnie przez pełnomocnika skarżącej, który nie należy do kręgu osób wskazanych w art. 175 § 2 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", jako niedopuszczalną. Pełnomocnik skarżącej Z. W. wniósł własnoręcznie sporządzone i podpisane przez niego zażalenie na postanowienie z dnia 3 grudnia 2024 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucając zażalenie przytoczył m.in. treść art. 194 § 4 P.p.s.a. i wskazał, że w przedmiotowej sprawie zażalenie na postanowienie z dnia 3 grudnia 2024 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej sporządził i podpisał osobiście pełnomocnik skarżącej, niebędący radcą prawnym, adwokatem, ani osobą wskazaną w art. 175 § 2 i § 3 P.p.s.a., pomimo że został pouczony o konieczności sporządzenia zażalenia przez adwokata lub radcę prawnego. Ponadto Sąd wskazał, że skarżąca korzysta z pomocy prawnej profesjonalnego pełnomocnika, który sporządził i przedłożył Sądowi opinię o braku podstaw do złożenia skargi kasacyjnej. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła skarżąca. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 194 § 4 P.p.s.a., zażalenie, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej, powinien sporządzić adwokat lub radca prawny. Powyższego wymogu nie stosuje się, jeżeli takie zażalenie sporządza sędzia, prokurator, notariusz, radca Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, będący stroną, jej przedstawicielem lub pełnomocnikiem albo jeżeli zażalenie takie wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (art. 175 § 2 w zw. z art. 194 § 4 P.p.s.a.). Ponadto w sprawach wskazanych w art. 175 § 3 P.p.s.a. zażalenie może sporządzić także doradca podatkowy i rzecznik patentowy. Niezachowanie przymusu adwokacko-radcowskiego w odniesieniu do zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej czyni wniesienie takiego zażalenia niedopuszczalnym z innych przyczyn w rozumieniu art. 178 P.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. Podkreślić przy tym należy, na co zasadnie zwrócił uwagę Sąd I instancji, że obowiązek ustanowiony w art. 194 § 4 P.p.s.a. ma charakter bezwzględny i nie może podlegać wyłączeniu z uwagi na jakiekolwiek szczególne okoliczności występujące po stronie strony skarżącej. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego niezachowanie przymusu adwokacko-radcowskiego w odniesieniu do zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, o którym mowa w art. 194 § 4 P.p.s.a., stanowi brak niepodlegający uzupełnieniu w trybie art. 49 P.p.s.a. (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 marca 2012 r. sygn. akt I OZ 169/12, z dnia 2 października 2012 r. sygn. akt II OZ 832/12, z dnia 19 lipca 2019 r. sygn. akt I OZ 683/19, z dnia 22 lutego 2022 r. sygn. akt III OZ 80/22, z dnia 8 kwietnia 2022 r. sygn. akt I OZ 106/22, z dnia 25 stycznia 2023 r. sygn. akt I OZ 5/23, z dnia 13 lipca 2023 r. sygn. akt I OZ 272/23 oraz z dnia 17 stycznia 2024 r. sygn. akt I OZ 645/23). W rozpoznawanej sprawie zażalenie na postanowienie z dnia 3 grudnia 2024 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej zostało sporządzone i wniesione przez męża skarżącej Z. W., który nie należy do kręgu podmiotów uprawnionych na podstawie art. 194 § 4 P.p.s.a. do sporządzenia zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej. W tej sytuacji Sąd I instancji prawidłowo uznał, że zażalenie należało odrzucić jako uchybiające wymogowi określonemu w ww. przepisie. Wyjaśnić przy tym należy, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając zażalenie uprawniony jest wyłącznie do oceny prawidłowości postanowienia z dnia 4 marca 2025 r., a zatem pozostałe kwestie wskazane w zażaleniu nie mogły być brane pod uwagę na obecnym etapie postępowania. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.