I OZ 260/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Przybysz po rozpoznaniu w dniu 9 lipca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia S.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 20 maja 2026 r., sygn. akt II SA/Gl 454/26 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi S.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z 12 lutego 2026 r. nr SKO.PSŚ/41.5/76/2026/1401 w przedmiocie nienależnie pobranego świadczenia pielęgnacyjnego postanawia: oddalić zażalenie.

Zarządzeniem Zastępcy Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 8 kwietnia 2026 r., sygn. akt II SA/Gl 454/26, wezwano S.S. (dalej: skarżąca) do usunięcia braków formalnych skargi poprzez wskazanie numeru PESEL, w terminie 7 dni od doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie zostało uznane za skutecznie doręczone skarżącej 4 maja 2026 r. w wyniku podwójnej awizacji. W zakreślonym terminie nie uzupełniono braków formalnych skargi. Postanowieniem z 20 maja 2026 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę wobec nieuzupełnienia jej braków formalnych. Skarżąca wniosła zażalenie na powyższe postanowienie, zaskarżając je w całości i wnosząc o jego uchylenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Niewątpliwie wywiedziona na gruncie niniejszej sprawy skarga była dotknięta brakiem formalnym. Brak wskazania numeru PESEL wymagał więc wszczęcia procedury naprawczej na mocy art. 49 § 1 w zw. art. 46 § 2 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."). Jak bowiem stanowi art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a., pierwsze pismo strony w sprawie powinno zawierać PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną. Natomiast w myśl art. 49 § 1 p.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Zgodnie zaś z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd zobligowany jest odrzucić skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Skarżąca nie poddaje w wątpliwość zasadności wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi, kwestionuje natomiast skuteczność doręczenia tego wezwania, bowiem – jak wskazuje – nie otrzymała zawiadomienia o podwójnym awizowaniu przesyłki. Należy zatem wyjaśnić, że przepis art. 73 p.p.s.a. wprowadza jedną z form tzw. doręczeń zastępczych, kiedy to przesyłka nie zostaje doręczona bezpośrednio do rąk jej adresata, lecz przyjmuje się fikcję prawną, która zakłada, że takie doręczenie nastąpiło. Fikcję doręczenia przyjmuje się w razie niemożności doręczenia adresatowi pisma sądowego w sposób przewidziany w art. 65-72 p.p.s.a. pod warunkiem, że adresat został dwukrotnie powiadomiony o pozostawieniu przesyłki na okres 14 dni w placówce pocztowej (art. 73 § 1 p.p.s.a.). Warunkiem uznania, że do fikcji doręczenia doszło, jest zatem pozostawienie zawiadomień, o których mowa w art. 74 § 2 i 3 p.p.s.a., a więc dokonanie dwukrotnej awizacji przesyłki pozostawionej w urzędzie pocztowym lub urzędzie gminy. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia ww. okresu (art. 73 § 4 p.p.s.a.). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego przesyłka zawierająca wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi została doręczona skarżącej 4 maja 2026 r. w trybie art. 73 p.p.s.a., zatem w wyniku zasadnie przyjętej przez Sąd I instancji fikcji doręczenia. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, które stanowi dokument urzędowy i korzysta z domniemania prawdziwości oraz zgodności z prawdą tego, co zostało w nim stwierdzone, jak również z adnotacji urzędu pocztowego na kopercie wynika bowiem, że przesyłka sądowa została dwukrotnie awizowana 17 i 27 kwietnia 2026 r. i pozostawiona w placówce pocztowej [...]. Argumentacja zażalenia nie wzruszyła domniemania prawidłowości oraz skuteczności doręczenia przesyłki i nie mogła odnieść pożądanego skutku w postaci uchylenia zaskarżonego postanowienia. Twierdzenie skarżącej, że nie otrzymała zawiadomienia o pozostawieniu przesyłki w placówce pocztowej, wobec znajdujących się w aktach sprawy dowodów, czyli dokonanych na przesyłce adnotacji urzędowych, należy uznać za niewystarczające. Wprawdzie skarżąca dołączyła do zażalenia kserokopię pisma skierowanego do Urzędu Pocztowego [...], w którym podniosła fakt niedostarczenia jej przesyłki sądowej oraz niepozostawieniu podwójnego awiza, niemniej do dnia dzisiejszego nie przedstawiła odpowiedzi Poczty Polskiej, z której wynikałoby, by w zakresie awizowania ww. przesyłki doszło do jakichkolwiek nieprawidłowości. W tym stanie rzeczy skarga podlegała odrzuceniu wobec nieuzupełnienia braków formalnych w terminie tj. do 11 maja 2026 r., o czym Sąd I instancji zasadnie orzekł na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W konsekwencji zażalenie podlegało oddaleniu na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. Wniosek strony o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych, złożony wraz z zażaleniem, zostanie rozpoznany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w odrębnym postępowaniu.