I OZ 257/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Mariola Kowalska po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J.B. na zarządzenie Przewodniczącej Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 22 marca 2024 r., sygn. akt II SA/Bk 156/24 o wezwaniu J.B. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi J.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia 15 stycznia 2024 r., nr 408.206/G-AH/I/2023 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o obciążeniu kosztami utrzymania, opieki i koniecznego leczenia bydła postanawia: oddalić zażalenie.

Pismem z 16 lutego 2024 r. (wpływ do Sądu – 19 marca 2024 r.) zatytułowanym "skarga wstępna", J.B. (dalej "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z 15 stycznia 2024 r. znak 408.206/G-AH/I/2023 utrzymującą w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z 30 listopada 2023 r. znak 408.152/F-26/7/2023 odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza S. z 21 lipca 2023 r. znak GR.K.6140.8.2021.JS wydanej w przedmiocie obciążenia skarżącego kosztami utrzymania, opieki i koniecznego leczenia tymczasowo odebranych mu 11 sztuk bydła decyzją Burmistrza S. z 12 sierpnia 2021 r. znak GRK.6140.8.2021.JS za okres od 28 lipca 2022 r. do 28 czerwca 2023 r. w wysokości 77.433,00 zł. W piśmie zawarto wniosek o uchylenie zaskarżonej decyzji, skierowanie sprawy na rozprawę oraz "ustanowienie adwokata z urzędu - wniosek został zarejestrowany jako sprawa II SPP/Bk 10/24". Zarządzeniem z 22 marca 2024 r. Przewodnicząca Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, działając na podstawie art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej "P.p.s.a.") wezwała skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z 15 stycznia 2024 r. w kwocie 200 zł, stosowanie do § 2 ust. 3 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2021 r., poz. 535). W zarządzeniu wskazano ponadto, że wpis należy uiścić w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia zażalenia. Zażalenie na powyższe zarządzenie złożył J.B. wnosząc o jego uchylenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 199 P.p.s.a., strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zgodnie natomiast z art. 220 § 1 P.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 P.p.s.a.). Wedle brzemienia art. 243 § 1 prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Wniosek ten wolny jest od opłat sądowych. Stosownie do treści art. 246 § 1 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), natomiast w zakresie częściowym, gdy nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym (art. 252 § 1 P.p.s.a.). Wniosek składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru (art. 252 § 2 P.p.s.a.). Z akt rozpoznawanej sprawy wynika, że skarżący, w dniu 24 stycznia 2024 r. złożył do Sądu I instancji wniosek o przyznanie prawa pomocy. Zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 7 lutego 2024 r. wezwano skarżącego do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie go na urzędowym formularzu PPF oraz podania numeru PESEL, w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Wezwanie zostało skutecznie doręczone skarżącemu 26 stycznia 2024 r. Termin do uzupełnienia braków formalnych wniosku upłynął z dniem 2 lutego 2024 r. Dnia 2 lutego 2024 r. wnioskodawca nadał za pośrednictwem poczty pismo, w którym podał numer PESEL, a do którego załączył także pozew zawierający m.in wniosek o ustalenie jako osobie niepełnosprawnej prawa do posiadania kuratora na koszt Skarbu Państwa w osobie adwokata do załatwienia wszystkich spraw administracyjnych prowadzonych z urzędu lub na wniosek przed organami administracyjnymi I instancji, mającymi siedzibę w S. Pismem z 12 lutego 2024 r. referendarz sądowy zwrócił się do Sądu Okręgowego w Białymstoku I Wydział Cywilny o nadesłanie informacji, czy wobec skarżącego toczyło się lub toczy się jakiekolwiek postępowanie o ubezwłasnowolnienie, a jeżeli tak, to pod jaką sygnaturą, na jakim jest ono obecnie etapie i czy wyznaczono doradcę tymczasowego. Pismem z 15 lutego 2024 r. Sąd Okręgowy w Białymstoku I Wydział Cywilny poinformował, że w tamtejszym wydziale nie toczyły się sprawy o ubezwłasnowolnienie wskazanej osoby. Zarządzeniem z 20 lutego 2024 r. starszy referendarz sądowy pozostawił wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata bez rozpoznania z uwagi na fakt, iż skarżący nie nadesłał wypełnionego formularza PPF. Ponadto wskazano, przed Sądem Okręgowym w Białymstoku nie toczyło się, ani nie toczy postępowanie dotyczące ubezwłasnowolnienia wnioskodawcy, tym samym skarżący może składać oświadczenia woli w zakresie jego sytuacji rodzinnej i majątkowej. Powyższe zarządzenie, na skutek złożonego przez skarżącego sprzeciwu, zostało utrzymane w mocy postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 21 marca 2024 r., sygn. akt II SPP/Bk 10/24. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, istotnym jest, że powyższe postanowienie stało się prawomocne z dniem jego wydania, tj. z dniem 21 marca 2024 r., bowiem, na mocy art. 260 § 2 P.p.s.a. w sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Taka sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie. Zauważyć również należy, że skarżący w złożonej skardze, zatytułowanej "skarga wstępna" wniósł o "ustanowienie adwokata z urzędu – wniosek został zarejestrowany jako sprawa II SPP/Bk 10/24". Skarżący zaakcentował tym samym, że jego wniosek jest w trakcie procedowania przez Sąd I instancji. Dlatego też, wbrew twierdzeniom podniesionym w zażaleniu, nie mógł stanowić nowego wniosku o przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Dlatego też, skoro Sąd I instancji postanowieniem z 21 marca 2024 r. utrzymał w mocy zarządzenie starszego referendarza sądowego z 20 lutego 2024 r. pozostawiające wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata bez rozpoznania, tym samym zasadnie zarządzeniem z 22 marca 2024 r. Przewodnicząca Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wezwała skarżącego do uiszczenia wpisu od złożonej skargi. Prawidłowo została również określona wysokość należnego wpisu w kwocie 200 złotych. Zgodnie z treścią § 2 ust. 3 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wpis stały wynosi w sprawach skarg, nieobjętych wpisem stosunkowym, z zakresu rolnictwa i leśnictwa wynosi 200 złotych. Stwierdzić zatem należy, że zaskarżone zarządzenie odpowiada prawu. Z powyższych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.