I OZ 255/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Jolanta Rudnicka po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Fundacji "[...]" z siedzibą w B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 13 marca 2025 r., sygn. akt II SPP/Bk 198/24 o odrzuceniu zażalenia w sprawie ze skargi Fundacji "[...]" z siedzibą w B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia 21 lutego 2024 r. nr 400.30/AH/I/24 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie o wydanie decyzji zobowiązującej Wójta Gminy N. do zwrócenia się do Starostwa Powiatowego w S. o "usunięcie z ewidencji gruntów niezgodnego z prawem oznaczenia gruntów" postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku postanowieniem z 13 marca 2025 r., sygn. akt II SPP/Bk 198/24, odrzucił zażalenie Fundacji "[...]" z siedzibą w B. na postanowienie tego Sądu z 12 lutego 2025 r. utrzymujące w mocy postanowienie referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 10 stycznia 2025 r. , którym (1) umorzono postępowanie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od opłat sądowych oraz (2) odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwrot wydatków i ustanowienie adwokata, w sprawie ze skargi Fundacji "[...]" z siedzibą w B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia 21 lutego 2024 r. nr 400.30/AH/I/24 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie o wydanie decyzji zobowiązującej Wójta Gminy N. do zwrócenia się do Starostwa Powiatowego w S. o "usunięcie z ewidencji gruntów niezgodnego z prawem oznaczenia gruntów". W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 12 lutego 2025 r. wydane w wyniku rozpoznania sprzeciwu od postanowienia z 10 stycznia 2025 r. wydanego przez referendarza sądowego w zakresie prawa pomocy, jest prawomocne z chwilą jego wydania i nie przysługuje od niego środek zaskarżenia. W konsekwencji Sąd I instancji uznał, że zażalenie jako niedopuszczalne podlega odrzuceniu. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła Fundacja "[...]" z siedzibą w B., wskazując głównie na okoliczności przyznania prawa pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. – dalej: "p.p.s.a.") rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 p.p.s.a., sąd wydaje postanowienie, w którym postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W powyższych sprawach, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność, a sąd orzeka, jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 p.p.s.a.). Jednocześnie wskazać należy, że zgodnie z art. 194 § 1 p.p.s.a. zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto na postanowienia, których rodzaje wymieniono w tym przepisie. Tym samym sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym zażalenie wniesione po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalne, jak również zażalenie, którego braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie (art. 178 w związku z 197 § 2 p.p.s.a.). W sprawie, jak słusznie wskazał Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, Fundacja "[...]" z siedzibą w B. wniosła zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 12 lutego 2025r., które nie podlegało zaskarżeniu żadnym środkiem odwoławczym, o czym Fundacja "[...]" z siedzibą w B. została poinformowany w piśmie z 17 lutego 2025 r. (k. 27; zwrotne potwierdzenie odbioru pisma - k. 28). Zażalenie to podlegało odrzuceniu, ponieważ postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego wydane po rozpoznaniu sprzeciwu od zarządzeń albo postanowień w przedmiocie prawa pomocy wydawanych przez referendarzy sądowych nie zostały przez ustawodawcę zaliczone do postanowień, na które przysługuje zażalenie. Na marginesie należy zauważyć, że argumentacja podnoszona przez Fundację "[...]" z siedzibą w B. w zażaleniu dotyczy zasadności przyznania prawa pomocy, co w związku z wyczerpaniem toku instancyjnego nie może podlegać rozważaniom na obecnym etapie postępowania. Przedmiotem kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego jest postanowienie o odrzuceniu zażalenia strony, nie zaś kwestia zasadności przyznania jej prawa pomocy. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 i art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.