I OZ 237/24

Dnia 16 maja 2024 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rudnicka po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 29 września 2023 r., sygn. akt III SA/Kr 1191/23 odrzucające skargę M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia 17 maja 2023 r., sygn. akt SKO.NP/4115/162/2023 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia z dnia 29 września 2023 r., sygn. akt III SA/Kr 1191/23, odrzucił skargę M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia 17 maja 2023 r., sygn. akt SKO.NP/4115/162/2023, w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że zarządzeniem z dnia 2 sierpnia 2023 r. pełnomocnik skarżącej został wezwany do usunięcia braków formalnych w/w skargi, poprzez podanie numeru PESEL skarżącej, oznaczenie miejsca zamieszkania skarżącej oraz złożenie pełnomocnictwa do działania w imieniu skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi – w terminie 7 dni od doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. Pełnomocnik skarżącej odebrał zarządzenie w dniu 8 sierpnia 2023 r. Nie uzupełnił braków formalnych skargi w terminie zakreślonym przez Sąd. Wobec tego Sąd I instancji – na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 – dalej "p.p.s.a.") – odrzucił skargę. Na powyższe postanowienie pełnomocnik skarżącej złożył zażalenie podnosząc, że w korespondencji do niego skierowanej nie było wezwania, o którym mowa. Wskazano, że odebrany z sądu list zawierał jedynie pismo (dołączone do niniejszego zażalenia), informujące o doręczeniu odpisu na skargę, do którego do pisma została dołączona ta odpowiedź. Wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia jako bezpodstawnego. Jednocześnie podano pesel i adres zamieszkania skarżącej oraz załączono pełnomocnictwo do jej reprezentowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przyczyną odrzucenia skargi było przyjęcie, że prawidłowo wezwany pełnomocnik skarżącej nie uzupełnił w terminie braku formalnego skargi, tj. nie nadesłał numeru PESEL skarżącej, oznaczenia miejsca zamieszkania skarżącej oraz nie złożył dokumentu pełnomocnictwa do działania w imieniu skarżącej. Natomiast w przedmiotowym zażaleniu pełnomocnik skarżącej podnosi, że w skierowanej do niego przesyłce z dnia 2 sierpnia 2023 r., którą otrzymał w dniu 8 sierpnia 2023 r. znajdował się tylko odpis odpowiedzi na skargę wraz z pismem przewodnim. Przesyłka nie zawierała natomiast wezwania do uzupełnienia braku formalnego skargi. Z akt sprawy wynika, że na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przedmiotowej przesyłki (k-14) jako rodzaj przesyłki wpisano: "wezwanie z 2.08.2023 do usunięcia braków formalnych skargi, odpis odp. na skargę z 19.07.2023". Jednakże zauważyć należy, że na k. 13 akt znajduje się jedynie pismo sporządzone przez sekretariat Wydziału III, z którego wynika, że doręczenie dotyczy jedynie odpisu odpowiedzi na skargę. Zważyć również należy, iż oba te pisma mogły być sporządzone na oddzielnych drukach (k- 12 i 13), co w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego – wobec twierdzeń pełnomocnika skarżącej o nieotrzymaniu jednego z nich – nie wyklucza sytuacji, w której omyłkowo do koperty nie zostało włożone wezwanie o nadesłanie numeru PESEL skarżącej, oznaczenia miejsca zamieszkania skarżącej oraz dokumentu pełnomocnictwa do działania w imieniu skarżącej. A to tym bardziej, że w aktach znajduje się jedynie pismo sporządzone przez sekretariat Wydziału III, z którego wynika, że pismo to dotyczy jedynie doręczenia odpisu odpowiedzi na skargę ( k. 13 akt). W przedmiotowej sprawie istnieją zatem poważne wątpliwości co do tego, czy pełnomocnik skarżącej faktycznie otrzymał wezwanie do uzupełnienia braków skargi. W tej sytuacji uznać należy, że odrzucenie skargi stanowiłoby nieuzasadnione ograniczenie gwarantowanego przez art. 45 ust. 1 Konstytucji RP prawa do sądu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 kwietnia 2009 r., sygn. akt II OSK 544/09). Ponadto za uwzględnieniem argumentów podnoszonych w zażaleniu przemawia zasada prymatu merytorycznego rozpoznania sprawy, nad rozpoznaniem jej w sposób formalny. Jeżeli istnieją bowiem wątpliwości, co do prawidłowości doręczenia zarządzeń nakładających na stronę określone obowiązki i to pod rygorem formalnego zakończenia sprawy poprzez odrzucenie skargi, to uwzględniając okoliczności sprawy, należy kierować się potrzebą doprowadzenia do merytorycznego jej zbadania (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2013 r., sygn. akt II OSK 1188/13). W kontekście powyższych rozważań, odrzucenie skargi w rozpoznawanej sprawie z powodu nieuzupełnienia jej braków formalnych, w sytuacji, kiedy istnieją uzasadnione wątpliwości co do prawidłowości doręczenia wezwania do uzupełnienia tych braków, stanowi naruszenie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Należy w tym miejscu zauważyć, że brak formalny skargi w postaci numeru PESEL skarżącej, oznaczenia miejsca zamieszkania skarżącej oraz dokumentu pełnomocnictwa do działania w imieniu skarżącej został uzupełniony przez pełnomocnika w niniejszym zażaleniu. Wobec tego należy uznać, że skoro istnieją wątpliwości co do prawidłowości doręczenia wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi, zaś pełnomocnik skarżącej uzupełnił w zażaleniu brak formalny skargi, poprzez nadesłanie numeru PESEL skarżącej, oznaczenia miejsca zamieszkania skarżącej oraz dokumentu pełnomocnictwa do działania w imieniu skarżącej, to czynność ta konwaliduje nieusunięcie braków w terminie zakreślonym w piśmie z dnia 2 sierpnia 2023 r. Z powyższych przyczyn, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny, postanowił, jak w sentencji.