I OZ 233/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Monika Nowicka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Poznaniu na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 15 marca 2024 r., sygn. akt IV SO/Po 4/24 o wymierzeniu organowi grzywny w sprawie z wniosku K.P. o wymierzenie grzywny Dyrektorowi Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Poznaniu za nieprzekazanie skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania postanawia oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 15 marca 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, po rozpoznaniu wniosku K.P. o wymierzenie organowi grzywny, wymierzył Dyrektorowi Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Poznaniu grzywnę w kwocie 500 zł za nieprzekazanie skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych. Zdaniem Sądu, w rozpatrywanej sprawie zostały spełnione przesłanki do ukarania organu grzywną w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.; dalej "p.p.s.a."), za naruszenie obowiązków wynikających z art. 54 § 2 p.p.s.a. Nie ulega bowiem wątpliwości, że Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Poznaniu przekazał skargę z uchybieniem terminu określonego w art. 54 § 2 p.p.s.a. Skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania, doręczona organowi w dniu 13 grudnia 2023 r. została przekazana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu w dniu 7 marca 2024 r. wraz z odpowiedzią organu na wniosek o ukaranie grzywną. Określając wysokość grzywny Sąd argumentował, że organ prawie z dwumiesięcznym opóźnieniem wykonał obowiązek udzielenia odpowiedzi na skargę oraz przekazania akt administracyjnych. Jednocześnie z przekazanych akt administracyjnych wynikało, że w dniu 4 kwietnia 2023 r. organ wydał decyzję w sprawie zasiłku dla bezrobotnych. Wnioskodawca nie wykazał zaś okoliczności, które usprawiedliwiałyby stanowisko o celowym i złośliwym naruszeniu prawa do sądu. Organ wyjaśnił natomiast, że przyczyną uchybienia były zaniedbania pracownika powodowane jego trudna sytuacją rodzinną. W związku z tym, w ocenie Sądu, grzywna w kwocie 500 zł jest adekwatna do okoliczności towarzyszących stwierdzonemu stanowi bezprawności w zakresie przekazania skargi do sądu, a także w odniesieniu do działań organu podjętych po otrzymaniu wniosku o ukaranie grzywną. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Poznaniu, wnosząc o jego zmianę poprzez odstąpienie od wymierzenia grzywny bądź obniżenie jej wartości. W uzasadnieniu zażalenia organ podnosił, że niezwłocznie po ujawnieniu uchybienia, tj. niewypełnieniu na wezwanie Sądu obowiązku przekazania skargi wraz odpowiedzią na skargę przez pracownika odpowiedzialnego za załatwienie sprawy, akta sprawy zostały przekazane Sądowi przed rozpatrzeniem wniosku skarżącego o wymierzenie grzywny oraz wskazano powody niedotrzymania terminu. Przekroczenie terminu nie było znaczne, nie można też postawić organowi zarzutu celowego i zamierzonego działa na szkodę strony. Ponadto organ wskazywał, że sama skarga na przewlekłość postępowania była niezasadna. W odpowiedzi na zażalenie K.P. wnosił o jego oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie jest niezasadne. Zgodnie z treścią art. 54 § 1 i 2 p.p.s.a., organ zobligowany jest przekazać skargę wniesioną za jego pośrednictwem do sądu administracyjnego w terminie 30 dni od dnia jej otrzymania. Z kolei według art. 55 § 1 p.p.s.a. w razie nieprzekazania przez organ skargi wraz z aktami i odpowiedzią na skargę w przepisanym terminie, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny. Grzywna jest wymierzana przez sąd w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym podziela pogląd wyrażony w uzasadnieniu uchwały NSA z 3 listopada 2009 r. II GPS 3/09, że nałożenie grzywny za przekroczenie terminu z art. 54 § 2 p.p.s.a. wiąże się z funkcją represyjną, albowiem możliwość nałożenia grzywny na organ realizuje konstytucyjne prawo do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki. Wymierzenie grzywny pełni także funkcję prewencyjną, ponieważ służy również zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, tak przez ukarany organ, jak i przez pozostałe organy. Wysokość wymierzonej grzywny powinna uwzględniać takie czynniki, jak motywacja organu i okres naruszenia obowiązku z art. 54 § 2 p.p.s.a. Bez znaczenia zatem dla oceny zasadności samego wymierzenia grzywny pozostaje fakt przesłania do sądu skargi po upływie wspomnianego terminu (por. postanowienie NSA z 21 maja 2015 r., I OZ 426/15). W tych warunkach pozbawiona jest skuteczności argumentacja zażalenia, że Sąd I instancji orzekł o wymierzeniu grzywny już po dopełnieniu przez organ obowiązku przekazania Sądowi Wojewódzkiemu skargi. Istotne w sprawie jest natomiast to, że skarga na przewlekłość powinna zostać przekazana do Sąd najpóźniej w dniu 12 stycznia 2024 r., a organ dopiero po wniesieniu wniosku o wymierzenie grzywny, tj. 7 marca 2024 r. przekazał skargę do Sądu. W tych warunkach Sąd I instancji, ustalając wysokość grzywny, prawidłowo wziął pod uwagę okres uchybienia terminowi przekazania skargi, o jakim mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. (okres blisko 2 miesięcy zwłoki), jak również działania organu podjęte po otrzymaniu wniosku. Oznacza to, że Sąd Wojewódzki korzystając z uznania, jakie daje mu art. 55 § 1 p.p.s.a., wskazał, z jakich względów zasadnym jest wymierzenie organowi grzywny za naruszenie art. 54 § 2 p.p.s.a. Tej oceny nie podważono skutecznie w zażaleniu, ponieważ nie wskazano na okoliczności, które usprawiedliwiałyby naruszenie przez organ art. 54 § 2 p.p.s.a. Okoliczności takich nie stanowiła podnoszona w toku sprawy trudna sytuacja rodzinna pracownika organu prowadzącego sprawę, która notabene nie została w żaden sposób przez organ wykazana. Nie mogły natomiast odnieść zamierzonego skutku wywody żalącego się organu dotyczące niezasadności skargi na przewlekłość. Ocena skuteczności wniesionej skargi pozostaje bowiem poza zakres przedmiotowym niniejszego postępowania. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.