I OZ 231/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Zgierski po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M.L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 29 grudnia 2023 r., sygn. akt IV SA/Wr 778/23 o odrzuceniu sprzeciwu w sprawie ze sprzeciwu M.L. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze z dnia [...] października 2023 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego postanawia uchylić zaskarżone postanowienie.

Decyzją z [...] października 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Jeleniej Górze uchyliło w całości decyzję Wójta Gminy W. z [...] października 2023 r. o odmowie przyznania M.L. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad niepełnosprawną H.K. i sprawę przekazało do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji. W decyzji zawarło pouczenie o środkach i trybie wniesienia środka zaskarżenia tego aktu administracyjnego, wskazując błędnie, że sprzeciw można wnieść w terminie 30 dni od daty doręczenia decyzji. W dniu 23 listopada 2023 r. (data stempla pocztowego) M.L. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu sprzeciw od powyższej decyzji. Postanowieniem z 29 grudnia 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił złożony sprzeciw z powodu wniesienia go z uchybieniem ustawowego terminu. Na powyższe postanowienie skarżąca wniosła zażalenie, domagając się jego uchylenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 64a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej: ppsa, od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. Stosownie do treści art. 64b § 1 ppsa do sprzeciwu od decyzji stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, o ile ustawa nie stanowi inaczej. Jednocześnie w myśl art. 64c § 1 ppsa stanowi, że sprzeciw od decyzji wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skarżącemu decyzji. Natomiast zgodnie z art. 58 § 1 pkt 2 ppsa sąd odrzuca skargę wniesioną po terminie do jej wniesienia. Jak wynika z akt sprawy, decyzja Kolegium została doręczona skarżącej 30 października 2023 r. z błędnym pouczeniem o prawie wniesienia sprzeciwu w terminie 30, a nie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. Skarżąca, stosując się do tego pouczenia, złożyła sprzeciw od powyższej decyzji w dniu 23 listopada 2023 r., tj. po upływie ustawowego terminu do wniesienia tego środka, ale z zachowaniem terminu wynikającego z pouczenia wystosowanego przez organ. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego okoliczność ta ma istotne znaczenie w sprawie i powinna być wzięta pod uwagę przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu. Zauważyć bowiem należy, że zgodnie z art. 112 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, dalej: kpa, błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania albo wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia. W doktrynie prezentowany jest pogląd, że konsekwencje obowiązywania art. 112 kpa powodują, że w przypadku wniesienia spóźnionego odwołania, które wpłynęło z zachowaniem terminu błędnie podanego w pouczeniu, organ obowiązany będzie je rozpatrzyć bez potrzeby wnoszenia wniosku o przywrócenie terminu (zob. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz., Warszawa 2017 r. str. 621). Skutki prawne błędnego pouczenia o środkach zaskarżenia powinny być jednolite zarówno na drodze postępowania administracyjnego, jak i postępowania sądowego, tym bardziej że art. 112 kpa, wskazuje również na błąd co do pouczenia o trybie i terminach wniesienia skargi do sądu administracyjnego, a jak wskazano powyżej, do sprzeciwów stosuje się przepisy o skardze. Odmienna wykładnia prowadzi do zbędnego formalizmu i przedłużania postępowania, albowiem sąd administracyjny w sytuacji złożenia wniosku o przywrócenie terminu z powodu błędnego pouczenia obowiązany jest przywrócić go stronie (zob. m.in. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 listopada 2022 r., sygn. akt I OZ 544/22). Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 ppsa, orzekł jak w postanowieniu.