I OZ 230/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Zgierski po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K.Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 27 lutego 2024 r., sygn. akt II SA/Rz 1040/23 o odmowie przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi D.O. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Rzeszowie z dnia [...] kwietnia 2023 r., nr [...] w przedmiocie odmowy aktualizacji danych ewidencji gruntów i budynków postanawia oddalić zażalenie.

Pismem z 31 maja 2023 r. D.O. wniosła skargę decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Rzeszowie z [...] kwietnia 2023 r. w przedmiocie odmowy aktualizacji danych ewidencji gruntów i budynków, nie uiszczając wpisu sądowego od skargi. W dniu 27 czerwca 2023 r. skarżąca została wezwana do uiszczenia brakującego wpisu, a postanowieniem z 9 sierpnia 2023 r. Sąd odrzucił skargę wobec nieuzupełnienia jej braku fiskalnego. Na powyższe postanowienie skarżąca wniosła zażalenie z wnioskiem o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku fiskalnego, które zostało oddalone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 grudnia 2023 r. Postanowieniem z 27 lutego 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odmówił przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi, wskazując, że we wniosku skarżąca nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminowi nastąpiło bez jej winy. Na powyższe postanowienie zażalenie wywiodła K.Z., uczestnik postępowania, domagając się uchylenia tego postanowienia i przekazania sprawy Sądowi pierwszej instancji celem ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej: ppsa, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Jednocześnie w myśl art. 87 § 2 ppsa we wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Mając na uwadze treść przywołanych powyżej przepisów, należy wskazać, że przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej jest instytucją wyjątkową, w związku z czym przesłanki przywrócenia terminu uchybionej czynności procesowej nie podlegają wykładni rozszerzającej. Zasadnicza przesłanka przywrócenia terminu, jaką jest brak winy w jego uchybieniu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu nie jest zatem dopuszczalne w sytuacji, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. O braku winy można mówić wyłącznie wtedy, gdy dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody, której strona nie mogła przezwyciężyć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. m.in. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 stycznia 2015 r., sygn. akt II GZ 921/14). W rozpoznawanej sprawie zarówno skarżąca reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika procesowego, jak i uczestniczka postępowania, braku winy w niedochowaniu terminu uiszczenia wpisu upatrują w braku doręczenia wezwania do uiszczenia wpisu wraz z wezwaniem do usunięcia pozostałych braków formalnych skargi, które zostały uzupełnione we właściwym terminie. W tym miejscu należy podzielić stanowisko Sądu pierwszej instancji, że od pełnomocnika skarżącej jako podmiotu zawodowo trudniącego się reprezentacją procesową należało wymagać szczególnej staranności wynikającej z zawodowego charakteru podejmowanych czynności. W szczególności pełnomocnik powinien być świadom konieczności uiszczenia wpisu, jego wysokości oraz terminu i sposobu uzupełnienia ewentualnego braku fiskalnego. Dodatkowo należy stwierdzić, że zwrotne potwierdzenie odbioru znajdujące się w aktach sądowych sprawy wskazuje, że tą samą przesyłką doręczono odpis odpowiedzi na skargę, wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi oraz wezwanie do uiszczenia wpisu. Stwierdzając niezgodność zawartości przesyłki z deklarowaną na zwrotnym poświadczeniu doręczenia, pełnomocnik skarżącej jako profesjonalny pełnomocnik procesowy powinien był podjąć stosowne kroki celem ustalenia stwierdzonej rozbieżności, co mogło zapobiec negatywnym skutkom upływu terminu do uiszczenia należnego wpisu. Okoliczności te wskazują zatem, że uchybienie terminowi uzupełnienia braku fiskalnego skargi nie miało miejsca bez winy strony dotkniętej negatywnymi skutkami upływu tego terminu. W świetle powyższych rozważań, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w rozpoznawanej sprawie brak było podstaw do uchylenia prawidłowego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie. Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ppsa, orzekł jak w postanowieniu.