I OZ 220/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Kremer po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. F. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 9 października 2024 r., sygn. akt III SA/Lu 582/24 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej czynności w sprawie ze skargi J. F. na czynność Wójta Gminy M. z dnia 16 lipca 2024 r. nr [...] w przedmiocie zmiany numeru porządkowego budynku postanawia: 1) sprostować z urzędu postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 9 października 2024 r. sygn. akt III SA/Lu 582/24, w ten sposób, że w jego komparycji w miejsce daty i numeru zaskarżonej czynności Wójta Gminy M.: "26 czerwca 2024 r. nr [...]" wpisać: "16 lipca 2024 r. nr [...]"; 2) oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 9 października 2024 r., sygn. akt III SA/Lu 582/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, po rozpoznaniu wniosku J. F., odmówił wstrzymania wykonania czynności Wójta Gminy M. o zmianie z dniem 1 stycznia 2025 r. numeracji porządkowej dla budynku mieszkalnego położonego w miejscowości P. na działce ewidencyjnej o numerze [...] w obrębie [...], polegającej na usunięciu numeru porządkowego: [...]. W uzasadnieniu Sąd I instancji, odwołując się do treści art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935), dalej powoływanej jako "P.p.s.a." wskazał, że skarżący nie uzasadnił wniosku, a w szczególności nie wyjaśnił, w jaki sposób wykonanie zakwestionowanej czynności materialno-technicznej mogłoby w stosunku do niego i w jego konkretnym przypadku spowodować skutki określone w ww. przepisie. Na poparcie wniosku strona nie przywołała żadnych argumentów odnoszących się do jej indywidualnej sytuacji, przemawiających za spełnieniem określonych w ustawie przesłanek stanowiących podstawę wstrzymania wykonania zaskarżonej czynności materialno-technicznej. Jednocześnie Sąd miał na uwadze, że wprowadzenie zmiany nowego numeru porządkowego budynku może powodować pewne negatywne konsekwencje. Jednakże nie oznacza to spełnienia przesłanek określonych w art. 61 § 3 P.p.s.a., tym bardziej, że skarżący nie skonkretyzował na czym w jego przypadku miałaby polegać realna szkoda związana ze zmianą numeru porządkowego budynku oraz jakie skutki wykonania zaskarżonej czynności miałby charakter istotnie nieodwracalny. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący, podnosząc że przez całe dotychczasowe życie aktywnie uczestniczył w życiu społecznym gminy M. Od zawsze był związany z Gminą M., a nie z Gminą G., której mieszkańcem ma zostać od dnia 1 stycznia 2025 r. Nie uczestniczył w żadnych wyborach na terenie Gminy G., w tym wyborach na sołtysa wsi P., do której ma należeć. Do budynku Gminy M. pieszo ma 10 minut, natomiast ze względu na odległość do budynku Gminy G. będzie miał utrudniony dostęp do informacji gminnych na temat zebrań, spotkań, konsultacji społecznych i innych ważnych z punktu widzenia mieszkańca gminy informacji. Ponadto, w ocenie wnoszącego zażalenie, zaskarżona czynność Wójta Gminy M. sprawi, że poza zmianą gminy, zmieni się dla niego również powiat. Przez wszystkie dotychczasowe lata korzystał z urzędów właściwych dla powiatu puławskiego, zaś zmiana wymusi dla niego konieczność obsługi w urzędach powiatu lubelskiego. Dodatkowo zmiana numeracji spowoduje konieczność wymiany dokumentów: dowodu osobistego, prawa jazdy, dowodów rejestracyjnych pojazdów, co wiąże się z kosztami. Poza tym, będzie musiał zaktualizować adres w placówkach bankowych, w placówkach opieki zdrowotnej oraz poinformować Urząd Skarbowy o zmianie adresu. Wszystkie te czynności będą wiązały się z dodatkowymi kosztami wymiany dokumentów, wysłania korespondencji listownej czy też dojazdu do właściwego urzędu, a także poświęceniem dużej ilości czasu swojego i członków jego rodziny. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 61 § 3 P.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z konstrukcji art. 61 § 3 P.p.s.a. wynika, że na stronie skarżącej spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w powołanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Jest to wyjątek od zasady, w myśl której wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. W przepisie tym chodzi bowiem o szczególne i wyjątkowe zagrożenie odpowiadające specjalnemu rodzajowi ochrony tymczasowej strony postępowania. Podkreślenia również wymaga, że wniosek powinien zawierać spójną argumentację, popartą faktami oraz ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. W orzecznictwie i doktrynie przyjmuje się, że jeżeli we wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności strona nie wykaże okoliczności uzasadniających stwierdzenie, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, to nie można uznać, że zaistniały przesłanki do udzielenia ochrony tymczasowej (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2008 r., str. 219). Uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest uzasadnione. Wnioskujący musi dokładnie przytoczyć okoliczności, które przemawiają za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, gdyż od uprawdopodobnienia niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody i negatywnych skutków zależy orzeczenie sądu (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 kwietnia 2005 r. sygn. akt II OZ 201/05 z dnia 12 września 2014 r. sygn. akt II OZ 917/14, z dnia 8 listopada 2017 r. sygn. akt I OSK 2276/17, z dnia 27 sierpnia 2021 r. sygn. akt I OSK 1057/21, z dnia 15 grudnia 2021 r. sygn. akt I OSK 2898/20, z dnia 25 stycznia 2023 r. sygn. akt I OZ 6/23 oraz z dnia 18 października 2024 r. sygn. akt I OZ 655/24). Stąd też nie spełnia takich wymagań wniosek, który ogranicza się do samego żądania wstrzymania aktu bez odwołania się do okoliczności faktycznych danej sprawy i sytuacji konkretnego wnioskodawcy. Mając powyższe na uwadze należy podzielić stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, że skarżący nie wykazał zaistnienia przesłanek warunkujących zastosowanie instytucji określonej w art. 61 § 3 P.p.s.a. Strona nie uzasadniła wniosku o wstrzymanie wykonania czynności Wójta Gminy M., ograniczając się wyłącznie do kwestionowania jej prawidłowości. Brak uzasadnienia wniosku poprzez odwołanie się do okoliczności faktycznych danej sprawy i sytuacji skarżącego uniemożliwiał ocenę zasadności ubiegania się o udzielenie stronie ochrony tymczasowej. W tej sytuacji prawidłowo Sąd I instancji odmówił uwzględnienia wniosku. Odnosząc się do okoliczności powołanych w zażaleniu wskazać należy, że w toku postępowania incydentalnego, jakim jest postępowanie z wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej czynności, Sąd nie bada zgodności z prawem tej czynności. Przekonanie skarżącego o niezasadnym podjęciu przez Wójta Gminy M. decyzji o zmianie numeracji porządkowej pozostaje bez wpływu na ocenę wniosku, gdyż przesłanki z art. 61 § 3 P.p.s.a. odnoszą się do oceny czy w danej sprawie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Ponadto, podnoszone przez stronę argumenty dotyczące konieczności korzystania z urzędów i instytucji właściwych dla powiatu lubelskiego, a nie jak dotychczas powiatu puławskiego oraz ewentualna konieczność wymiany dokumentów, o ile wskazują na utrudnienia w życiu codziennym strony to nie przesądzają jeszcze o wystąpieniu kwalifikowanych niebezpieczeństw, o których mowa we wskazanym art. 61 § 3 P.p.s.a. Aby wstrzymać wykonanie czynności strona powinna wykazać, że wykonanie czynności spowoduje nie tyle uszczerbek w majątku wnioskodawcy, ale znacząco wpłynie np. na jego sytuację majątkową, zagrażając bytowi, zdrowiu, bądź wywoła takie zmiany w rzeczywistości, które da się usunąć tylko po znacznym upływie czasu, zaangażowaniu dużych sił i środków. Takiej zmiany sytuacji majątkowej skarżący nie wykazał wysokości, natomiast niedogodności spowodowane koniecznością zmiany dowodu osobistego, prawa jazdy, dowodu rejestracyjnego jak również potrzeba aktualizacji adresu w placówkach bankowych, placówkach opieki zdrowotnej oraz urzędzie skarbowym nie stanowią ani skutków nieodwracalnych, ani trudnych do odwrócenia, skoro w przypadku uchylenia bądź stwierdzenia bezskuteczności czynności, będzie możliwe usunięcie skutków takiego aktu lub czynności przy użyciu dostępnych środków prawnych. Innymi słowy, skutki prawne zaskarżonej czynności nie stwarzają bezpośredniego niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody bądź trudnych do odwrócenia skutków. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., oddalił zażalenie. Na podstawie art. 156 § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 166 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny sprostował zaskarżone postanowienie wobec błędnego oznaczenia daty i numeru zaskarżonej czynności Wójta Gminy M. Skarżący w piśmie z dnia 20 września 2024 r. jednoznacznie wskazał, że przedmiotem zaskarżenia jest czynność materialno-techniczna Wójta Gminy M. z dnia 16 czerwca 2024 r., a zatem stwierdzoną omyłkę Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie należało potraktować jako oczywistą i wymagającą sprostowania.