I OZ 22/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Kremer po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. F., syna A. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 lipca 2024 r., sygn. akt IV SA/Wa 2744/23 o odrzuceniu zażalenia na postanowienie z dnia 11 czerwca 2024 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi A. F., syna A. na postanowienie Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 9 marca 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 5 lipca 2024 r. sygn. akt IV SA/Wa 2744/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił zażalenie A. F., syna A. na postanowienie z dnia 11 czerwca 2024 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że postanowieniem z dnia 11 czerwca 2024 r. została odrzucona skarga kasacyjna wniesiona przez skarżącego od postanowienia z dnia 15 marca 2024 r. odrzucającego skargę na postanowienie Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 9 marca 2023 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Odpis ww. postanowienia z dnia 11 czerwca 2024 r. został skutecznie doręczony w dniu 21 czerwca 2024 r. Następnie, w dniu 24 czerwca 2024 r. (data stempla pocztowego), skarżący wniósł od przedmiotowego postanowienia zażalenie. Zażalenie zostało przez skarżącego podpisane osobiście. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucając zażalenie przytoczył treść art. 194 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935), dalej powoływanej jako "P.p.s.a." i wskazał, że z przepisu tego wynika, że zażalenie, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej, powinno być sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego. W ocenie Sądu, skoro skarżący sporządził zażalenie na postanowienie w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej samodzielnie, nie wykazując przy tym, że należy do kręgu podmiotów uprawnionych do osobistego sporządzenia niniejszego zażalenia, to wniesione zażalenie uznane musi zostać za niedopuszczalne, co z kolei implikuje konieczność jego odrzucenia. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 194 § 4 P.p.s.a., zażalenie, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej, powinien sporządzić adwokat lub radca prawny. Powyższego wymogu nie stosuje się, jeżeli takie zażalenie sporządza sędzia, prokurator, notariusz, radca Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, będący stroną, jej przedstawicielem lub pełnomocnikiem albo jeżeli zażalenie takie wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (art. 175 § 2 w zw. z art. 194 § 4 P.p.s.a.). Ponadto w sprawach wskazanych w art. 175 § 3 P.p.s.a. zażalenie może sporządzić także doradca podatkowy i rzecznik patentowy. Niezachowanie przymusu adwokacko-radcowskiego w odniesieniu do zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej czyni wniesienie takiego zażalenia niedopuszczalnym z innych przyczyn w rozumieniu art. 178 P.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. Podkreślić przy tym należy, na co zasadnie zwrócił uwagę Sąd I instancji, że obowiązek ustanowiony w art. 194 § 4 P.p.s.a. ma charakter bezwzględny i nie może podlegać wyłączeniu z uwagi na jakiekolwiek szczególne okoliczności występujące po stronie strony skarżącej. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego niezachowanie przymusu adwokacko-radcowskiego w odniesieniu do zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, o którym mowa w art. 194 § 4 P.p.s.a., stanowi brak niepodlegający uzupełnieniu w trybie art. 49 P.p.s.a. (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 marca 2012 r. sygn. akt I OZ 169/12, z dnia 2 października 2012 r. sygn. akt II OZ 832/12, z dnia 19 lipca 2019 r. sygn. akt I OZ 683/19, z dnia 22 lutego 2022 r. sygn. akt III OZ 80/22, z dnia 8 kwietnia 2022 r. sygn. akt I OZ 106/22, z dnia 25 stycznia 2023 r. sygn. akt I OZ 5/23, z dnia 13 lipca 2023 r. sygn. akt I OZ 272/23 oraz z dnia 17 stycznia 2024 r. sygn. akt I OZ 645/23). W rozpoznawanej sprawie zażalenie na postanowienie z dnia 11 czerwca 2024 r., zostało wniesione przez skarżącego, który nie należy do kręgu podmiotów uprawnionych na podstawie art. 194 § 4 P.p.s.a. do sporządzenia zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej. W tej sytuacji Sąd I instancji prawidłowo uznał, że zażalenie należało odrzucić jako uchybiające wymogowi określonemu w ww. przepisie. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.