I OZ 218/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia B. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 20 lutego 2024 r., sygn. akt II SA/Kr 1391/23 w sprawie ze skargi B. J. na postępowanie Starosty Oświęcimskiego z dnia 28 września 2023 r., nr SGG.683.8.1.2019.ADR postanawia: odrzucić zażalenie

Postanowieniem z 8 stycznia 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę B. J. na opisane w sentencji postępowanie Starosty Oświęcimskiego. Pismem z 2 lutego 2024 r. skarżąca wniosła na postanowienie z 8 stycznia 2024 r. "Skargę" do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z 20 lutego 2024 r. odrzucił skargę kasacyjną od wskazanego na wstępie postanowienia. W uzasadnieniu wskazał, że sporządzenie skargi kasacyjnej objęte jest tzw. przymusem adwokacko-radcowskim, podczas gdy pismo z 2 lutego 2024 r. zostało sporządzone osobiście przez skarżącą. Na powyższe postanowienie skarżąca wniosła zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 194 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., powoływanej dalej jako: P.p.s.a.), zażalenie, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej, winien sporządzić adwokat lub radca prawny. Powyższego wymogu nie stosuje się, jeżeli takie zażalenie sporządza sędzia, prokurator, notariusz, radca Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, będący stroną, jej przedstawicielem lub pełnomocnikiem albo jeżeli zażalenie takie wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka, co wynika z treści art. 175 § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 194 § 4 P.p.s.a. Jednocześnie w myśl art. 178 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym zażalenie wniesione po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalne, jak również zażalenie, którego braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Mając powyższe na uwadze, wyjaśnić należy, że obowiązek wynikający z zacytowanego powyżej art. 194 § 4 P.p.s.a. ma charakter bezwzględny i nie może podlegać wyłączeniu z uwagi na jakiekolwiek szczególne okoliczności występujące po stronie strony skarżącej. Niezachowanie przymusu adwokacko-radcowskiego w odniesieniu do zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej stanowi brak niepodlegający konwalidacji w trybie art. 49 P.p.s.a., co oznacza jego nieusuwalność (por. m.in. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 marca 2012 r., sygn. akt I OZ 169/12, z 8 grudnia 2004 r., sygn. akt OZ 713/04, z 2 października 2012 r., sygn. akt II OZ 832/12; z 30 czerwca 2011 r., sygn. akt II FZ 318/11, czy z 7 grudnia 2022 r., sygn. akt III FZ 545/22). W rozpoznawanej sprawie skarżąca sama sporządziła zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny dostrzegł przy tym, że strona została błędnie pouczona o rodzaju i terminie wniesienia środka zaskarżenia na postanowienie z 20 lutego 2024 r. jako o skardze kasacyjnej, a nie o zażaleniu objętym przymusem adwokacko-radcowskim. Nie zmienia to jednak tego, że zażalenie na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną niespełniające wymogu z art. 194 § 4 P.p.s.a. podlega odrzuceniu, zaś błędne pouczenie może ewentualnie stanowić podstawę przywrócenia terminu dla wniesienia zażalenia spełniającego wymogi ustawowe. W tak ustalonym stanie sprawy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 178 i art. 197 § 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.