I OZ 2096/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 sierpnia 2016 r. sygn. akt IV SA/Wa 3668/15 w sprawie ze skargi K.K., E.C. i S.C. na decyzję Głównego Geodety Kraju z dnia 18 września 2015 r. nr [..] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 3 sierpnia 2016 r. sygn. akt IV SA/Wa 3668/15, oddalił wniosek K.K., E.C. i S.C. o wyłączenie sędziego WSA w Warszawie Anny Falkiewicz-Kluj od udziału w sprawie ze skargi K.K., E.K. i S.C. na decyzję Głównego Geodety Kraju z dnia 18 września 2015 r. nr [..] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że wnioskodawcy, wbrew art. 20 § 1 P.p.s.a., nie uprawdopodobnili istnienia przyczyn wyłączenia określonych w art. 18 § 1 ani w art. 19 P.p.s.a. Zdaniem Sądu, samo przeświadczenie skarżących, że sędzia wadliwie prowadzi postępowanie nie jest przyczyną do jego wyłączenia. Ponadto Sąd wyjaśnił, że rozpoznając wniosek o wyłączenie sędziego, nie bada prawidłowości podjętych przez niego czynności w sprawie, a jedynie to, czy zachodzą przesłanki do jego wyłączenia. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł K.K.. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne. Zgodnie z art. 18 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej w skrócie P.p.s.a.), sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach, w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki (pkt 1), swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia (pkt 2), osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli (pkt 3), w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron (pkt 4), w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą (pkt 5), w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator (pkt 6), dotyczących skargi na decyzję lub postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowo-administracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie (pkt 6a), w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej (pkt 7). Stosownie do treści art. 19 p.p.s.a., niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Instytucja wyłączenia sędziego, zarówno z mocy prawa, jak i na wniosek strony, jest istotną gwarancją procesową, która ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd w takim składzie orzekającym, którego sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych ze stronami oraz nie mieli określonych wcześniej związków z rozpoznawaną sprawą. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego we wszystkich procedurach sądowych sprowadza się do eliminowania przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy. Podkreślić należy, że o wyłączeniu sędziego nie może decydować subiektywne przekonanie strony o jego stronniczości i niesprawiedliwości. Zarzuty dotyczące niewłaściwego, zdaniem skarżącego, sposobu orzekania przez sędziego w danej sprawie mogą być podnoszone w ramach przysługujących środków zaskarżenia, nie stanowią natomiast przesłanki do wyłączenia sędziego. Przyczyny wyłączenia, które powinny zostać uprawdopodobnione we wniosku o wyłączenie sędziego, to wyłącznie przyczyny, na które wskazują art. 18 i 19 P.p.s.a. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd i instancji zasadnie uznał, że w sprawie nie zachodzą okoliczności uzasadniające uwzględnienie wniosku o wyłączenie wskazanego sędziego. Sędzia, którego dotyczył wniosek o wyłączenie od orzekania złożyła wymagane w art. 22 § 2 P.p.s.a. oświadczenie, z którego wynika, że nie zachodzą żadne okoliczności, które mogłyby uzasadniać jej wyłączenie na podstawie art. 18 i 19 P.p.s.a. W świetle utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych, autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza jego prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które podważałyby wiarygodność oświadczenia sędziego (por. postanowienia NSA: z dnia 12 marca 2012 r. sygn. akt I FZ 147/12, z dnia 9 października 2013 r. sygn. akt II OZ 851/13 oraz z dnia 24 września 2014 r. sygn. akt I OZ 754/14, dostępne w bazie orzeczeń sądów administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w zażaleniu skarżącego brak jest wskazania takich okoliczności i argumentów, które podważałyby prawdziwość oświadczenia złożonego przez wskazanego sędziego w niniejszej sprawie. Instytucja wyłączenia sędziego nie może być traktowana jako możliwość eliminowania w postępowaniu sędziów, których strona uznaje za nieodpowiadających subiektywnemu pojmowaniu jej interesów (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2008 r. o sygn. akt II FZ 61/08, publ. www.cbois.nsa.gov.pl oraz postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 31 stycznia 2011 r. o sygn. akt K 3/09, publ. "Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego" 2011, seria A, nr 1, poz. 5). W konsekwencji stwierdzić należy, iż Sąd I instancji trafnie uznał, że złożony w tej sprawie wniosek o wyłączenie sędziego nie zasługiwał na uwzględnienie. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 i art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowił jak w sentencji.