I OZ 209/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 16 marca 2026 r., sygn. akt II SA/Gl 66/26 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi D. K. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 17 listopada 2025 r., nr NWXIV.7581.4.18.2025 w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości postanawia: oddalić zażalenie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z 16 marca 2026 r. odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej przez D. K. decyzji Wojewody Śląskiego, którą orzeczono o zobowiązaniu skarżącego, jako właściciela działki nr [...], do udostępnienia części tej nieruchomości o powierzchni 210 m2 na rzecz T. S.A. w K., w celu wykonania czynności związanych z remontem urządzeń, polegających na naprawie uszkodzonego odcinka podziemnej linii kablowej niskiego napięcia, na czas 7 dni roboczych od dnia rozpoczęcia prac. Sąd I instancji wskazał, że przy badaniu przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej w odniesieniu do ww. decyzji musi mieć na uwadze interesy osób trzecich – w tym wypadku innych osób korzystających z sieci elektroenergetycznej, zasilanej za pośrednictwem urządzeń przebiegających przez nieruchomość skarżącego. Realizacja zadania inwestycyjnego, objętego zaskarżoną decyzją, ma na celu zapewnienie bezpieczeństwa publicznego, zwiększenie niezawodności i efektywności funkcjonowania regionalnego systemu dystrybucyjnego i przesyłowego, a także zapewnienie ciągłości dostaw energii. Sąd I instancji przyjął, że zagwarantowanie bezpieczeństwa energetycznego jest wartością nadrzędną, usprawiedliwiającą ingerencję w konstytucyjnie chronione prawo właścicielskie, będąc działaniem w interesie społecznym. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący podniósł, że wykonanie na podstawie zaskarżonej decyzji nowego odcinka kablowego doprowadzi do trwałego obciążenia nieruchomości skarżącego i całkowitego zniweczenia przysługującego mu prawa własności. Umieszczenie wnioskowanego odcinka kablowego w nieruchomości skarżącego, jeżeli istniejący odcinek kablowy okazałby się nielegalnie wykonany (samowolą budowlaną), będzie w przyszłości wymagało dla jego usunięcia wdrożenia odrębnego postępowania cywilnego i może potrwać w aktualnych realiach działania wymiaru sprawiedliwości co najmniej kilka lat, kiedy to wnioskodawca w sposób nieuzasadniony będzie korzystał z nieruchomości skarżącego. Nadto, aktualnie nic nie wskazuje, iż pomimo problemów technicznych zgłaszanych przez wnioskodawcę ma on realny problem, aby zapewnić jednemu odbiorcy dostawę energii elektrycznej – właścicielowi zabudowań na działce nr [...], bowiem stacja uzdatniania wody na ww. działce pracuje w normalnym trybie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie mogło być uwzględnione. Stosownie do art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Sąd administracyjny oceniając zasadność wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest obowiązany badać go z uwzględnieniem argumentów w nim podniesionych, ale jednocześnie w aspekcie całokształtu okoliczności sprawy. Nie może pomijać w swym rozumowaniu informacji zawartych w aktach sprawy. Ich pełna analiza jest warunkiem prawidłowej oceny stanu faktycznego, w zakresie niezbędnym do oceny wniosku, która powinna znaleźć swoje odzwierciedlenie w postanowieniu sądu. Rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji sąd powinien uwzględniać interesy i stanowiska wszystkich uczestników postępowania, bowiem niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o czym mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., może zachodzić nie tylko po stronie wnoszącego skargę (wnioskodawcy), lecz także po stronie innych uczestników postępowania. Wstrzymanie wykonania aktu nie może szkodzić innym, a jego zastosowanie jest co do zasady wyjątkowe. Wniosek o wstrzymanie wykonania kwestionowanej w niniejszej sprawie decyzji zasadnie został rozważony przez Sąd I instancji nie tylko przy ocenie podanych w nim okoliczności, ale również przy uwzględnieniu charakteru inwestycji, który skutkował koniecznością wydania przedmiotowej decyzji. Wstrzymanie wykonania decyzji wydanej na podstawie art. 124 b u.g.n., której dodatkowo nadano rygor natychmiastowej wykonalności, wymaga – oprócz analizy argumentów wnioskodawcy, wyważenia racji subiektywnych i obiektywnych, a więc racji indywidualnych i zbiorowych. Podkreślić należy, że w takich sprawach zawsze będzie dochodziło do ingerencji w prawo własności, jak również do kolizji interesu indywidualnego z interesem społecznym, jednak samo występowanie tych zjawisk nie może przesądzać o konieczności zastosowania wyjątkowej instytucji wstrzymania wykonania decyzji. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zabezpieczenie energetyczne, jak również dbałość o bezpieczeństwo osób i mienia są tymi wartościami, które w niniejszej sprawie przeważyć musiały nad nieuprawdopodobnionymi zagrożeniami i obawami skarżącego. Uzasadniając wniosek o udostępnienie nieruchomości, T. S.A. w K. wskazała, że naprawa uszkodzonego odcinka podziemnej linii kablowej niskiego napięcia jest pilna i niezmiernie istotna, albowiem tą linią jest zasilanych 24 odbiorców, którzy aktualnie są zaopatrywani w energię elektryczną w trybie awaryjnym. Obecny stan techniczny tej linii nie gwarantuje zaopatrzenia w energię w sposób ciągły i niezawodny. Wymiana uszkodzonego przewodu podyktowana jest więc koniecznością zapewnienia bezpieczeństwa energetycznego. Jednocześnie występująca na tym odcinku awaria stwarza ryzyko powstania szkody znacznych rozmiarów i narażenia na niebezpieczeństwo zdrowia lub życia ludzkiego oraz w mieniu. Uwzględniając charakter inwestycji oraz regulacje odszkodowawcze z art. 124b ust. 4 u.g.n., Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w niniejszej sprawie nie wystąpiły przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Z przedstawionych powyżej względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 P.p.s.a., oddalił zażalenie.