I OZ 207/17

Dnia 7 lutego 2017 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Kremer po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [...] na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 października 2016 r., sygn. akt IV SAB/Wa 375/16 o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi [...] na bezczynność Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w przedmiocie udostępnienia akt postanawia: uchylić zaskarżone zarządzenie.

Zarządzeniem z dnia 26 października 2016 r., sygn. akt IV SAB/Wa 375/16 Przewodniczący Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - na podstawie art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a." wezwał [...] z siedzibą w Warszawie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł, stosownie do § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Zażalenie na powyższe zarządzenie wniosła [...] z siedzibą w Warszawie, wskazując że zgodnie z odpisem z Krajowego Rejestru Sądowego ma przyznany status organizacji pożytku publicznego, nie prowadzi działalności gospodarczej, a złożona skarga jest jej sprawą własną. Wobec powyższego należy uznać, że Fundacja zwolniona jest z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 239 § 2 P.p.s.a., nie mają obowiązku uiszczania opłat sądowych organizacje pożytku publicznego, działające na podstawie przepisów o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, w sprawach własnych, z wyjątkiem spraw dotyczących prowadzonej przez te organizacje działalności gospodarczej, a także organizacje pozarządowe oraz podmioty wymienione w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie w sprawach własnych dotyczących realizacji zleconego zadania publicznego na podstawie przepisów o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. Nie ulega wątpliwości, że skarżąca Fundacja [...] z siedzibą w Warszawie posiada status organizacji pożytku publicznego. Wobec powyższego, z uwagi na treść art. 239 § 2 P.p.s.a., wymagane jest ustalenie, czy organizacja ta działa we własnej sprawie. W tym bowiem zakresie procedura sądowoadministracyjna zawęża wyłączenie podmiotowe od uiszczania wpisu sądowego, które dotyczy organizacji pożytku publicznego, tylko do spraw własnych jakie prowadzą organizacje. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego pojęcie "sprawy własnej" należy odnosić nie do wykonywanej przez organizację pożytku publicznego działalności statutowej, lecz do pojęcia sprawy administracyjnej, w której skarga została wniesiona w ramach indywidualnego interesu prawnego takiej organizacji. Sformułowanie "sprawa własna" dotyczy zatem postępowania, w którym w drodze indywidualnego aktu administracyjnego organ władzy publicznej przyznaje lub nakłada określone prawa lub obowiązki wynikające z norm materialnoprawnych. W rozpoznawanej sprawie uznać należy, że [...] z siedzibą w Warszawie wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej występuje jako strona we "własnej sprawie" w rozumieniu art. 239 § 2 P.p.s.a. Fundacja domaga się bowiem udostępnienia akt w związku z wszczętym przez organ postępowaniem kontrolnym, które ma na celu ocenę prawidłowości korzystania z uprawnień oraz wypełniania obowiązków i wymogów określonych w ustawie o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. Przedmiot sprawy wpływa bezpośrednio na prawa i obowiązki Fundacji, a zatem przyjąć należy, że Fundacja korzysta ze zwolnienia, o którym mowa w art. 239 § 2 P.p.s.a. W tej sytuacji wezwanie przez Przewodniczącego Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi jest nieprawidłowe. Ponadto wskazać należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie zakwestionował zwolnienia od obowiązku uiszczenia opłaty sądowej w związku ze złożoną przez Fundację skargą kasacyjną od postanowienia z dnia 15 kwietnia 2016 r. o odrzuceniu skargi. Strona nie została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego, a zatem Sąd I instancji podzielił stanowisko zawarte w skardze kasacyjnej, że skarżąca jest organizacją pożytku publicznego, działającą w sprawie własnej i na podstawie art. 239 § 2 P.p.s.a., zwolnioną z obowiązku uiszczania opłat sądowych. Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 i art. 198 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.