I OZ 199/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Kremer po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 29 listopada 2024 r., sygn. akt III SA/Kr 1090/24 o odmowie przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi A. C. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 30 sierpnia 2024 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy uznania za osobę bezrobotną oraz odmowy przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 29 listopada 2024 r., sygn. akt III SA/Kr 1090/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, po rozpoznaniu wniosku A. C., odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że skarżąca wniosła skargę na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 23 maja 2024 r. w przedmiocie odmowy uznania za osobę bezrobotną oraz odmowy przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Pismem z dnia 12 lipca 2024 r. wezwano skarżącą do usunięcia braków formalnych skargi poprzez podanie nr PESEL, w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłka zawierająca ww. wezwanie była podwójnie awizowana: w dniu 16 lipca 2024 r. i w dniu 24 lipca 2024 r. Niepodjęta przesyłka została zwrócona w dniu 1 sierpnia 2024 r. Skarżąca nie uzupełniła braku formalnego skargi. Postanowieniem z dnia 30 sierpnia 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił więc skargę z powodu nieuzupełnienia braków formalnych skargi. Pismem z dnia 13 listopada 2024 r. skarżąca zwróciła się o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Jednocześnie podała nr PESEL. W uzasadnieniu wniosku podała, że termin do wykonania ww. czynności nie został przez nią dochowany, gdyż nie otrzymała awiza dotyczącej przesyłki zawierającej wezwanie z dnia 12 lipca 2024 r. Ponadto jak podała skarżąca od dnia 21 października 2024 r. nie przebywała pod adresem zamieszkania, gdyż opiekowała się chorą teściową. W dniu 7 listopada 2024 r. wróciła do miejsca zamieszkania i w skrzynce pocztowej zastała powtórne awizo. Niezwłocznie w dniu 8 listopada 2024 r. udała się do czytelni akt sądu i zapoznała się z postanowieniem sądu z dnia 30 sierpnia 2024 r. o odrzuceniu skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odmawiając przywrócenia terminu wskazał, że przesyłkę z dnia 12 lipca 2024 r. należało uznać za doręczoną w dniu 30 lipca 2024 r. Z kolei termin do uzupełnienia braków formalnych skargi mijał z dniem 6 sierpnia 2024 r. Jak podała skarżąca nie uzupełniła braków formalnych skargi, gdyż od dnia 21 października do dnia 7 listopada 2024 r. nie przebywała pod adresem zamieszkania. Z powyższego wynika jednak, że od 30 lipca 2024 r. do 6 sierpnia 2024 r. skarżąca przebywała pod adresem zamieszkania i miała możliwość odbierania korespondencji. W ocenie Sądu nie zasługuje też na uwzględnienie argumentacja skarżącej, że nie otrzymała zawiadomień o pozostawieniu przesyłki - tzw. awiz. Ze zwróconej korespondencji wynika bowiem, że ww. przesyłka była podwójnie awizowana w dniu 16 i 24 lipca 2024 r., a zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki w placówce pocztowej umieszczono w skrzynce oddawczej. Doręczyciel poczynił także prawidłowo wszystkie niezbędne adnotacje na dowodzie doręczenie tej przesyłki. Mając na uwadze powyższe, zdaniem Sądu, skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w niedochowaniu terminu. Nie wykazała, że uruchomiła procedurę reklamacyjną w urzędzie pocztowym w odniesieniu do nieprawidłowo wykonanej usługi pocztowej (braku pozostawienia awiz). Z kolei okoliczności przez nią podnoszone świadczą o braku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła skarżąca, wskazując że nie można uznać aby przesyłka z dnia 12 lipca 2024 r. mogła zostać uznana za doręczoną w dniu 30 lipca 2024 r., gdyż awiza nie trafiały do jej skrzynki pocztowej, zatem nie posiadała żadnej informacji o ich oczekiwaniu na doręczenie. Ponadto podniosła, że jako klient Poczty Polskiej nie ma możliwości skutecznego udowodnienia, że awiza nie dotarły, a podobne sytuacje miały już wcześniej miejsce. Wobec powyższego skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania uchybienia terminu i należy w nim uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 P.p.s.a.). Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Z brakiem winy mamy bowiem do czynienia tylko w przypadku zaistnienia okoliczności niezależnych od strony, która uchybiła terminowi i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, z powodu których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu. Naczelny Sąd Administracyjny, oceniając wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, w pełni podziela stanowisko Sądu I instancji przedstawione w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie właściwie bowiem ocenił, że podane we wniosku okoliczności nie dają podstaw do przyjęcia, że uchybienie było przez stronę niezawinione. Przede wszystkim wyjaśnić trzeba, że przesyłka zawierająca wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez podanie numeru PESEL skarżącej została skierowana na adres strony wskazany w skardze i prawidłowo doręczona na podstawie art. 73 P.p.s.a. Zgodnie z art. 73 § 1 P.p.s.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-68, art. 69 § 1 oraz art. 70-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Natomiast w myśl § 2 tego przepisu zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (§ 3). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1 (§ 4). Powołany przepis wskazuje zatem na jedną z form tzw. doręczeń zastępczych, w sytuacji kiedy przesyłka nie zostaje doręczona bezpośrednio do rąk jej adresata, lecz przyjmuje się fikcję prawną, że takie doręczenie nastąpiło. Z adnotacji operatora pocztowego umieszczonych na kopercie, w której przesłano wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi wynika, że przesyłka została prawidłowo dwukrotnie awizowana w dniach 16 lipca 2024 r. oraz 24 lipca 2024 r. Przesyłkę jako niepodjętą w terminie zwrócono zaś do nadawcy w dniu 1 sierpnia 2024 r. Z koperty wynika również, że w dniu 16 lipca 2024 r. w oddawczej skrzynce pocztowej umieszczono zawiadomienie (awizo) o pozostawieniu pisma w placówce pocztowej ([...]). Wobec powyższego zasadnie uznano, że ww. korespondencja została skutecznie doręczona skarżącej w dniu 30 lipca 2024 r. na podstawie art. 73 § 4 P.p.s.a. Podkreślenia przy tym wymaga, że domniemanie faktyczne wynikające z art. 73 P.p.s.a. może zostać obalone, ale to strona musi przedstawić dowody, które podważyłby dane wynikające ze zwrotnego potwierdzenia odbioru. Domniemania tego nie można natomiast obalić poprzez samo twierdzenie strony o braku awiza w skrzynce pocztowej bez przedstawienia stosownych dowodów. W rozpoznawanej sprawie skarżąca nie obaliła domniemania prawdziwości informacji zawartych na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, w szczególności nie przedstawiła żadnych dowodów potwierdzających, że przedmiotowa przesyłka nie była dwukrotnie awizowana, a zawiadomienie o pozostawieniu pisma w placówce pocztowej nie zostało umieszczone w oddawczej skrzynce pocztowej. W tej sytuacji brak było podstaw do przyjęcia, że ocena zawarta w zaskarżonym postanowieniu Sądu I instancji była wadliwa. Należy przy tym wskazać, że z akt sprawy nie wynika, aby skarżąca, pomimo wskazywanych w zażaleniu uchybień Poczty Polskiej, nie wszczęła odpowiedniej procedury reklamacyjnej w placówce pocztowej w celu wyjaśnienia powstałych w jej ocenie nieprawidłowości związanych z doręczaniem kierowanej do niej korespondencji. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.