I OZ 1936/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia W. P., K. P.-W., H. F., M. P., J. P., M. P., L. P., M. Z., A. P., T. K. i A. W. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 23 listopada 2017 roku sygn. akt IV SA/Po 1152/17 o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi W. P., K. P.-W., H. F., M. P., J. P., M. P., L. P., A. P., M. Z., T.K. i A.W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2017 roku, nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość postanawia: 1. odrzucić zażalenie A. P.; 2. uchylić zaskarżone zarządzenie.

Pismem z dnia 24 października 2017 roku W. P., K. P.-W., H. F., M. P., J. P., M. P., L. P., A. P., M. Z., T. K. i A. W. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2017 roku nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość. Przewodniczący Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu zarządzeniem z dnia 23 listopada 2017 roku sygn. akt IV SA/Po 1152/17 wydanym na podstawie art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017, poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.) w związku z § 2 ust. 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 roku w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm., dalej: rozporządzenie) wezwał każdego ze skarżących do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 200 zł w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia. Zażalenie na to zarządzenie złożyli W. P., K. P.-W., H. F., M. P., J. P., M. P., L. P., M. Z., A. P., T. K. i A. W., wnosząc o jego uchylenie i zarzucając mu naruszenie art. 214 § 2 p.p.s.a. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie w tej sprawie i uznanie, że od skargi należny jest wpis sądowy w wysokości 200 zł od każdego z nich, podczas gdy przedmiotem zaskarżenia są uprawnienia i obowiązki wspólne dla wszystkich skarżących w rozumieniu tego przepisu, a zatem od skargi należny jest jeden wpis sądowy w kwocie 200 zł. W uzasadnieniu wskazano, że pomiędzy skarżącymi zachodzi współuczestnictwo materialne, ponieważ wszyscy są spadkobiercami po zmarłych członkach rodziny P., właścicielach nieruchomości. Ustalenie odszkodowania za tę nieruchomość było przedmiotem postępowania przed organem obu instancji. Stąd też, z uwagi na tożsamość przedmiotu postępowania administracyjnego prowadzonego z udziałem wszystkich skarżących, przedmiotem zaskarżenia przed WSA w Poznaniu są prawa i obowiązki im wspólne w rozumieniu art. 214 § 2 zdanie pierwsze p.p.s.a. Wezwaniem z dnia 16 stycznia 2018 roku zwrócono się do pełnomocnika żalących r. pr. R. W. o uzupełnienie braku formalnego zażalenia poprzez nadesłanie pełnomocnictwa udzielonego mu przez A. P. w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia wniesionego środka odwoławczego. W odpowiedzi na to wezwanie r. pr. R. W. poinformował Sąd, że nie reprezentuje A. P. w niniejszej sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do 194 § 3 p.p.s.a. zażalenie powinno czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać wskazanie zaskarżonego postanowienia i wniosek o jego zmianę lub uchylenie, jak również zwięzłe uzasadnienie zażalenia. W myśl art. 46 § 3 tej ustawy do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem. W niniejszej sprawie, pomimo wezwania o uzupełnienie braku formalnego zażalenia, nie przedłożono pełnomocnictwa dla r. pr. R. W. do działania w imieniu A. P. W konsekwencji zażalenie A. P. podlegało odrzuceniu w oparciu o treść art. 178 i art. 180 w związku z art. 197 § 2 w związku z art. 198 p.p.s.a. Zażalenie W. P., K. P.-W., H. F., M. P., J. P., M. P., L. P., M. Z., T. K. i A. W. zasługiwało na uwzględnienie. Zgodnie z brzmieniem § 2 ust. 6 rozporządzenia wpis stały w sprawach skarg niewymienionych w ust. 1-5 wynosi 200 zł, stąd Sąd I instancji prawidłowo określił podstawę prawną wpisu od skargi, jednakże błędnie wskazał jego wysokość. Zgodnie z przepisem art. 220 § 1 p.p.s.a., Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. Skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony wpis, podlega odrzuceniu (art. 220 § 3 p.p.s.a.). Stosownie do treści art. 214 § 1 p.p.s.a., jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, w postępowaniu sądowoadministracyjnym do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki. Wyjątek od tej zasady przewidziany został w art. 214 § 2 p.p.s.a., który stanowi, że pismo wnoszone przez kilka osób, których uprawnienia lub obowiązki związane z przedmiotem zaskarżenia są wspólne, podlega jednej opłacie. W przeciwnym razie każda z tych osób uiszcza opłatę oddzielnie stosownie do swojego uprawnienia lub obowiązku. Przepis art. 214 § 2 p.p.s.a. ma zastosowanie wyłącznie w przypadku współuczestnictwa materialnego, to jest wówczas, gdy dla kilku osób uprawnienia lub obowiązki związane z przedmiotem zaskarżenia są wspólne, np. w przypadku wspólnych uprawnień i obowiązków współwłaścicieli nieruchomości, którzy wywodzą swój interes prawny we wniesieniu skargi z prawa własności nieruchomości. Opłata sądowa obciąża wówczas skarżących solidarnie. To oznacza, że uiszczenie opłaty przez jednego z nich zwalnia pozostałych od obowiązku jej uiszczenia (por. np. postanowienie NSA z dnia 26 listopada 2014 roku sygn. akt I OZ 1083/14). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego rozpoznającego niniejszą sprawę na mocy powyższej regulacji skarga wniesiona przez W. P., K. P.-W., H. F., M. P., J. P., M. P., L. P., A. P., M. Z., T. K. i A. W. powinna podlegać jednej opłacie, ponieważ wszyscy skarżący są spadkobiercami po poprzednich właścicielach nieruchomości obejmującej m. in. działkę ewidencyjną nr [...] odstąpionej bezpłatnie na rzecz Skarbu Państwa umową z dnia 14 kwietnia 1959 roku Rep. [...] na podstawie przepisów ustawy z dnia 25 czerwca 1948 roku o podziale nieruchomości na obszarach miast i niektórych osiedli (Dz. U. Nr 35, poz. 240 ze zm.) oraz ustawy z dnia 22 maja 1958 roku o terenach dla budownictwa domów jednorodzinnych w miastach i osiedlach (Dz. U. Nr 31, poz. 138 ze zm.) - por. akt notarialny, k. 3-5 akt adm.). Z tego tytułu - z prawa do jednej nieruchomości, będącej przedmiotem współwłasności ich poprzedników prawnych - wywodzą swoje uprawnienie do żądania odszkodowania za część tej nieruchomości obejmującej obecnie działki ewidencyjne nr [...], [...], [...] i [...] (por. k. 18 akt adm.). Przedmiotem sprawy jest zatem materia dla nich wspólna wywodząca się ze wspólnego prawa. Oznacza to, że zachodzi między nimi współuczestnictwo materialne. W tej sytuacji żądanie skarżących uchylenia zaskarżonego zarządzenia jest uzasadnione, albowiem, skarżący jako spadkobiercy poprzednich właścicieli działki nr [...] (obecnie [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] - por. k. 36 akt adm.), prawidłowo w dniu 23 października 2017 roku uiścili solidarnie wpis od skargi w kwocie 200 zł. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 oraz w związku z art. 198 p.p.s.a. uchylił zaskarżone zarządzenie.