I OZ 192/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Przybysz po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia B.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 27 lutego 2024 r., sygn. akt II SPP/Rz 350/23 w przedmiocie odrzucenia sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z dnia 18 stycznia 2024 r., sygn. akt II SPP/Rz 350/23 w przedmiocie odmowy zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi B.K. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Rzeszowie z dnia [...] września 2023 r. nr GK-II.7221.158.2023 w przedmiocie odmowy aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 18 stycznia 2024 r., sygn. akt II SPP/Rz 350/23, referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie po rozpoznaniu wniosku skarżącej odmówił jej zwolnienia od kosztów sądowych. Odpis powyższego postanowienia nie został przez skarżącą odebrany, natomiast datą utworzenia pierwszego Urzędowego Poświadczenia Doręczenia był 18 stycznia 2024 r. 13 lutego 2024 r. skarżąca za pośrednictwem platformy ePUAP wniosła sprzeciw od ww. postanowienia. Zaskarżonym postanowieniem z 27 lutego 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił sprzeciw jako wniesiony po terminie. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca wskazała na trudną sytuację finansową i wniosła o przywrócenie terminu do złożenia sprzeciwu oraz zwolnienie jej z kosztów sądowych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Jak wynika z treści art. 259 § 1 zd. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.; dalej: "p.p.s.a"), od zarządzeń i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, strona albo adwokat, radca prawny, doradca podatkowy lub rzecznik patentowy mogą wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia zarządzenia lub postanowienia. Sprzeciw wniesiony po terminie podlega odrzuceniu na podstawie art. 259 § 2 p.p.s.a. Z kolei zgodnie z dyspozycją art. 74a § 8 p.p.s.a., regulującego doręczanie pism sądowych za pomocą środków komunikacji elektronicznej, w przypadku nieodebrania pisma doręczenie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni, licząc od dnia przesłania pierwszego zawiadomienia. Odpis postanowienia z 18 stycznia 2024 r. został skierowany do skarżącej 18 stycznia 2024 r. i w tej samej dacie zostało utworzone Urzędowe Poświadczenie Doręczenia. Skarżąca nie odebrała odpisu postanowienia, wobec czego Sąd I instancji słusznie ustalił, że za datę doręczenia po myśli art. 74a § 8 p.p.s.a. należało przyjąć 1 lutego 2024 r. – jako czternasty dzień od daty przesłania odpisu postanowienia. W rezultacie siedmiodniowy termin na wniesienie sprzeciwu, o którym mowa w art. 259 § 1 p.p.s.a., upływał 8 lutego 2024 r. Z akt sprawy wynika natomiast, że skarżąca wniosła sprzeciw za pośrednictwem ePUAP po upływie ww. terminu, tj. 13 lutego 2024 r. W tym stanie rzeczy sprzeciw podlegał odrzuceniu, o czym Sąd I instancji zasadnie orzekł na podstawie art. 259 § 2 p.p.s.a. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego argumentacja skarżącej zawarta w zażaleniu nie mogła spowodować uchylenia zaskarżonego postanowienia. Twierdzenia podniesione w zażaleniu zmierzają w istocie do wykazania okoliczności uzasadniających zwolnienie skarżącej od kosztów sądowych. Są to okoliczności, które na obecnym etapie nie podlegają analizie. Niniejsze postępowanie dotyczy bowiem zażalenia na odrzucenie wniesionego środka zaskarżenia, a nie rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy. Ponadto, wobec sformułowanego w zażaleniu wniosku o przywrócenie terminu podkreślić należy, że co do zasady jednoczesne złożenie zażalenia na postanowienie o odrzuceniu sprzeciwu z powodu uchybienia terminowi do jego złożenia oraz złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu wzajemnie się wykluczają. Wnosząc zażalenie na postanowienie o odrzuceniu sprzeciwu, strona stoi bowiem na stanowisku, że złożyła sprzeciw w terminie, zaś składając wniosek o przywrócenie terminu, przyznaje, że sprzeciw został wniesiony po terminie. Z przedstawionych względów zażalenie podlegało oddaleniu na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. Natomiast wniosek o przywrócenie terminu do złożenia sprzeciwu będzie przedmiotem oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.