I OZ 184/20

P O S T A N O W I E N I E Dnia 5 marca 2020 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Dybowski po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M.L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 24 października 2019 r. sygn. akt III SA/Kr 833/19 odrzucające skargę M.L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanawia 1. sprostować oczywiste omyłki a. zawartą w rubrum zaskarżonego postanowienia, w ten sposób, że po słowach "z dnia [...] maja 2019 r." wyrażenie "([...])", zastąpić wyrażeniem "([...])"; b. zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, w ten sposób, że po słowach: "doręczone skarżącemu w dniu" liczbę "29" zastąpić liczbą "9"; "skarżący nie" słowa "podpisał skargi" zastąpić słowami "nadesłał numeru PESEL" 2. uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania

Postanowieniem z dnia 24 października 2019 r. sygn. akt III SA/Kr 833/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę M.L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności. Sąd I instancji podniósł, że M.L. złożył skargę na decyzj[e] Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] maja 2019 r. ([...]) w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. [Zarządzeniem z 7 sierpnia 2019 r. rozdzielone zostały sprawy M.L. w ten sposób, że pod sygnaturą akt III SA/Kr 833/19 została zarejestrowana sprawa ze skargi na decyzję z [...] maja 2019 r. nr [...], k. 2 akt sądowych.] Pismem z 21 sierpnia 2019 r. wezwano skarżącego do usunięcia w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania braków formalnych skargi przez wskazanie numeru PESEL, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie to zostało doręczone skarżącemu w dniu "29" [winno być "9"; k. 12 akt sądowych] września 2019 r. Do 24 października 2019 r. nie uzupełniono braków formalnych skargi. WSA podniósł, że w niniejszej sprawie mimo doręczenia 9 września 2019 r. wezwania o uzupełnieni braku formalnego skargi przez wskazanie numeru PESEL, skarżący nie "podpisał skargi" [winno być "nadesłał numeru PESEL"; k. 10-12 akt sądowych]. Sąd I instancji, na podstawie art. 58 §1 pkt 3 ppsa orzekł jak w sentencji postanowienia (k. 14-15 akt sądowych). Zażalenie na postanowienie III SA/Kr 833/19 wywiódł M.L. (k. 22 akt sądowych). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest zasadne, choć z innych powodów niż wskazane w zażaleniu. Pismo procesowe strony winno spełniać określone warunki formalne, bez których nie można mu nadać prawidłowego biegu. Wymogi formalne składanych pism uregulowane zostały w art. 46 ppsa. Zgodnie z art. 46 § 2 pkt 1 lit. b in principio ppsa, poza elementami wymienionymi w § 1 tego przepisu, pismo strony powinno ponadto zawierać, w przypadku, gdy jest pierwszym pismem w sprawie - numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną. W sytuacji, gdy brak jest jednego z elementów pisma wymienionych w art. 46 ppsa, obowiązkiem sądu, zgodnie z art. 49 § 1 ppsa, jest wezwanie strony do uzupełnienia lub poprawienia pisma w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Takim przepisem szczególnym jest art. 58 § 1 pkt 3 ppsa, stosownie do którego sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie jej braków formalnych. Powyższy obowiązek wprowadzono na mocy art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 kwietnia 2019 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 934, dalej ustawa nowelizująca). Jak wynika z uzasadnienia projektu ww. ustawy (Sejm RP VIII Kadencji, nr druku 3260) wymóg wskazania numeru PESEL ma na celu zapewnić lepszą identyfikację stron lub innych uczestników postępowania sądowo-administracyjnego (postanowienie NSA z 7.11.2019 r. II OZ 999/19, cbosa). Art. 5 pkt 2 ustawy nowelizującej - jako przepis przejściowy - przewiduje, że do pierwszego pisma wniesionego przez stronę w danej sprawie po dniu wejścia w życie ustawy nowelizującej stosuje się art. 46 § 2 ppsa, w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą. Sąd I instancji wypełniając obowiązki nałożone na niego ustawą nowelizującą przeoczył, że PESEL skarżącego znajduje się w aktach administracyjnych sprawy (kwestionariusz i oświadczenie z 10.8.2017 r., k. 12, 7 akt administracyjnych). W świetle powyższego Sąd dysponował numerem PESEL skarżącego, przez co podstawowy cel, a zarazem i wymóg, ustawy nowelizacyjnej w omawianym zakresie został spełniony. Niezachowanie warunków formalnych skargi nie uniemożliwiało nadania skardze prawidłowego biegu (argum. ex art. 49 § 1 ppsa; postanowienie NSA z 22.11.2019 r. I OZ 1121/19). Powyższe stanowisko nawiązuje do zasady szybkości postępowania sądowego w powiązaniu z zasadą ekonomii procesowej. Podobnie, choć niejednolicie, Naczelny Sąd Administracyjny orzekał w sprawach, w których pełnomocnictwo uprawniające do reprezentowania strony przed sądem administracyjnym zalegało w aktach administracyjnych, a nie zostało wniesione przy piśmie procesowym kierowanym do sądu (postanowienie NSA z 18.9.2019 r. I OZ 771/19, cbosa). Konstytucyjne prawo do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP), które - w powiązaniu z nakazem wykładni prokonstytucyjnej - winno prowadzić do odrzucenia wyników wykładni zbyt rygorystycznej, zamykającej stronie drogę do rozpoznania jej sprawy przez sąd przez nadmierny formalizm (postanowienie NSA z 16.4.2019 r. I OZ 339/19, cbosa). Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 ppsa, orzekł jak w pkt 2 sentencji. O sprostowaniu oczywistej omyłki orzeczono na podstawie art. 156 § 3 w zw. z art. 166 ppsa (k. 2 akt sądowych) (pkt 1 sentencji).