I OZ 1764/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Dybowski po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 5 listopada 2015 r. sygn. akt II SA/Po 1202/14 o odrzuceniu skargi kasacyjnej M. J. w sprawie ze skargi M. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku celowego postanawia uchylić zaskarżone postanowienie

Postanowieniem z dnia 5 listopada 2015 r. sygn. akt II SA/Po 1202/14 (dalej postanowienie z 5 listopada 2015 r.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę kasacyjną M. J., w sprawie ze skargi M. J. (dalej skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku celowego. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że wyrokiem z dnia 18 czerwca 2015 r. [II SA/Po 1202/14] (dalej wyrok z 18 czerwca 2015 r.) Sąd oddalił skargę skarżącego, wniesioną w niniejszej sprawie. Na wniosek złożony przez pełnomocnika skarżącego ustanowionego z urzędu adw. A. R., Sąd sporządził uzasadnienie wyroku i dnia 20 sierpnia 2015 r. doręczył pełnomocnikowi jego odpis. Dnia 21 września 2015 r. [data stempla pocztowego] pełnomocnik skarżącego nadał w urzędzie pocztowym opinię o odmowie wniesienia skargi kasacyjnej, wskazując że nie znalazł dla niej podstaw faktycznych i prawnych. Postanowieniem z dnia 9 października 2015 r. stwierdzono prawomocność wyroku z 18 czerwca 2015 r., od dnia 22 września 2015 r. Pismem dnia 6 października 2015 r. skarżący zwrócił się do WSA w Poznaniu oraz do Okręgowej Rady Adwokackiej w P. (dalej ORA) o przydzielenie mu innego adwokata celem dalszego prowadzenia sprawy. ORA poinformowała Sąd o wyznaczeniu dla skarżącego pełnomocnika z urzędu w osobie adw. A.S. w miejsce adw. A. R.. Pismem dnia 16 października 2015 r. poinformowano adw. A. S. o stanie sprawy. Dnia 22 października 2015 r. adw. A. S. wniosła skargę kasacyjną od wyroku z 18 czerwca 2015 r. Sąd I instancji ustalił, że wyrok w niniejszej sprawie z uzasadnieniem doręczono pełnomocnikowi skarżącego adw. A.R. dnia 20 sierpnia 2015 r., a zatem termin do wniesienia skargi kasacyjnej upłynął skarżącemu w dniu 21 września 2015 r. (poniedziałek). Pełnomocnik skarżącego adw. A. S. wniosła skargę kasacyjną w dniu 22 października 2015 r., po upływie ustawowego terminu do jej wniesienia, a do skargi kasacyjnej nie został dołączony wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia, co, zdaniem Sądu I instancji, uzasadniało odrzucenie skargi kasacyjnej, na podstawie art. 178 ppsa (k. 2-3, 4-5, 95, 95v, 98, 101-104, 107, 108, 109-111, 112, 127, 128, 138-143, 148-149v akt sądowych). Zażalenie na powyższe postanowienie wywiódł M. J., reprezentowany przez adw. A. S. - pełnomocnika z urzędu. Postanowienie zaskarżono w całości, wniesiono o jego uchylenie w całości i przyznanie kosztów zastępstwa prawnego z urzędu według norm przypisanych, nie pokrytych choćby w części przez Odwołującego. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono: błąd w ustaleniach faktycznych przez uznanie, że Odwołujący nie złożył wniosku o przywrócenie terminu; błędną interpretację art. 177 ustawy o ppsa (k. 160-163 akt sądowych). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Usprawiedliwiony okazał się zarzut błędu w ustaleniach faktycznych przez uznanie, że skarżący nie złożył wniosku o przywrócenie terminu. W istocie pełnomocnik skarżącego – adw. A. S. w skardze kasacyjnej wniosła "o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej" (k. 139 zdanie 1 akt sądowych). Adw. A. S. już dnia 16 października 2015 r. (dzień po otrzymaniu pisma z ORA o wyznaczeniu jej pełnomocnikiem z urzędu) wniosła do Sądu I instancji o umożliwienie jej zapoznania się w trybie pilnym z aktami sprawy w środę (zapewne 19 października 2015 r.) i dnia 22 października 2015 r. nadała w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego skargę kasacyjną, z zawartym w niej wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej (k. 126, 132, 138-143 akt sądowych). Nietrafny okazał się zarzut błędnej wykładni art. 177 ppsa, przy czym autor skargi kasacyjnej zbędnie przywołał cały przepis art. 177 § 1- 6 ppsa, w brzmieniu nadanym artykułem 1 pkt 50 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658, dalej nowelizacja kwietniowa), która weszła w życie w dniu 15 sierpnia 2015 r. W uzasadnieniu zażalenia autor zażalenia błędnie podniósł, że "w niniejszej sprawie termin liczy się od dnia wskazanego w § 3 lub 4 ww przepisu" (k. 161-162 akt sądowych). Pełnomocnik skarżącego nie dostrzegł, że powołany przepis w znowelizowanej postaci (§ 3-6 art. 177 ppsa) nie miał zastosowania w niniejszej sprawie. Zauważyć bowiem trzeba, że wskazywane jako wzorce kontroli § 3 i 4, zostały dodane do art. 177 ppsa artykułem 1 pkt 50 nowelizacji kwietniowej. W art. 2 nowelizacji kwietniowej zawarto regulacje przejściowe i wskazano, że przepisy ppsa, w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 2-8, pkt 10-14, pkt 19-32, pkt 34-39, pkt 41-47, pkt 51, pkt 52, pkt 55, pkt 57, pkt 58, pkt 60-69, pkt 71, pkt 72 i pkt 74-81 tej ustawy stosuje się również do postępowań wszczętych przed dniem jej wejścia w życie. W pozostałym zakresie do tych postępowań stosuje się przepisy ppsa, w brzmieniu dotychczasowym. Z powyższego wynika, że art. 177 ppsa w brzmieniu nadanym nowelizacją kwietniową, a więc § 3 i 4 tego artykułu, nie ma zastosowania do postępowań sądowych wszczętych przed dniem 15 sierpnia 2015 r. W niniejszej sprawie postępowanie sądowoadministracyjne zostało wszczęte przed dniem 15 sierpnia 2015 r. (skarga do Kolegium wpłynęła dnia 14 października 2014 r.; k. 2 akt sądowych), zatem zastosowanie do niej znajduje art. 177 w dotychczasowym brzmieniu (sprzed nowelizacji kwietniowej; postanowienie NSA z 10.12.2015 r., I OZ 1708/15, cbosa). Uznając w świetle powyższego za zasadny zarzut pierwszy, podniesiony w zażaleniu, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 ppsa orzekł jak w sentencji postanowienia. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu kasacyjnym (nie zażaleniowym) orzeka Sąd I instancji (art. 250 § 1 w zw. z art. 258 § 1 i 2 pkt 8 ppsa).