I OZ 172/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Dybowski po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Z. Ś. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 23 grudnia 2014 r. sygn. akt III SA/Kr 1345/14 odrzucające zażalenie w sprawie ze skargi Z. Ś. o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 20 lutego 2014 r., sygn. akt III SA/Kr 262/14 o odrzuceniu skargi postanawia 1. sprostować oczywistą omyłkę w rubrum postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 23 grudnia 2014 r. sygn. akt III SA/Kr 1345/14 w ten sposób, że po słowach "w sprawie ze skargi Z. Ś. o wznowienie postępowania zakończonego", słowa "wydaniem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowienia z dnia 28 lipca 2014 r., sygn. akt III SA/Kr 262/14 o odmowie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata", zastąpić słowami "postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 20 lutego 2014 r., sygn. akt III SA/Kr 262/14 o odrzuceniu skargi"; 2. oddalić zażalenie

Postanowieniem z 23 grudnia 2014 r. sygn. akt III SA/Kr 1345/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił zażalenie Z. Ś. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 13 listopada 2014 r. sygn. akt III SA/Kr 1345/14 o odrzuceniu skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi Z. Ś. o wznowienie postępowania sądowego. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że postanowieniem z dnia 13 listopada 2014 r., sygn. akt III SA/Kr 1345/14 (dalej postanowienie z 13 listopada 2014 r.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę kasacyjną Z. Ś. od postanowienia z dnia 29 września 2014 r., sygn. akt III SA/Kr 1345/14 o odrzuceniu jego skargi o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego. Odpis postanowienia z 13 listopada 2014 r. doręczono skarżącemu dnia 24 listopada 2014 r. wraz z pouczeniem o terminie i sposobie wniesienia zażalenia oraz wskazaniem jakie wymogi formalne musi ono spełniać by mogło być rozpoznane. Dnia 1 grudnia 2014 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynęło pismo skarżącego z 25 listopada 2014 r., [wskazujące sygn. akt. III SA/Kr 1345/14], zatytułowane "Wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego nie zakończonego prawomocną decyzją WSA Kraków z dnia 18.11.2014 r. w sprawie odmowy wznowienia postępowania którego nigdy nie było w tym Sądzie". Sąd I instancji stwierdził, że przedmiotem niniejszej sprawy jest pismo skarżącego z 25 listopada 2014 r. zatytułowane "Wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego nie zakończonego prawomocną decyzją WSA Kraków z dnia 18.11.2014 r. w sprawie odmowy wznowienia postępowania którego nigdy nie było w tym Sądzie". Z uwagi na fakt, że skarżący odwołuje się w tym piśmie do postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 13 listopada 2014 r. (wysłanego do skarżącego 18 listopada 2014 r.) i że zostało ono złożone w otwartym terminie do wniesienia zażalenia na postanowienia z 13 listopada 2014 r., Sąd I instancji zakwalifikował je jako zażalenie na to postanowienie. Zgodnie z art. 194 § 4 ppsa zażalenie, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej winno być sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego. O obowiązku tym pouczono skarżącego w pkt 5 pisma z dnia 18 listopada 2014 r. (k. 21 akt III SA/Kr 1345/14), wraz z którym doręczono odpis postanowienia z 13 listopada 2014 r. Tymczasem zażalenie na postanowienie z 13 listopada 2014 r. skarżący sporządził własnoręcznie, a nie przez zawodowego pełnomocnika, tj. adwokata lub radcę prawnego. Nie zachowane zatem zostały niezbędne wymogi formalne zażalenia (k. 2, 6-8, 16-18, 21-23, 26-28 akt III SA/Kr 1345/14). Zażalenie na powyższe orzeczenie wywiódł Z. Ś. wskazując, że "złożyłam w pozwie wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Do wniosku został[y] załączone oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i źródłach utrzymania, a także paragony, rachunki dokumentujące ponoszone przeze mnie wydatki utrzymania siebie i rodziny. Sąd odmówił zwolnienia, stwierdzając, iż pomimo braku możliwości poniesienia opłaty, powinnam przygotować się do tego wydatku w przyszłości. Postanowienie jest wadliwe. Rzeczą sądu jest oceniać aktualną sytuację majątkową wnioskującego, a nie sytuację potencjalną." W niniejszym zażaleniu wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych (k. 33 akt III SA/Kr 1345/14). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zakwestionowane postanowienie odpowiada prawu. Prawidłowo Sąd I instancji uznał pismo z 25 listopada 2014 r. jako zażalenie na postanowienie z 13 listopada 2014 r. odrzucające skargę kasacyjną (k. 26-28, 31-33 akt III SA/Kr 1345/14). Skarżący w zażaleniu z dnia 28 stycznia 2015 r., powołując trzy sygnatury akt: III SA/Kr 519/13, III SA/Kr 1345/14 i III SA/Kr 1163/14, wskazał na postanowienie WSA w Krakowie z 21 stycznia 2015 r. "sygnatura akt J/W", jednak w sprawie III SA/Kr 1345/14 w dniu 21 stycznia 2015 r. nie zapadło żadne orzeczenie. Z uwagi na złożenie niniejszego zażalenia w otwartym terminie do wniesienia zażalenia na postanowienie z 23 grudnia 2014 r. należało uznać, że skarżący właśnie na to postanowienie się żali (doręczenie odpisu postanowienia z 23 grudnia 2014 r. dnia 27 stycznia 2015 r.; k. 26-28,31-34 akt III SA/Kr 1345/14). W sprawie III SA/Kr 1345/14 skarżący wniósł zażalenie na postanowienie Sądu I instancji z 23 grudnia 2014 r., którym to orzeczeniem Sąd odrzucił zażalenie skarżącego na postanowienie z 13 listopada 2014 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Przyczyną odrzucenia zażalenia skarżącego na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, jak wynika z treści zaskarżonego postanowienia, było to, że niniejsze zażalenie skarżący sporządził osobiście, podczas gdy przepisy prawa wymagają by zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej zostało sporządzone przez profesjonalnego pełnomocnika, o czym skutecznie skarżącego pouczono (16-18, 21-22 akt III SA/Kr 1345/14). Art. 194 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej ppsa), stanowi, że zażalenie, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej, winno być sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego. Natomiast art. 175 § 2 i 3 ppsa stosuje się odpowiednio. Niezachowanie przymusu adwokacko-radcowskiego w odniesieniu do zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, czyni wniesienie takiego zażalenia niedopuszczalnym z innych przyczyn w rozumieniu art. 178 w zw. z art. 197 § 2 ppsa. Skarżący nie spełnia przesłanek z art. 175 § 2 i 3 ppsa. Mając na uwadze powyższe wskazać trzeba, że Sąd I instancji postanowieniem z 23 grudnia 2014 r. prawidłowo odrzucił zażalenie skarżącego na postanowienie z 13 listopada 2014 r. odrzucające skargę kasacyjną jako niedopuszczalną, bo sporządzone przez skarżącego osobiście, mimo wymogu adwokacko-radcowskiego wypływającego z przytoczonego wyżej przepisu. W tej sytuacji wniesione przez skarżącego zażalenie na postanowienie z 23 grudnia 2014 r. nie zasługuje na uwzględnienie. Na tym etapie postępowania wskazania o trudnej sytuacji materialnej skarżącego nie mogły odnieść zamierzonego skutku. Brak środków na wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika za udzielenie pomocy prawnej nie zwalnia z wniesienia pisma sporządzonego przez adwokata lub radcę prawnego, w sytuacji gdy o obowiązku tym stanowi przepis prawa. Postanowienia z dnia 23 grudnia 2014 r. sygn. akt: III SA/Kr 519/13 i III SA/Kr 1163/14 (wskazane w zażaleniu z 28 stycznia 2015 r.), były przedmiotem kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawach – odpowiednio – I OZ 170/15 i I OZ 171/15. Z powyższych względów, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 ppsa, orzeczono jak w punkcie 2 (drugim) sentencji postanowienia. W skardze o wznowienie postępowania z dnia 6 sierpnia 2014 r. skarżący wskazał "sygn. akt. III SA/Kr 262/14" (k. 2 akt III SA/Kr 1345/14). Postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie III SA/Kr 262/14 zakończyło się postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 20 lutego 2014 r., sygn. akt III SA/Kr 262/14 o odrzuceniu skargi, które stało się prawomocne dnia 13 maja 2014 r. (k. 7-8,12,13, 49 akt akt III SA/Kr 262/14). Przywołane na skutek oczywistej omyłki postanowienie z dnia 28 lipca 2014 r., sygn. akt III SA/Kr 262/14 Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie o odmowie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata (k. 41-44 akt III SA/Kr 262/14) było postępowaniem wpadkowym i nie kończyło postępowania sądowoadministracyjnego. Na podstawie art. 156 § 1 i 3 w zw. z art. 166 ppsa należało orzec jak w punkcie 1 (pierwszym) sentencji postanowienia.