I OZ 1665/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wiesław Morys po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. F. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 11 sierpnia 2016 r., sygn. akt II SA/Po 326/16 o odrzuceniu wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi J. F. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] marca 2016 r. , Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia oddalić zażalenie. 2

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zaskarżonym postanowieniem z dnia 11 sierpnia 2016 r. odrzucił wniosek J. F. D. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi na sprecyzowaną w sentencji decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. Rozstrzygnięcie to zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: wniesiona przez pełnomocnika skarżącego – adwokata P. M., do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skarga zawierała braki formalne – nie dołączono mianowicie odpisu skargi oraz pełnomocnictwa. Zarządzeniem z dnia 19 maja 2016 r. Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu zobowiązał pełnomocnika skarżącego do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie jednego egzemplarza odpisu skargi oraz złożenie pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu, w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi. Odpis zarządzenia o wezwaniu do uzupełnienia braków formalnych skargi został prawidłowo doręczony pełnomocnikowi skarżącego w dniu 30 maja 2016 r. (k. 26 akt). W wyznaczonym terminie pełnomocnik uzupełnił brak formalny skargi w postaci nadesłania jej odpisu, jednakże nie przedłożył pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu. W piśmie z dnia 31 maja 2016 r. (k. 28 akt) wyjaśnił, iż uzyskanie pełnomocnictwa w terminie 7 dni jest niemożliwe z uwagi na zamieszkiwanie skarżącego poza terytorium kraju. Jednocześnie pełnomocnik wniósł o przedłużenie terminu do złożenia pełnomocnictwa do dnia 1 lipca 2016 r. W dniu 7 czerwca 2016 r. (k. 36-38 akt) tenże pełnomocnik złożył do akt sprawy potwierdzony za zgodność z oryginałem odpis pełnomocnictwa udzielonego mu przez skarżącego w dniu 16 września 2009 r. Postanowieniem z dnia 7 lipca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę z uwagi na nieuzupełnienie braków formalnych w terminie. Odpis postanowienia został doręczony pełnomocnikowi skarżącego – adw. P. M. - w dniu 26 lipca 2016 r. Tenże dniu 28 lipca 2016 r. wniósł o przywrócenie terminu do złożenia pełnomocnictwa. W uzasadnieniu wniosku wyjaśnił, iż wezwanie Sądu z dnia 23 maja 2016 r. odczytał jako wezwanie do przedłożenia nowego pełnomocnictwa do występowania w niniejszej sprawie. W celu uzyskania takiego pełnomocnictwa podjął więc szereg działań: następnego dnia po otrzymaniu wezwania z dnia 1 maja 2016 r., drogą e-mailową zwrócił się do skarżącego (za pośrednictwem Z. D.) o przesłanie nowego pełnomocnictwa. Po otrzymaniu tego pełnomocnictwa niezwłocznie przesłał je Sądowi. Dalej pełnomocnik strony skarżącej wyjaśnił, iż wątpliwość co do treści zawartej w wezwaniu z dnia 23 maja 2016 r. odnośnie pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu została usunięta dopiero po otrzymaniu w dniu 25 lipca 2016 r. postanowienia z dnia 7 lipca 2016 r. Z jego treści można było jednoznacznie stwierdzić, o jakie pełnomocnictwo Sąd się zwracał. Zdaniem pełnomocnika strony powyższe przemawia za uwzględnieniem jego wniosku, zwłaszcza że uchybienie terminu do złożenia pełnomocnictwa było nieznaczne. Zaskarżonym postanowieniem Sąd meriti, uznając wniosek ten za spóźniony, na podstawie art. 88 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) – dalej: P.p.s.a., orzekł o jego odrzuceniu. Sąd ten wskazał, że w dniu 7 czerwca 2016 r. pełnomocnik skarżącego nadesłał uwierzytelniony odpis pełnomocnictwa z dnia 16 września 2009r., upoważniającego go do występowania w imieniu skarżącego m.in. w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tego samego, które załączone jest do akt administracyjnych sprawy). Do odpisu pełnomocnictwa dołączono pismo przewodnie (opatrzone datą 7 czerwca 2016 r. – k. 36 akt), w którym adw. P. M. poinformował, iż przesyła pełnomocnictwo upoważniające go do "prowadzenia" niniejszej sprawy przed sądami administracyjnymi w imieniu J. F. D. Zdaniem Sądu meriti powyższe oznacza, iż najpóźniej w dniu złożenia w Sądzie wyżej opisanego pełnomocnictwa, tj. dnia 7 czerwca 2016 r., ustała przyczyna uchybienia terminowi do dokonania tej czynności wskazana we wniosku o przywrócenie terminu. Z powołanego pisma pełnomocnika strony skarżącej z tej samej daty wynika bowiem, iż najpóźniej w dniu tym pełnomocnik uznał ostatecznie, iż przedłożenie tego dokumentu stanowi uzupełnienie braku formalnego skargi, którego dotyczyło wezwanie Sądu z 23 maja 2016 r. Sąd Wojewódzki nie podzielił stanowiska pełnomocnika, iż termin ten należy liczyć od dnia doręczenia postanowienia o odrzuceniu skargi, jak również tego, że dopiero z uzasadnienia tego postanowienia wynikało, w jaki sposób wezwanie w zakresie przedłożenia pełnomocnictwa należało wykonać. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył J. F. D., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika. Zaskarżając je w całości zarzucił wydanie go z naruszeniem art. 86 § 1 i art. 87 § 1 P.p.s.a. przez błędne przyjęcie, ze uchybienie terminu nastąpiło z winy pełnomocnika skarżącego oraz że w dniu 7 czerwca 2016 r. ustała przyczyna uchybienia terminu do dokonania czynności wskazanej we wniosku. Podniósł również naruszenie przepisów art. 37 § 1 i art. 46 § 3 P.p.s.a. przez błędną ich wykładnię i nieuwzględnienie faktu, że w aktach znajdowało się pełnomocnictwo z dnia 16 września 2009 r. upoważniające go do wniesienia skargi w sprawie, w związku z czym wezwanie z dnia 23 maja 2016 r. - w pkt b - do uzupełnienia braku formalnego skargi stanowi naruszenie przepisów postępowania przez brak precyzyjnego określenia żądania w tej części wezwania. Na tej podstawie wniesiono o: - uchylenie zaskarżonego postanowienia, - uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, - zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych, ewentualnie: - na podstawie art. 195 § 2 P.p.s.a. o uchylenie zaskarżonego postanowienia przez Sąd I instancji i rozpoznanie sprawy na nowo przez przywrócenie skarżącemu terminu do wniesienia skargi w tej sprawie. Zdaniem autora zażalenia wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie pełnomocnictwa nie było konieczne, gdyż w aktach sprawy znajduje się stosowne pełnomocnictwo, które mogło zostać wykorzystane w niniejszej sprawie. Nadesłanie dodatkowego pełnomocnictwa przy piśmie z dnia 7 czerwca 2016 r. było wyłącznie przypomnieniem i dodatkowym udokumentowaniem tego faktu. Nadto za wadliwe uznano przyjęcie początkowej daty ustania przyczyny uchybienia terminu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Przed oceną jego zarzutów przypomnieć wszak trzeba, że zasadą w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest bezskuteczność czynności podjętych przez stronę po terminie. W tej sprawie znalazła ona wyraz w postaci odrzucenia skargi z uwagi na nieuzupełnienie jej braku formalnego. Zasada ta nie ma jednak charakteru bezwzględnego, zgodnie bowiem z przepisem art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) – dalej: P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Warunkiem skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jest łączne spełnienie przesłanek ustanowionych w przepisach art. 86 i art. 87 P.p.s.a., tj.: uprawdopodobnienie przez stronę braku winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 1 i art. 87 § 2 P.p.s.a.), spowodowanie przez uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony (art. 86 § 2 P.p.s.a.), dochowanie terminu do wniesienia wniosku (art. 87 § 1 P.p.s.a.), dopełnienie uchybionej czynności (art. 87 § 4 P.p.s.a.). Zgodnie z art. 87 § 1 P.p.s.a. pismo zawierające wniosek o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Przy czym wskazać należy, że siedmiodniowy termin, o którym mowa w tym przepisie jest terminem ustawowym, a terminy takie nie mogą być przedłużane ani skracane. Jak prawidłowo przyjął Sąd pierwszej instancji najpóźniej w dniu złożenia w tym Sądzie pełnomocnictwa, tj. dnia 7 czerwca 2016 r., ustała przyczyna uchybienia terminowi do dokonania tej czynności, wskazana we wniosku o przywrócenie terminu. Tak więc termin na złożenie żądania przywrócenia terminu rozpoczął swój bieg w dniu 8 czerwca 2016 r. i zakończył się w dniu 14 czerwca 2016 r. Zatem wniosek z dnia 28 lipca 2016 r. został prawidłowo przez Sąd meriti odrzucony, jako wniesiony z uchybieniem ustawowego terminu. Podniesione w zażaleniu argumenty, iż skarżący powziął informację o uchybieniu terminu dopiero po otrzymaniu postanowienia z dnia 7 lipca 2016 r., są gołosłowne i nie zostały w żaden sposób uprawdopodobnione. Twierdzeniom tym przeczy również okoliczność nadesłania pełnomocnictwa przy piśmie z dnia 7 czerwca 2016 r., co już wskazano powyżej. Za nietrafne uznać należy również podniesione w zażaleniu argumenty, iż dokument pełnomocnictwa znajduje się już w aktach sprawy, zatem niedołączenie pełnomocnictwa do skargi nie mogło stanowić jej braku formalnego uniemożliwiającego nadanie skardze prawidłowego biegu. Zgodzić się wypada ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym złożenie pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu jest obligatoryjne, niezależnie od istnienia i zakresu pełnomocnictwa dołączonego do akt administracyjnych. Trzeba bowiem wskazać, że art. 46 § 3 P.p.s.a., po jego nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658), która weszła w życie z dniem 15 sierpnia 2015 r., stanowi iż do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem. Z treści powyższego przepisu jednoznacznie wynika, że pełnomocnik już przy dokonaniu pierwszej czynności procesowej dokonanej w imieniu strony, organu lub przedstawiciela ustawowego, ma obowiązek dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis. Pierwszej czynności procesowej nie można zaś utożsamiać z czynnością dokonaną przed organami administracji publicznej, ponieważ są to dwa różne autonomiczne postępowania, zatem pełnomocnictwo znajdujące się w aktach administracyjnych przedstawionych sądowi wraz ze skargą nie wyczerpuje dyspozycji art. 37 § 1 w zw. z art. 46 § 3 P.p.s.a. (p. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 lipca 2017 r. sygn. akt II FZ 447/17, publ. CBOSA). W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia, Naczelny Sąd Administracyjny na zasadzie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., oddalił zażalenie. ----------------------- 2