I OZ 166/23

Dnia 18 maja 2023 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Monika Nowicka po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R.D. i J. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 stycznia 2023 r., sygn. akt I SA/Wa 2600/21 o odrzuceniu zażalenia w sprawie ze skargi R. D. i J. D. na decyzję Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 10 sierpnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania postanawia oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 13 stycznia 2023 r. odrzucił zażalenie R. D. i J. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 października 2022 r. sygn. akt I SA/Wa 2600/21 w sprawie ze skargi R. D. i J. D. na decyzję Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 10 sierpnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania. W uzasadnieniu Sąd podał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 7 października 2022 r. odmówił skarżącym przywrócenia terminu do usunięcia braków formalnych skargi w niniejszej sprawie. R. D. i J.D. pismem z dnia 4 listopada 2022 r., działając przez profesjonalnego pełnomocnika, wnieśli zażalenie na powyższe postanowienie. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 listopada 2022 r. wezwano skarżących do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia w kwocie 100 zł, w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia zażalenia. Przesyłka zawierająca przedmiotowe zarządzenie, skierowana do pełnomocnika skarżących, awizowana przez pocztę w dniu 24 listopada 2022 r. oraz w dniu 2 grudnia 2022 r., nie została odebrana, w związku z czym w dniu 9 grudnia 2022 r. nastąpił jej zwrot do nadawcy. Wymogi skutecznego doręczenia zostały więc zachowane. Skuteczne doręczenie zarządzenia nastąpiło w dniu 8 grudnia 2022 r. Termin do jego wykonaniu upłynął zatem w dniu 15 grudnia 2022 r. Mimo upływu wyznaczonego w wezwaniu terminu skarżący nie uiścili wpisu od zażalenia. W związku z tym Sąd I instancji - w oparciu o art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej jako "p.p.s.a.") - odrzucił zażalenie. Zażalenie na powyższe postanowienie wnieśli R. D. i J. D. reprezentowani przez pełnomocnika. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie art. 73 § 2 p.p.s.a. poprzez bezkrytyczne uznanie, że pełnomocnik skarżących został skutecznie zawiadomiony o złożeniu pisma i możliwości jego odbioru w placówce pocztowej oraz art. 74 § 4 p.p.s.a. poprzez uznanie przesyłki za doręczoną, pomimo, że pełnomocnik nie wiedział o jej złożeniu w placówce pocztowej. Autor zażalenia wnosił zatem o uchylenie zaskarżonego postanowienia i doręczenie wezwania do uzupełnienia braków formalnych zażalenia. W uzasadnieniu zażalenia pełnomocnik skarżących podnosił, iż nie wiedział o nadaniu do niego przesyłki z wezwaniem do uzupełnienia braków formalnych. W skrzynce pocztowej Kancelarii nie było bowiem awizo (pierwszego i powtórnego) dotyczącego nieodebranej korespondencji z Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W budynku, w którym mieści się Kancelaria - pomimo dwukrotnej naprawy skrzynek- są one notorycznie otwierane. Pełnomocnik wskazał ponadto, że jest bardzo wyczulony na kwestię odbioru korespondencji i skrzynka pocztowa sprawdzana jest codziennie. Co więcej, co 10-14 dni pełnomocnik skarżących sprawdzał w urzędzie pocztowym czy - pomimo braku awizo - nie ma przesyłek do odbioru, bądź też czy jakieś przesyłki nie zostały zwrócone. Zwrócono się również do listonosza z prośbą o informowanie o pozostawionych awizo bądź też zostawiania ich u właścicielki lokalu. W ocenie pełnomocnika istnieją więc podstawy do uznania, ze przesyłka wraz z wezwaniem do uzupełnienia braków formalnych nie została mu skutecznie doręczona. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 230 § 1 p.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Pismem takim jest między innymi zażalenie (art. 230 § 2). Stosownie do treści art. 220 § 3 p.p.s.a. zażalenie, od którego pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd. W niniejszej sprawie zarządzeniem z 15 listopada 2022 r. skarżący reprezentowani przez pełnomocnika zostali wezwani do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 7 października 2022 r. Jak wynika z akt sprawy, przesyłka zawierająca wezwanie skierowana na adres pełnomocnika skarżących była dwukrotnie awizowana: 24 listopada 2022 r. i 2 grudnia 2022 r., co potwierdzają adnotacje na kopercie oraz zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Wobec bezskutecznego upływu terminu na odbiór przesyłki zwrócono ją do nadawcy, tj. WSA w Warszawie. Potwierdza to adnotacja na kopercie "Zwrot nie podjęto w terminie" z datą 9 grudnia 2022 r. Wobec tego zarządzeniem z dnia 15 grudnia 2022 r. WSA w Warszawie uznał przesyłkę za doręczoną z dniem 8 grudnia 2022 r. (14 dni licząc od daty pierwszego awiza, k. 134 akt sądowych), stosownie do treści art. 73 p.p.s.a.). Termin na uiszczenie wpisu bezskutecznie upłynął więc 15 grudnia 2022 r. Do dnia wydania zaskarżonego postanowienia skarżący nie wykonali wezwania i nie uiścili wpisu od zażalenia. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie ulega zatem wątpliwości, że strona uchybiła wyznaczonemu terminowi do uzupełnienia braku fiskalnego zażalenia. Pełnomocnik reprezentujący skarżących w zażaleniu wywodzi natomiast, iż niedochowanie terminu było skutkiem nieotrzymania przez niego awiza (tak pierwszego, jak i powtórnego), bowiem skrzynka pocztowa, na którą rzekomo doręczono wezwanie (znajdująca się pod adresem: [...]), jest notorycznie otwierana przez nieuprawnione osoby. Podnosił ponadto, że sprawdzał w urzędzie pocztowym, czy nie ma przesyłek do odbioru kierowanych na adres Kancelarii. Podejmował również rozmowy z listonoszem. Odnosząc się do powyższego, Naczelny Sąd Administracyjny pragnie wyjasnić, że dokument urzędowy, jakim jest zwrotne potwierdzenie odbioru, jeśli jest sporządzony w przepisanej formie przez uprawniony do tego podmiot, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Korzysta on z domniemania prawdziwości i zgodności z prawdą tego, co zostało w nim stwierdzone. Domniemanie to może być obalone, jednakże podejmując taką próbę należy mieć na względzie, że na stronie spoczywa obowiązek przedstawienia wiarygodnych środków dowodowych. W praktyce orzeczniczej nie budzi wątpliwości, że ciężar obalenia domniemania doręczenia przesyłki przez awizo ciąży na stronie skarżącej. Jednym ze sposób obalenia tego domniemania jest skuteczne przeprowadzenie postępowania reklamacyjnego (por. np. postanowienia NSA: z 27 września 2012 r., sygn. akt II OZ 811/12 oraz z 17 listopada 2015 r., sygn. akt II FZ 857/15). W niniejszej sprawie zawiadomienie o przesyłce adresowanej do pełnomocnika skarżących, a pozostawione w placówce pocztowej zostało umieszczone w oddawczej skrzynce pocztowej, co zostało prawidłowo odnotowane przez doręczyciela na potwierdzeniu odbioru (k.134 akt sądowych). W aktach sprawy znajduje się prawidłowo awizowana przesyłka, zaś skarżący nie wszczęli postępowania reklamacyjnego. Twierdzenie o dysfunkcyjności skrzynki korespondencyjnej z powodu uszkodzenia nie zostało zaś w żaden sposób nie tylko udowodnione, ale nawet nie zostało uprawdopodobnione. Autor zażalenia zmierza do obalenia domniemania skuteczności doręczenia zastępczego jedynie na podstawie własnych twierdzeń, co godzi w samą istotę instytucji doręczenia zastępczego. Obalenie fikcji doręczenia tylko na podstawie twierdzenia, że awiza nie pozostawiono, prowadziłoby do nieuzasadnionego podważenia instytucji z art. 73 p.p.s.a. W każdej bowiem sytuacji strona mogłaby obalić domniemanie doręczenia przesyłki w trybie awizo poprzez zwykłe oświadczenie, że awizo nie zostało umieszczone w skrzynce pocztowej lub zaginęło (postanowienie NSA z 24 września 2015 r., II OZ 863/15, z dnia 5 kwietnia 2022 r., sygn. akt II OZ 183/22). Mając powyższe na uwadze, wobec stwierdzenia, że skarżący nie zastosowali się w zakreślonym terminie do wezwania Sądu i nie usunęli braków fiskalnych zażalenia, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zasadnie Sąd I instancji zażalenie to odrzucił. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 1 i § 3 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.