I OZ 165/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Stojanowski po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J.W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 lipca 2021 r., sygn. akt I SA/Wa 283/21 odrzucające skargę J.W. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 13 lipca 2021 r., sygn. akt I SA/Wa 283/21, odrzucił skargę J.W. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji. W uzasadnieniu Sąd podał, że zarządzeniami z 12 lutego 2021 r. pełnomocnik skarżącego został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi przez podanie numeru PESEL i nadesłanie trzech odpisów skargi oraz do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł. W obydwu zarządzeniach zakreślono termin 7 dni na ich wykonanie, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwania te zostały doręczone pełnomocnikowi skarżącego 31 maja 2021 r. Wpis sądowy w wymaganej wysokości został uiszczony 4 czerwca 2021 r., natomiast braki formalne skargi nie zostały uzupełnione, co było podstawą odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie prawa procesowego, w szczególności art. 58 § 1 pkt 3 ww. ustawy poprzez błędne zastosowanie w okolicznościach niniejszej sprawy. Z uwagi na powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Pełnomocnik skarżącego argumentował, że Sąd wydając dwa zarządzenia doręczył mu tylko zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu i z tego względu skarżący uiścił w zakreślonym terminie wpis. Natomiast zarządzenie wzywające do uzupełnienia braków formalnych skargi nie zostało mu doręczone wraz z korespondencją znajdującą się w kopercie, bowiem pismo przewodnie "Doręczenie" z dnia 25 maja 2021 r. dotyczyło wyłącznie zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu. W tym stanie rzeczy, w ocenie pełnomocnika, odrzucenie skargi jest niezasadne. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 49 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329) - dalej zwanej "P.p.s.a.", jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek nie zachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba, że ustawa stanowi inaczej. Przepisem szczególnym w stosunku do art. 49 § 1 jest art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a., który w przypadku nieuzupełnienia przez skarżącego w terminie braków formalnych skargi wprowadza sankcję w postaci jej odrzucenia. W rozpoznawanej sprawie przyczyną odrzucenia skargi przez Sąd I instancji było nieuzupełnienie przez skarżącego braków formalnych skargi w postaci podania numeru PESEL i nadesłania trzech odpisów skargi. Natomiast skarżący podnosi, że zaskarżone postanowienie jest niezasadne, bowiem przesyłka Sądu nie zawierała powyższego wezwania. Odnosząc się do powyższego wskazać należy, że na zwrotnym potwierdzeniu odbioru wezwania z dnia 25 maja 2021 r. (podpisanym przez pełnomocnika skarżącego 31 maja 2021 r. – k. 22-verte) jako rodzaj przesyłki wpisano: "zarządz. o wezw. do wpisu +wezw. zbiorcze + dor. odpisu odp. na sk.". Zważyć jednak trzeba, że jak wynika z akt sprawy, wezwania sporządzono na oddzielnych drukach (k. 20, 21), co w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego – wobec twierdzeń skarżącego o nieotrzymaniu jednego z nich – nie wyklucza sytuacji, w której omyłkowo do koperty nie zostało włożone wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w sytuacji gdy przesłano łączne kilka pism, nie można wykluczyć, że jedno z wezwań omyłkowo nie zostało przez pracownika sekretariatu włożone do koperty adresowanej do strony skarżącej. Podczas pokwitowania odbioru przesyłek u listonosza nie ma wystarczającej ilości czasu na konfrontowanie treści poświadczenia z treścią pism znajdujących wewnątrz koperty. Tym samym, jedynie z treści zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że w przesyłce (w kopercie) były wszystkie wskazane dokumenty (por. postanowienia NSA z: 25 lutego 2021 r., sygn. akt II GZ 28/21; 25 września 2018 r., II GZ 323/18; 8 maja 2019 r., II GZ 68/19, z 20 kwietnia 2009 r. II OSK 544/09). Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wobec braku dowodów na to, co w istocie zawierała przesyłka z Sądu, przyjąć należy wersję korzystniejszą dla skarżącego i uznać, że nie doręczono mu wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi (por. postanowienia NSA z: 27 maja 2021 r., sygn. akt II FZ 13/21, 8 grudnia 2016 r., II OZ 1366/16). Za przyjęciem takiego stanowiska przemawia dodatkowo okoliczność, że skarżący wykonał jedno z wezwań, bardziej dotkliwe (uiścił wpis sądowy), a nie uzupełnił braków formalnych. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego dominuje pogląd, że jeżeli istnieją wątpliwości co do prawidłowości doręczenia zarządzeń nakładających na stronę określone obowiązki i to pod rygorem formalnego zakończenia sprawy, to uwzględniając okoliczności sprawy, należy kierować się potrzebą doprowadzenia do merytorycznego jej zbadania (por. postanowienia NSA z: 1 września 2011 r., I OSK 1448/11, 24 maja 2013 r., II OSK 1188/13, 3 czerwca 2015 r., I OSK 1388/15, 23 czerwca 2016 r., II OZ 664/16, 25 października 2016 r., I OZ 1015/16). W kontekście powyższych rozważań uznać należy, że odrzucenie skargi w rozpoznawanej sprawie z powodu nieuzupełnienia braków formalnych, w sytuacji, kiedy istnieją uzasadnione wątpliwości co do prawidłowości doręczenia wezwania do uzupełnienia tych braków, stanowi naruszenie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Z tej przyczyny zaskarżone postanowienie podlega uchyleniu. Mając na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.