I OZ 1580/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Dybowski po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 7 sierpnia 2017 r., sygn. akt II SA/Gl 411/17 odrzucające skargę w sprawie ze skargi M. D. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości postanawia 1. sprostować oczywistą omyłkę w rubrum postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 7 sierpnia 2017 r., sygn. akt II SA/Gl 411/17 w ten sposób, że po słowach "w przedmiocie", słowa "legalności obiektu budowlanego", zastąpić słowami "zwrotu wywłaszczonej nieruchomości"; 2. uchylić zaskarżone postanowienie i.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 7 sierpnia 2017 r., sygn. akt II SA/Gl 411/17 (dalej postanowienie z 7 sierpnia 2017 r.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w sprawie ze skargi M. D. (dalej skarżący) na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie "legalności obiektu budowlanego" [winno być "zwrotu wywłaszczonej nieruchomości"] 1. odrzucił skargę; 2. zwrócił stronie skarżącej kwotę 200 zł tytułem uiszczonego wpisu sądowego. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że pismem z 1 kwietnia 2017 r. skarżący wniósł skargę na decyzję Wojewody [...] z [...] marca 2017 r. nr [...]. Zarządzeniem z 9 czerwca 2017 r. II SA/Gl 411/17 wezwano skarżącego do uzupełnienia w terminie 7 dni braku formalnego skargi, przez nadesłanie 4 odpisów skargi, pod rygorem jej odrzucenia. Wezwanie doręczono skarżącemu dnia 20 czerwca 2017 r. W wyznaczonym terminie, który upłynął w dniu 27 czerwca 2017 r., skarżący zamiast odpisów skargi nadesłał pismo z 1 kwietnia 2017 r., również zatytułowane "skarga" wraz z trzema jego odpisami jednak różniące się treścią od pierwotnie złożonej skargi. Wobec powyższego zarządzeniem z 5 lipca 2017 r. II SA/Gl 411/17 ponownie wezwano skarżącego do nadesłania odpisów skargi. Jednocześnie poinformowano, że nadesłane w 3 odpisach pismo z dnia 1 kwietnia 2017 r. ze względu na różnice w treści nie może być uznane za odpisy. W wezwaniu wyznaczono termin 7 dni i nadano rygor odrzucenia skargi. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący nie nadesłał odpisów skargi, a jedynie po raz kolejny pismo różniące się treścią od złożonej skargi (brak fragmentu od słów "Poprzedni właściciel...") Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że zgodnie z art. 49 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej ppsa) jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni. Stosownie do art. 58 § 1 pkt 3 ppsa sąd odrzuca skargę, gdy w wyznaczonym terminie nie uzupełniono jej braków formalnych. Zgodnie z art. 57 § 1 w zw. z art. 47 § 1 ppsa do skargi należy dołączyć jej odpisy i odpisy załączników, celem doręczenia ich wszystkim stronom postępowania. Odpisem pisma procesowego, czy załącznika jest każdy jego dalszy egzemplarz zgodny z oryginałem. Może to być kopia pisma, wykonana dowolną techniką, osobno wykonany jego duplikat bądź – zgodnie z brzmieniem § 2 art. 47 – fotokopia lub wydruk poczty elektronicznej (postanowienie NSA z 30.6.2009 r., II OSK 927/09). Technika sporządzenia odpisu ma drugorzędne znaczenie, istotne jest, by odpis był treściowo zgodny z oryginałem i poświadczony za zgodność przez upoważnioną do tego osobę (postanowienie NSA z 18.1.2011 r., II OZ 1348/10). Nadesłane przez stronę, w odpowiedzi na wezwania Sądu, pisma różniły się treścią od skargi, dlatego nie mogły zostać uznane za jej odpisy. Oznacza to, że w rozpoznawanej sprawie, skarżący, mimo prawidłowego wezwania, z jednoczesnym pouczeniem o konsekwencjach prawnych niedopełnienia obowiązku uzupełnienia braków formalnych, nie uczynił tego w wymaganym terminie (k. 3-4, 28, 29, 31, 33-35, 41-43, 45, 46, 49, 51-52 akt sądowych). Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł M. D. podnosząc zbyt rygorystyczną interpretację art. 47 § 1 ppsa; brak precyzyjnego pouczenia Sądu o braku formalnym w wezwaniu z 5 lipca 2017 r.; naruszenie zasady wyrażonej w art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2 i art. 78 Konstytucji RP przez pozbawienie G. D., J. D.-W. i R. D. prawa do sądu oraz błąd w komparycji postanowienia. W uzasadnieniu przyznał, że dwakroć przygotowując odpisy skargi nieświadomie usunął ostatni akapit uzasadnienia skargi; wskazał, że wysyłając odpisy skargi był przekonany, że ich treść jest zgodna z pierwotną skargą, zaś Sąd winien poinformować stronę o dokładniejszym zakresie różnic. Wskazał, że "nawet Sąd nie jest wolny od błędów przy sporządzaniu i redagowaniu komputerowo postanowień", bowiem wskazał, że postanowienie jest "w przedmiocie legalności obiektu budowlanego", a w istocie postępowanie toczy się w sprawie zwrotu nieruchomości. Do zażalenia skarżący załączył 8 prawidłowych odpisów skargi (k. 3-4, 70-72, 73 akt sądowych). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W niniejszej sprawie wniesiona skarga została odrzucona na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ppsa. Przepis ten stanowi, że sąd odrzuca skargę gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Niewątpliwie takim brakiem formalnym uzasadniającym odrzucenie skargi jest brak odpisu tego pisma, który to brak nie został usunięty, mimo doręczenia prawidłowo sformułowanego wezwania w tym zakresie. Ów pogląd znajduje oparcie w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18.12.2013 r. I OPS 13/13, który przyjął, że "niedołączenie przez skarżącego wymaganej liczby odpisów skargi i odpisów załączników, zgodnie z art. 47 § 1 ppsa, jest brakiem formalnym skargi, o którym mowa w art. 49 § 1 w związku z art. 57 § 1 ppsa, uniemożliwiającym nadanie skardze prawidłowego biegu, który nie może być usunięty przez sporządzenie odpisów skargi przez sąd". Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że odrzucenie w niniejszej sprawie skargi, w sytuacji gdy zarządzenie do uzupełnienia jej braków formalnych, z naruszeniem art. 7, 47 § 1 w zw. z art. 49 § 1 w zw. z art. 57 § 1 ppsa, nie było sformułowane w sposób precyzyjny, było przedwczesne (art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2 Konstytucji RP). Pismo datowane "01.04.2017 r.", nadesłane w odpowiedzi na wezwanie z 13 czerwca 2017 r. (w wykonaniu zarządzenia z 9 czerwca 2017 r.), zostało podpisane przez M. D. i wszystkich troje uczestników – następców prawnych zmarłego dnia [...] marca 2016 r. J. D. (k. 21, 24-25, 28, 30, 33-36 akt sądowych), co wskazuje na współpracę skarżącego i uczestników w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym. Dnia 24 lipca 2017 r. skarżący skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach przesyłkę zawierającą 8 odpisów pisma z 1 kwietnia 2017 r. oraz informację, że "w związku z niezrozumieniem pisma przesyłam po cztery egzemplarze pisma podpisanego przeze mnie pisma oraz cztery egzemplarze podpisane przez wszystkich współwłaścicieli. Proszę o wybranie odpowiedniej wersji dla siebie" (k. 45-47 akt sądowych). Sąd I instancji uznając, ze skarżący nie zastosował się do odebranego zarządzenia, odrzucił skargę. Opisany wyżej stan faktyczny prowadzi do wniosku, że skarżący na skutek braku precyzyjnej informacji co do istoty braku formalnego, nie zrozumiał wezwania do uzupełnienia braków skargi, w związku z czym nie wykonał go w sposób właściwy, dążąc jednocześnie do zachowania należytej staranności w jego wykonaniu. Uznając, że skierowane do skarżącego ponowne wezwanie z 12 lipca 2017 r. nie identyfikowało w okolicznościach niniejszej sprawy w sposób jednoznaczny braku formalnego, do którego uzupełnienia został przez Sąd zobowiązany, nie można było obciążyć strony negatywnymi konsekwencjami wadliwego wykonania wezwania, w przypadku gdy strona jednoznacznie wykazała chęć zastosowania się do wezwania, jednocześnie wskazując na brak jego zrozumienia. W zażaleniu skarżący lojalnie przyznał, że dwakroć popełnił błędy w sporządzaniu odpisów skargi i podał wiarygodny powód każdego z tych błędów. Gdy strona nie dysponuje egzemplarzem skargi, z którego mogłaby sporządzić odpisy skargi, a w aktach zalegają 2 prawidłowe odpisy skargi (k. 3-4, 5 akt sądowych), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, uznawszy że pismo nadesłane w odpowiedzi na zarządzenie z 9 czerwca 2017 r. nie spełnia wymogów odpisu, winien był przesłać jeden z dwu odpisów skargi przy piśmie wykonującym zarządzenie z 5 lipca 2017 r., w celu sporządzenia 3 odpisów tego pisma poświadczonych za zgodność z oryginałem lub własnoręcznie podpisanych (k. 5, 41-42 akt sądowych). O sprostowaniu oczywistej omyłki orzeczono na podstawie art. 156 § 1 i 3 w zw. z art. 166 i art. 197 § 2 ppsa (pkt 1 sentencji). Z powyższych względów, Naczelny Sąd Administracyjny na postawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 ppsa orzekł, jak w punkcie 2 sentencji.