I OZ 1560/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wiesław Morys po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażaleń B. P. i [...] sp. j. oraz E. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 czerwca 2017 r. sygn. akt I SA/Wa 199/17 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi B. P. i [...] sp. j. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] listopada 2016 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości postanawia: oddalić zażalenie. 5

Sprecyzowaną w sentencji decyzją Minister Infrastruktury i Budownictwa utrzymał w mocy decyzję Wojewody M. z dnia [...] sierpnia 2015 r., nr [...], stwierdzającą nabycie z dniem 1 lipca 1999 r. z mocy prawa przez Województwo M. prawa własności nieruchomości położonej w M., oznaczonej jako działka nr [...], o powierzchni 431 m2, zajętej pod drogę wojewódzką nr [...] (obecnie nr [...]). Skarżący pismem z dnia 12 lutego 2017 r. wnieśli o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji uzasadniając, że wykonanie decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i trudne do odwrócenia skutki. Podnieśli, iż mogą zostać zobowiązani do zwrotu wypłaconej w 2014 r. kwoty zaliczki, a aktualnie nie posiadają na ten cel środków. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 29 czerwca 2017 r. odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Jak wskazał w jego uzasadnieniu skarżący nie uzasadnili na czym w istocie polega niebezpieczeństwo wyrządzenia szkody, bądź powstania trudnych do odwrócenia skutków, w wyniku wykonania zaskarżonej decyzji. Za niewystarczające Sąd pierwszej instancji uznał ogólnikowe stwierdzenie, że Spółka będzie musiała zwrócić zaliczkę, a nie ma na ten cel nadwyżki gotówki. W sposób konkretny nie wykazano, że powinność ta będzie miała bezpośrednią przyczynę w wykonaniu zaskarżonej decyzji i stanowi jej bezpośrednie następstwo. Ponadto Sąd meriti wskazał, iż wiadomym jest mu z urzędu fakt, że B. P. wniósł zażalenie na postanowienie o odmowie wstrzymania wykonania aktu w sprawie ze skargi E. P., zarejestrowanej pod sygn. akt I SA/Wa 200/17, które to orzeczenie dotyczyło zaskarżonej w niniejszym postępowaniu decyzji. Podniósł w nim, że działka oznaczona nr [...] została wydzierżawiona innej spółce, która zobowiązała się płacić corocznie czynsz dzierżawny w wysokości 21.317,41 USD netto, jednak z uwagi na decyzję Wojewody M. z dnia [...] sierpnia 2015 r., stwierdzającą nabycie z dniem 1 stycznia 1999 r. z mocy prawa własności tej nieruchomości, nie chce wywiązać się z tego zobowiązania. Ponadto w 2007 r. została ustanowiona służebność drogi koniecznej na działce nr [...] za wynagrodzeniem w wysokości 90.610,99 zł, jednak na skutek apelacji kwotę tę podwyższono do 408.000 zł. Po wystawieniu stosownej faktury przez skarżącą Spółkę podmiot zobowiązany uiścił wskazaną w niej kwotę wraz z podatkiem. Jednak postanowieniem z dnia 15 września 2016 r., Sąd Najwyższy uwzględnił skargę kasacyjną i uchylił postanowienie orzekające o wynagrodzeniu z tytułu drogi koniecznej oraz przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w W. W związku z powyższym skarżący wskazali, że sprawa jest w toku, wobec czego istnieje duże prawdopodobieństwo, iż zapadnie krzywdzące rozstrzygnięcie w zakresie wyliczenia kwoty za ustanowienie drogi koniecznej, a ponadto skarżący są narażeni na niebezpieczeństwo wyrządzenia im znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków poprzez wydanie niekorzystnego wyroku w tej sprawie i w rezultacie poprzez zwrot kwot z tytułu zapłaconych podatków i innych należności. Skutki wykonania zaskarżonej decyzji przerastają możliwości finansowe skarżących, a odmowa wstrzymania aktu powoduje komplikację w postaci zbędnych zwrotnych rozliczeń. Odnosząc się do tych okoliczności Sąd pierwszej instancji stwierdził, że nie mają one żadnego bezpośredniego związku z zaskarżoną decyzją stwierdzającą nabycie nieruchomości, lecz są następstwem działań, m.in. skarżącego, podejmowanych na gruncie prawa cywilnego. Nie zostało zaś w żaden sposób wykazane, w sposób konkretny, a nie hipotetyczny, że skarżący będą zmuszeni zapłacić jakąkolwiek kwotę na rzecz swojego kontrahenta, a konieczność ta będzie bezpośrednim następstwem realizacji zaskarżonej decyzji. Dlatego na mocy art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej P.p.s.a., orzekł jak wyżej. Na powyższe postanowienie zażalenia wnieśli: B. P. i [...] sp. j. oraz E. P. W zażaleniu B. P. i [...] sp. j. wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Przedstawiono dotychczasowy przebieg postępowania administracyjnego oraz wskazano, iż w sprawie zachodzą trudne do odwrócenia skutki, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a., jak i przesłanki w postaci wyrządzenia znacznej szkody w sytuacji, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. W zażaleniu E. P. postulowano wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, wskazując na błędne rozstrzygnięcie sprawy przez organy administracji. W odpowiedzi na zażalenia, pismami z dnia 16 sierpnia 2017 r. i 29 sierpnia 2017 r., [...] Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie wniosła o ich oddalenie i zasądzenie od B. P., [...] sp. j. i E. P. solidarnie kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenia nie zasługują na uwzględnienie. Na wstępie wyjaśnić należy, że przepis art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) – dalej: P.p.s.a., przewiduje możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji na wniosek strony, którą uzależnia od wykazania zajścia niebezpieczeństwa wyrządzenia stronie znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Możliwość udzielenia ochrony tymczasowej została zatem ograniczona do sytuacji wystąpienia jednej z dwóch przesłanek zawartych w omawianym przepisie. Obowiązkiem strony jest wskazanie we wniosku okoliczności na poparcie spełnienia przynajmniej jednej z nich. Innymi słowy uprawnienie to wiąże się z obowiązkiem uzasadnienia wniosku, poprzez poparcie go stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji (p. m.in. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 listopada 2007 r., sygn. II FZ 338/07, publ. CBOSA). Argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu musi w sposób przekonywujący wskazać na konkretne relacje między brakiem wstrzymania zaskarżonej decyzji, a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 P.p.s.a. (p. m.in. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 grudnia 2006 r., sygn. I FZ 525/06, publ. j.w.). Z konstrukcji powyższego przepisu wynika, że na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Zgodzić należy się ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji, że w niniejszej sprawie strony żalące się nie wykazały, aby w występujących w niej okolicznościach zachodziły przesłanki udzielenia ochrony tymczasowej. Wniosek B. P. i [...] sp. j. w tym zakresie, prócz samego żądania wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, nie zawiera żadnej argumentacji, która mogłaby w jakikolwiek sposób wskazywać na możliwość wystąpienia niebezpieczeństw, o jakich mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. Brak uzasadnienia wniosku w zasadzie wyklucza jego merytoryczną ocenę, zaś powołanie nieprzekonującej argumentacji skutkuje oceną negatywną. Nie jest bowiem rolą sądu domniemywanie, w czym wnioskodawca upatruje niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków w przypadku wykonania kwestionowanego aktu (p. m.in. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 maja 2010 r. sygn. akt II FZ 223/10, z dnia 15 lutego 2011 r. sygn. akt II OZ 73/11, z dnia 27 listopada 2014 r. sygn. akt I OSK 2988/14, publ. jw.). Nie jest też jego rolą obudowanie przytoczonych wywodów właściwymi, dodatkowymi argumentami. Okolicznością uzasadniającą wstrzymanie wykonania kwestionowanej decyzji w żaden sposób nie może być ewentualna (przyszła i niepewna) konieczność zwrotu zaliczki, której związek ze sprawą zresztą nie został wykazany, bowiem z istoty świadczeń pieniężnych wynika możliwość (nawet po wykonaniu) ich zwrotu w przypadku wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego po tym zdarzeniu. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia. Odnosząc się do zawartych w odpowiedziach na zażalenia wniosków o zasądzenie kosztów postępowania wskazać należy, że nie mogą one zostać uwzględnione, bowiem po myśli art. 209 P.p.s.a. o zwrocie kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 P.p.s.a. Zgodnie z powyższą zasadą Naczelny Sąd Administracyjny obowiązany jest rozstrzygać o kosztach postępowania w orzeczeniu wydanym w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej od wyroku, natomiast w niniejszej sprawie zostały rozpoznane zażalenia od postanowienia. ----------------------- 4