I OZ 1511/15

Dnia 25 listopada 2015 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2015 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia H.Ś. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 maja 2015 roku sygn. akt I SA/Wa 3345/14 odmawiające przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi H.Ś. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] października 2014 roku Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 27 maja 2015 r. sygn. akt I SA/Wa 3345/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił H.Ś. przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] października 2014 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że w związku ze złożeniem wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, stosownie do art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.) skarżący wezwany został do złożenia szeregu dokumentów potwierdzających jego dochody oraz wydatki i ewentualne obciążenia finansowe, w terminie 7 dni od daty doręczenia mu przedmiotowego pisma pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. Skarżący nie udzielił bowiem tych informacji w rozpoznawanym wniosku. Zarządzenie wzywające do złożenia dokumentów zostało doręczone skarżącemu w dniu 13 kwietnia 2015 r. Ponieważ do dnia rozpoznawania sprawy, skarżący nie przedstawił żądanych dokumentów Sąd, na podstawie art. 250 p.p.s.a., odmówił mu przyznania prawa pomocy, uznając że w niniejszej sprawie brak jest możliwości oceny rzeczywistej sytuacji finansowej skarżącego. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł H.Ś. W zażaleniu wskazano między innymi, że zaskarżone postanowienie oparte zostało na art. 250 p.p.s.a., na podstawie którego to przepisu nie można, zdaniem żalącego, orzec o odmowie przyznania prawa pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 250 § 1 p.p.s.a. wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Zgodnie zaś z § 2 w uzasadnionych przypadkach, sąd może obniżyć wynagrodzenie, o którym mowa w § 1. Zgodnie z art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy stanowi odstępstwo od powyższej zasady. Jego udzielenie w postępowaniu toczącym się przed sądami administracyjnymi jest formą finansowania strony z budżetu państwa i powinno sprowadzać się jedynie do przypadków, w których strona nie posiada rzeczywiście środków na sfinansowanie swojego udziału w postępowaniu sądowym. W myśl art. 246 § 2 p.p.s.a. prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym jest przyznawane, gdy osoba ta wykaże, że że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślić należy, że to na stronie spoczywa obowiązek wykazania, iż znajduje się ona w sytuacji wymagającej opłacenia kosztów sądowych oraz kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika z budżetu państwa Stosownie zaś do art. 255 p.p.s.a. jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego strony lub oświadczenie to budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie sądu, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. W przypadku braku złożenia takich oświadczeń sąd odmawia przyznania prawa pomocy. W przedmiotowej sprawie skarżący złożył wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych. Wniosek złożony na urzędowym formularza nie zawierał żadnych informacji o sytuacji majątkowej skarżącego, ani nie zostały do niego załączone żadne dokumenty potwierdzające tę sytuacje. Skarżący nie nadesłał także takich dokumentów w odpowiedzi na zarządzenie Sądu, doręczone mu w dniu 13 kwietnia 2015 r., wzywające skarżącego do nadesłania określonych dokumentów w terminie siedmiu dni od daty otrzymania przedmiotowego zarządzenia pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W zaistniałej sytuacji bezdyskusyjnym jest, że Sąd I instancji nie posiadał wystarczających informacji pozwalających ocenić rzeczywistą sytuację materialną skarżącego. Zasadnie zatem, w zaskarżonym postanowieniu, Sąd odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy. Odnosząc się zaś do zarzutu zawartego w zażaleniu, oparcia postanowienia na błędnej podstawie prawnej, stwierdzić należy, że faktycznie w postanowieniu błędnie wskazano jako podstawę orzeczenia art. 250 p.p.s.a. Biorąc jednakże pod uwagę treść tego przepisu oraz treść orzeczenia i jego uzasadnienia, uznać należy, że jego wskazanie jest oczywistą omyłką pisarską i nie może być przyczyną uchylenia zaskarżonego postanowienia. Z ustalonych przez Sąd I instancji okoliczności wynika bowiem, że podstawą orzeczenia o odmowie przyznania skarżącemu prawa pomocy jest brak przesłanek z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie.