I OZ 1504/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska po rozpoznaniu w dniu 27 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 8 sierpnia 2017 r., sygn. akt IV SA/Po 682/17 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w P. z dnia [...] kwietnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 8 sierpnia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Okręgowego Inspektora Pracy w P. z dnia [...] kwietnia 2017 r. w przedmiocie ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku. W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd I instancji wskazał, że w skardze na opisaną decyzję zawarto wniosek o wstrzymanie jej wykonania. Uzasadniając żądanie zastosowania ochrony tymczasowej skarżący podnosił, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje niemożliwe do odwrócenia skutki. Wskazał, że wykonanie decyzji wymagałoby od niego podjęcia czynności mających na celu ustalenie okoliczności i przyczyn wypadku, w tym powołania zespołu powypadkowego, który byłby zobligowany do sporządzenia protokołu okoliczności i przyczyn wypadku. Skarżący podał, że wykonanie decyzji skutkowałoby tym, iż dalsze postępowanie w niniejszej sprawie i rozpatrzenie skargi przez Sąd stałoby się bezprzedmiotowe, ponieważ sporządzony protokół okoliczności i przyczyn wypadku w dalszym ciągu istniałby w obrocie prawnym. Odmawiając uwzględnienia tego żądania Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu podkreślił, że obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji obciąża wnioskodawcę. W rozpatrywanym przypadku strona skarżąca winna wykazać i uprawdopodobnić konkretne niekorzystne konsekwencje, jakie mogłyby dla niej wyniknąć z wykonania decyzji w przedmiocie nakazu ustalenia okoliczności i przyczyn zdarzenia wypadkowego. W ocenie Sądu I instancji, w niniejszej sprawie skarżący nie wykazał dostatecznie na czym miałoby polegać - w przypadku wykonania decyzji - niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i nie wykazał, na czym miałaby polegać nieodwracalność skutków powstałych w następstwie wykonania opisywanej decyzji. Sąd podał, że fakt wykonania decyzji nie może być utożsamiany ze skutkami jakie będzie on powodował, a tym bardziej z nieodwracalną szkodą niematerialną. Strona skarżąca poza tym, że wskazała, że wykonanie decyzji będzie się dla niej wiązało z brakiem możliwości dokonywania zmian w protokole okoliczności i przyczyn wypadku lub uchylenia go, nie podała jaką konkretnie znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki może wywołać przeprowadzenie czynności, które zmierzają do ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku w prowadzonym przedsiębiorstwie. Poza tym, za bezzasadny Sąd uznał argument bezprzedmiotowości postępowania sądowego w przypadku wykonania decyzji wskazując, że decyzje organów obu instancji nie dotyczą wyłącznie kwestii ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku. W zażaleniu na powyższe postanowienie M. S. zarzucił Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania, które w jego ocenie, miało wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 61 § 3 P.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji przyjęcie, że w niniejszej sprawie nie zachodzi przesłanka do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w postaci trudnych do odwrócenia skutków; art. 141 § 4 w zw. z art. 166 P.p.s.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie, z jakiego względu Sąd I instancji odmówił uznania za trudny do odwrócenia skutek zaistnienie w obrocie prawnym protokołu ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku, stanowiące niewyjaśnienie przez Sąd I instancji podstawy zaskarżonego postanowienia; art. 133 § 1 w zw. z art. 166 P.p.s.a. poprzez błędne ustalenie, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, w zaskarżonym zakresie nie dotyczą wyłącznie kwestii ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku i w konsekwencji odmowę wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. W myśl art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej P.p.s.a.) sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Treść powołanego przepisu nie pozostawia wątpliwości, że uzasadnienie wniosku w tej materii powinno odnosić się do konkretnych okoliczności prowadzących do konkluzji, że wstrzymanie wykonania aktu jest zasadne w okolicznościach danej sprawy. Argumentacja takiego wniosku musi w sposób przekonywujący wykazać konkretne relacje między brakiem wstrzymania zaskarżonego aktu a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 ustawy P.p.s.a. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, podzielić należy stanowisko Sądu I instancji, że skarżący we wniosku nie wskazał, ani nie udokumentował konkretnych okoliczności, które mogłyby spowodować możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. O ile należy zgodzić się ze skarżącym, że trudne do odwrócenia skutki, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. mogą być zarówno skutkami prawnymi, jak i faktycznymi, o tyle nie sposób zgodzić się z tym, że wykonanie aktu administracyjnego nakładającego na stronę obowiązek ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku stwarza realne niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sam fakt przeprowadzenia postępowania powypadkowego nie jest bowiem zdarzeniem, które byłoby nieodwracalne, w tym sensie, że wywołałoby trwałe skutki w sferze praw i obowiązków skarżącego, których nie dałoby się odwrócić. Nie można pominąć, że postępowanie w sprawie ustalania okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy kończy się zatwierdzeniem protokołu powypadkowego przez pracodawcę (§ 13 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2009 r. w sprawie ustalania okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy (Dz. U. Nr 105, poz. 870). Ostatecznie uznanie bądź nieuznanie konkretnego zdarzenia za wypadek przy pracy, czy wypadek zrównany z wypadkiem przy pracy w protokole powypadkowym jest więc również wyrazem stanowiska pracodawcy. Trudno zatem zgodzić się z argumentacją, jakoby samo zaistnienie w obrocie prawnym tego rodzaju dokumentu mogło wyrządzić skarżącemu znaczną szkodę lub powodowało trudne do odwrócenia skutki wynikające z jego sporządzenia. Także pozostałe okoliczności podniesione we wniosku nie podważają oceny Sądu I instancji odnośnie braku wystąpienia w tej sprawie przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. W ramach tych przesłanek nie mieści się argumentacja, zgodnie z którą wykonanie zaskarżonej decyzji miałoby zniweczyć cel rozpoznania skargi. Takiego skutku w wymiarze oceny prawnej nie powoduje bowiem brak wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Z kolei kwestia zasadności nałożenia na skarżącego obowiązku przeprowadzenia postępowania powypadkowego na tym etapie postępowania pozostaje poza oceną Naczelnego Sądu Administracyjnego. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. postanowił, jak w sentencji.