I OZ 1494/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Czesława Nowak-Kolczyńska po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 grudnia 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 1500/16 o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata lub radcy prawnego w sprawie ze skargi P. S. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie w przedmiocie rozpoznania wniosku o udostępnienie kopii akt sprawy nr [...] postanawia: oddalić zażalenie

P. S. pismem z 27 maja 2015 r., uzupełnionym w dniu 25 listopada 2016 r., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] kwietnia 2015 r. o udostępnienie kopii akt sprawy nr [...]. W odpowiedzi na skargę organ poinformował, że nie istnieje sprawa o podanej przez skarżącego sygnaturze. Nie jest możliwe zatem przekazanie akt nieistniejącej sprawy. Skarżący pismem z 24 listopada 2016 r. wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Sąd, przytaczając treść art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej p.p.s.a.), uznał, że w rozpoznawanej sprawie zachodzi oczywista bezzasadność skargi, w takim zaś przypadku prawo pomocy nie przysługuje. Sąd podkreślił, że w sprawie zachodzi przesłanka z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. umożliwiająca odrzucenie skargi w przypadku jej niedopuszczalności z innych przyczyn. Skarżący bowiem zarzucił organowi bezczynność w sprawie z jego wniosku o udostępnienie kopii akt sprawy, która nie istnieje. Wniosek skarżącego nie nadaje się zatem do załatwienia poprzez władcze rozstrzygnięcie organu i nie może powodować skutku w postaci wszczęcia postępowania administracyjnego. Organ nie może udostępnić akt, których nie posiada, ani wydać postanowienia w trybie art. 74 § 2 k.p.a. o odmowie ich udostępnienia. Skoro więc, organ w drodze postępowania administracyjnego nie mógł rozstrzygnąć wniosku skarżącego, to również nie można temu organowi czynić zarzutu bezczynności w tym zakresie. Tym samym skarżącemu nie przysługiwała skarga na bezczynność, w takiej zaś sytuacji prawo pomocy nie przysługuje. Na powyższe postanowienie P. S. złożył zażalenie, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 247 p.p.s.a., prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Należy zgodzić się z Sądem I instancji, że oczywistość bezzasadności skargi zachodzi, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, iż nie może ona zostać uwzględniona. Wskazany przepis nie różnicuje przyczyn bezzasadności skargi. Prawo pomocy nie przysługuje zarówno w razie oczywistej bezzasadności skargi z przyczyn procesowych, jak i z przyczyn uregulowanych w przepisach materialnoprawnych (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 kwietnia 2008 r., I OZ 273/08 oraz z dnia 14 lutego 2012 r., II GZ 41/12, z dnia 24 listopada 2015 r., I OZ 1534/15; J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, s. 572, M. Jagielska, J. Jagielski, P. Gołaszewski, w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2015, s. 980, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2011, str. 1034 i nast.). Oznacza to, że w przypadku, gdyby nawet sytuacja materialna strony uzasadniała przyznanie prawa pomocy, to stwierdzenie przez sąd, że w danej sprawie mamy do czynienia z "oczywistą bezzasadnością" skargi powoduje odmowę przyznania prawa pomocy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 marca 2005 r., sygn. akt II OZ 140/05). W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi została objęta bezczynność organu w zakresie rozpoznania wniosku o udostępnienie kopii akt sprawy nr [...]. Sąd I instancji prawidłowo stwierdził, że skoro przedmiotowy wniosek dotyczył sprawy, której organ nie prowadzi, brak bowiem w rejestrach sprawy o podanym numerze, to nie zostało wszczęte żadne postępowanie przed organem, a zatem nie można zarzucać organowi bezczynności. Nie istniała zatem sprawa administracyjna wymagająca władczego działania organu. W konsekwencji skarżącemu nie przysługiwała skarga na bezczynność, w związku z czym skarga wniesiona do sądu jest z oczywistych przyczyn bezzasadna. W tej sytuacji prawo pomocy skarżącemu nie przysługuje. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.