I OZ 1470/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Dybowski po rozpoznaniu w dniu 17 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia T. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 maja 2017 r., sygn. akt I SAB/Wa 1581/16 w sprawie ze skargi T. G. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku postanawia oddalić zażalenie

T. G. (dalej skarżąca) pismem z 17 października 2016 r. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na "dyrektora ośrodka za nienależyte wykonywanie obowiązków służbowych i niezałatwienie spraw w terminie art. 35 kpa, co jest wykroczeniem, czy przewlekaniem, czy złą wolą i bezczynnością...". Jak wynika z akt sprawy, skarga ta poprzedzona została siedmioma pismami skarżącej skierowanymi do Dyrekcji Centrum Pomocy Społecznej, wzywającymi do "usunięcia naruszeń prawa". W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie lub oddalenie. Organ zaznaczył, że skarżąca kieruje znaczną liczbę pism, z których wiele spraw jest następnie przedmiotem postępowań sądowo-administracyjnych. W większości spraw, także w niniejszej, treść skargi uniemożliwia ustalenie jej przedmiotu. Organ podniósł, że we wszystkich sprawach wskazanych przez skarżącą podjął prawem przewidziane czynności w prawem przewidzianych terminach. Zarządzeniem Przewodniczącego z 25 kwietnia 2017 r. I SAB/Wa 1581/16 wezwano pełnomocnika skarżącej, pod rygorem odrzucenia skargi, do sprecyzowania przedmiotu skargi, przez wskazanie czy jest to skarga na działanie organu złożona w trybie art. 227 kpa, czy też skarga na bezczynność organu, przy czym jeśli jest to skarga na bezczynność Prezydenta [...], wezwano do wskazania w jakim konkretnie przedmiocie. Pełnomocnik skarżącej odpowiadając na wezwanie Sądu wskazał, że skarga stanowi "skargę na bezczynność organu zgodnie z art. 37 kpa". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podniósł, że skarga wnoszona do sądu winna spełniać określone w art. 57 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej ppsa). Winna zatem czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto zawierać wskazanie zaskarżonej decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności, oznaczenie organu, którego działania, bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania skarga dotyczy oraz określenie naruszenia prawa lub interesu prawnego. Jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej (art. 49 § 1 ppsa). Stosownie do art. 58 § 1 pkt 3 ppsa, gdy w wyznaczonym terminie nie uzupełniono braków formalnych skargi, Sąd skargę odrzuca. Jak wynika z akt rozpoznawanej sprawy, skarga złożona przez skarżącą była obarczona brakami formalnymi polegającymi na niesprecyzowaniu zaskarżonej decyzji lub postanowienia, innego aktu lub czynności, którego dotyczyła skarga, jak też nie oznaczeniu organu, którego działania, bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania dotyczyła. Sąd zwrócił uwagę, że wnioski zawarte w skardze są wskazane przez podanie daty wniosku. Wnioski wymienione w pkt 10/1 i w pkt 12-15 zawierają datę wniosku, bez wskazania czego wniosek z danego dnia dotyczył. W pozostałych punktach tj. w pkt 10 i w pkt 11 skarżąca wskazuje na "odmowę wydania korespondencji z 5.05.16 r." i "zawiadomienie j.w. z 23.05.16 r.", które również nie precyzują przedmiotu zaskarżenia. Pełnomocnik skarżącej w wykonaniu wezwania nie sprecyzował przedmiotu zaskarżenia. Żądanie strony nie zostało przedstawione w sposób zrozumiały, jasny i precyzyjny. Na podstawie określenia "skarga T. G. stanowi skargę na bezczynność organu zgodnie z art. 37 kpa" nie można w sposób precyzyjny i niebudzący wątpliwości określić przedmiotu skargi. Takie sprecyzowanie w żaden sposób nie pozwala na określenie w sposób jasny i zrozumiały, nierozpoznania jakich wniosków dotyczy skarga. W związku z tym, skardze nie można nadać biegu. Wobec powyższego Sąd I instancji stwierdził, że wniesiona skarga jest nieprecyzyjna i budzi wątpliwości. Mimo wezwania do sprecyzowania przedmiotu zaskarżenia, nie zostało to uczynione (k. 2, 3-3v, 24-28, 30-32v akt I SAB/Wa 1581/16). Zażalenie wniosła T. G., reprezentowana przez pełnomocnika z urzędu, zarzucając postanowieniu z 31 maja 2017 r. naruszenie art. 49 § 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 ppsa "poprzez błędne uznanie przez Sąd, że pełnomocnik skarżącej nie uzupełnił braków formalnych skargi, gdy w piśmie z dnia 22 maja 2017 r. została udzielona odpowiedź na pytanie Sądu zawarte w wezwaniu Sądu z dnia 11 maja 2017 r., w którym to Sąd żądał jedynie wskazania czy jest to skarga na działanie organu w trybie art. 227 kpa, czy skarga na bezczynność organu". Pełnomocnik skarżącej wniósł o zasądzenie na rzecz pełnomocnika skarżącej kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, które nie zostały opłacone w całości ani w części (k. 38-39 akt I SAB/Wa 1581/16). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest środkiem prawnym wszczynającym postępowanie sądowoadministracyjne, stąd też powinna spełniać określone w ustawie wymogi formalne. Możliwość sądowej kontroli zaskarżonego aktu, bądź terminowości załatwienia sprawy przez organy administracji publicznej, uzależniona jest od skutecznego wniesienia poprawnej pod względem formalnym skargi. Zgodnie z art. 57 § 1 ppsa skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto zawierać m.in.: wskazanie zaskarżonej decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności; oznaczenie organu, którego działania, bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania skarga dotyczy; określenie naruszenia prawa lub interesu prawnego. Ustawodawca, określając minimalne wymogi skargi uznał, że to na osobie inicjującej postępowanie sądowe ciąży obowiązek na tyle precyzyjnego określenia przedmiotu zaskarżenia, by sąd nie miał wątpliwości co do intencji skarżącego. Wskazanie przez stronę przedmiotu sprawy, wobec obowiązującej w postępowaniu sądowoadministracyjnym zasady skargowości, jest dla sądu wiążące. Zarzut naruszenia art. 49 § 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 ppsa okazał się nieusprawiedliwiony. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że w sytuacji, gdy w samej treści skargi istniała rozbieżność co do tego, jaki akt lub bezczynność którego organu jest przedmiotem skargi, sąd I instancji powinien, na podstawie art. 49 § 1 ppsa, wezwać stronę do uzupełnienia dostrzeżonego braku lub wyjaśnienia powstałej rozbieżności (postanowienie NSA z 23.4.2013 r., II GSK 535/13, Lex 1310090). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wbrew twierdzeniom strony wnoszącej zażalenie, skarga wniesiona w niniejszej sprawie nie spełnia opisanych wyżej wymogów. Sposób redakcji skargi uniemożliwiał Sądowi I instancji zrekonstruowanie treści jej żądania (k. 2 akt I SAB/Wa 1581/16). Z uwagi na treść skargi, nie można było zatem w sposób niebudzący wątpliwości wskazać przedmiotu zaskarżenia. Autor zażalenia przeinacza treść wezwania Sądu z 11 maja 2017 r. twierdząc, że "Sąd żądał jedynie wskazania czy jest to skarga na działanie organu w trybie art. 227 kpa, czy skarga na bezczynność organu" (s. 2 zażalenia; k. 38v akt I SAB/Wa 1581/16). Tymczasem z zarządzenia Przewodniczącego z 25 kwietnia 2017 r., jak i z pisma sądowego z 11 maja 2017 r. I SAB/Wa 1581/16, wykonującego to zarządzenie, jednoznacznie wynika, że Sąd wezwał pełnomocnika skarżącej "do sprecyzowania przedmiotu skargi, w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia, poprzez wskazanie czy jest to skarga do działania organu złożona w trybie art. 227 kpa, czy też skarga na bezczynność organu. Jeżeli jest to skarga na bezczynność Prezydenta [...] – wzywa się do wskazania w jakim konkretnie przedmiocie" (k. 24, 25, 28 akt I SAB/Wa 1581/16). W odpowiedzi na wezwanie pełnomocnik skarżącej w piśmie z 22 maja 2017 r. wskazał jedynie, związany stanowiskiem skarżącej, że skarga stanowi "skargę na bezczynność organu zgodnie z art. 37 kpa" (k. 26 akt I SAB/Wa 1581/16), całkowicie pomijając odpowiedź na pytanie zawarte w zdaniu 2 wezwania. Sąd I instancji prawidłowo uznał, że pełnomocnik skarżącej nie sprecyzował przedmiotu skargi w stopniu wystarczającym do nadania jej dalszego biegu. Odpowiedź pełnomocnika skarżącej w istocie nie pozwalała na jednoznaczne ustalenie intencji skarżącej. Przedmiot skargi nie został określony w sposób, który pozwalałby na jego zidentyfikowanie, bowiem w sytuacji skarżącej, która – co jest wiadome Sądowi z urzędu – inicjuje znaczną liczbę postępowań administracyjnych i sądowoadministracyjnych (tylko w Naczelnym Sądzie Administracyjnym zapadło 36 wyroków i postanowień w sprawach ze skarg T. G.; cbosa), samo wskazanie podstawy prawnej (art. 37 kpa) jest niewystarczające. Pełnomocnik skarżącej nie określił w sposób dostateczny, w jakim konkretnie przedmiocie organ pozostaje, jego zdaniem, bezczynny. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 ppsa orzekł, jak w sentencji. Odrębny wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej wraz z odpowiednim oświadczeniem pełnomocnik z urzędu winien złożyć Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie (art. 254 § 1, art. 258-261 ppsa).