I OZ 142/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Niczyporuk po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 25 stycznia 2023 r., sygn. akt II SA/Lu 915/22 o odrzuceniu skargi A. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2022 r. nr [...] w przedmiocie wykonania zadań z zakresu gospodarki leśnej postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.

Postanowieniem z 25 stycznia 2023 r., sygn. akt II SA/Lu 915/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie (dalej również: Sąd Wojewódzki/Sąd I instancji) odrzucił skargę A. D. (dalej również: Skarżąca) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (dalej również: Kolegium) z [...] października 2022 r. nr [...] w przedmiocie wykonania zadań z zakresu gospodarki leśnej. Postanowienie to zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym: Pismem z 24 listopada 2022 r. (data nadania w urzędzie pocztowym), Skarżąca, działająca przez niezawodowego pełnomocnika – swojego ojca S. B. wniosła skargę na ww. decyzję Kolegium. W związku z faktem, że do ww. skargi nie zostało dołączone pełnomocnictwo upoważaniające ojca Skarżącej do jej reprezentowania przed sądem administracyjnym, Sąd I instancji – zarządzeniem z 30 grudnia 2022 r., wezwał pełnomocnika Skarżącej do usunięcia braków formalnych skargi, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi poprzez złożenie pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu do działania w imieniu Skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub sądami administracyjnymi. Powyższe wezwanie doręczone zostało pełnomocnikowi Skarżącej 10 stycznia 2023 r. W odpowiedzi na powyższe wezwanie, pełnomocnik Skarżącej, pismem z 16 stycznia 2023 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) nadesłał kserokopię aktu notarialnego z [...] stycznia 2022 r. Repertorium A Nr [...], którym Skarżąca udzieliła mu pełnomocnictwa do reprezentowania jej przed sądami. Opisanym na wstępie postanowieniem z 25 stycznia 2023 r., sygn. akt II SA/Lu 915/22 - Sąd I instancji odrzucił wniesioną skargę, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259), powoływanej dalej "p.p.s.a.", z uwagi na nieuzupełnienie braku formalnego skargi w terminie, a to poprzez nieprzedłożenie pełnomocnictwa w postaci oryginału albo poświadczonego za zgodność z oryginałem odpisu. Jednocześnie Sąd Wojewódzki wskazał w uzasadnieniu postanowienia, że nie ma obowiązku wzywać Skarżącej do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez jej podpisanie. Skoro skarga została sporządzona i wniesiona przez pełnomocnika, który wskazał w skardze, że zastępuje Skarżącą, to zdaniem Sąd I instancji, w świetle art. 37 § 1 w zw. z art. 46 § 3 i art. 49 w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. - prawidłowo wezwał pełnomocnika do przedłożenia pełnomocnictwa i nie jest zobowiązany, z uwagi na nieusunięcie przez niego w wyznaczonym terminie braku formalnego skargi, do wzywania Skarżącej do jej podpisania. W ocenie Sądu Wojewódzkiego, wezwanie Skarżącej do podpisania skargi osobiście prowadziłoby do uprzywilejowania stron korzystających z pełnomocników względem stron, które z takiej możliwości nie korzystają. Sąd I instancji zaznaczył przy tym, że pogląd ten został wielokrotnie wyrażony w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. m. in. postanowienia NSA: z dnia 30 sierpnia 2022 r., sygn. akt II OZ 459/22, z dnia 8 listopada 2022 r., sygn. akt II OZ 613/22, z dnia 3 października 2022 r., sygn. akt II OZ 554/22, z dnia 29 listopada 2022 r., sygn. akt II OZ 694/22, z dnia 17 sierpnia 2022 r., sygn. II OZ 436/22; wyroki NSA: z dnia 3 lutego 2022 r., sygn. akt II OSK 2299/21, z dnia 22 sierpnia 2018 r., sygn. akt II OSK 2083/16). Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł ojciec Skarżącej. Do zażalenia dołączył odpis notarialnie potwierdzanego za zgodność z oryginałem pełnomocnictwa z [...] stycznia 2022 r. Repertorium A Nr [...], który poprzednio nadesłał w kserokopii. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Wskazać należy, że stosownie do art. 49 § 1 p.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. W przypadku stwierdzenia braków formalnych skargi przepisem szczególnym w stosunku do tej regulacji jest art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., który stanowi, że gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi, wojewódzki sąd administracyjny odrzuca skargę. Zgodnie z art. 57 § 1 p.p.s.a. skarga powinna spełniać wymagania przewidziane dla każdego pisma procesowego w postępowaniu sądowym. Ponadto w sytuacji, gdy strona skarżąca jest reprezentowana przez pełnomocnika, to zgodnie z art. 37 § 1 p.p.s.a. przy pierwszej czynności procesowej dołącza on do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Powyższy obowiązek potwierdza art. 46 § 3 ww. ustawy, z którego wynika, że pełnomocnik wnoszący pismo dołącza do niego pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem. W rozpoznawanej sprawie do skargi nie zostało dołączone pełnomocnictwo upoważniające ojca Skarżącej do występowania w jej imieniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Lublinie lub przed sądami administracyjnymi. Wobec powyższego Przewodniczący Wydziału właściwie wezwał pełnomocnika Skarżącej do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez złożenie pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu do działania w imieniu Skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub sądami administracyjnymi. Ponadto Sąd I instancji słusznie odnotował w zaskarżonym postanowieniu, że wskazany brak formalny, mimo prawidłowego wezwania Sądu I instancji - nie został usunięty, gdyż do akt sądowych sprawy nadesłano jedynie kserokopię pełnomocnictwa z [...] stycznia 2022 r. Repertorium A Nr [...]. Abstrahując od powyższego należy jednak zwrócić uwagę na linię orzeczniczą, zgodnie z którą przyjmuje się, że podpisanie skargi przez osobę, która nie może być pełnomocnikiem, bądź która pełnomocnictwa takiego nie przedstawiła, jest brakiem formalnym, który może podlegać usunięciu przez wezwanie strony do podpisania skargi na podstawie art. 49 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 57 § 1 i w zw. z art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. Dopiero brak dokonania tejże czynności mógłby legitymować sąd do zastosowania sankcji, o której mowa w art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (zobacz postanowienia NSA: z 18.04.2019 r. II FZ 198/19; z 17.10.2018 r. II OZ 977/18; z 13.04.2016 r. II OZ 358/16, LEX nr 203673). A zatem odrzucenie skargi w sprawie niniejszej, bez wezwania samej Skarżącej do podpisania skargi, wobec nieprzedłożenia przez nieprofesjonalnego pełnomocnika właściwego pełnomocnictwa, należy uznać za przedwczesne. Zauważyć bowiem należy, że Przewodniczący, jeżeli uznał nadesłane na jego wezwanie pełnomocnictwo za niewystarczające do reprezentowania Skarżącej przed sądem administracyjnym przez jej ojca, po bezskutecznym upływie terminu 7 dni od dnia doręczenia wezwania z 3 stycznia 2023 r. pełnomocnikowi, obowiązany był na podstawie art. 49 § 1 p.p.s.a. wezwać osobiście Skarżącą do złożenia podpisu pod skargą (postanowienie NSA z 27.10.2005 r. I FSK 378/05; wyrok NSA z: 17.6.2005 r. I FSK 20/05, cbosa; 17.11.2017 r. I OSK 203/16, Lex 2464468), bądź zatwierdzenia czynności wywiedzenia skargi przez jej ojca. W niniejszej sprawie Sąd I instancji tego nie zastosował. W związku z powyższym Sąd I instancji odrzucając wniesioną skargę naruszył art. 49 § 1 i art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Odnosząc się natomiast do przywołanego przez Sąd I instancji w zaskarżonym postanowieniu poglądu Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonego m.in. w orzeczeniach: z dnia 30 sierpnia 2022 r., sygn. akt II OZ 459/22, z dnia 8 listopada 2022 r., sygn. akt II OZ 613/22, z dnia 3 października 2022 r., sygn. akt II OZ 554/22, z dnia 29 listopada 2022 r., sygn. akt II OZ 694/22, z dnia 17 sierpnia 2022 r., sygn. II OZ 436/22; wyroki NSA: z dnia 3 lutego 2022 r., sygn. akt II OSK 2299/21, z dnia 22 sierpnia 2018 r., sygn. akt II OSK 2083/16), wskazać należy, że Sąd orzekający w niniejszym składzie pogląd ten w pełni podziela. Zauważyć jednak należy, że przywołane przez Sąd I instancji postanowienia oraz dwa wyroki dotyczą innych stanów faktycznych, gdyż dotyczą nieprzedłożenia pełnomocnictw procesowych do działania w imieniu stron skarżących przez profesjonalnych pełnomocników (adwokatów i radców prawnych), a nie jak w niniejszej sprawie przez pełnomocnika niezawodowego. Końcowo zauważyć należy, że pełnomocnik Skarżącej ostatecznie (wraz z wniesionym zażaleniem) nadesłał odpis notarialnie potwierdzonego pełnomocnictwa z [...] stycznia 2022 r. Repertorium A Nr [...], którym został umocowany do reprezentowania swojej córki przed sądami, w związku z czym wniesiona skarga nie jest już obarczona brakiem formalnym skargi. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie.