I OZ 14/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Iwona Bogucka po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Z. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 lutego 2021 r. sygn. akt I SA/Wa 1285/20 o odrzuceniu skargi Z. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia postanawia: 1. sprostować postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 lutego 2021 r. sygn. akt I SA/Wa 1285/20 w ten sposób, że w rubrum, sentencji i zdaniu pierwszym uzasadnienia postanowienia w miejsce nazwiska "S." wpisać: "S."; 2. oddalić zażalenie.

Pismem z 4 czerwca 2020 r. Z. S. (dalej: skarżąca) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z [...] kwietnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia. Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 30 czerwca 2020 r. skarżąca wezwana została do uzupełnienia braków formalnych skargi przez podanie numeru PESEL, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie zostało doręczone skarżącej w dniu 15 lipca 2020 r. Postanowieniem z 15 lutego 2021 r., I SA/Wa 1285/20,Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), odrzucił powyższą skargę wskazując, że wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi przez podanie numeru PESEL skarżącej, zostało doręczone skarżącej w dniu 15 lipca 2020 r., a zatem termin do uzupełnienia braków formalnych skargi upłynął w dniu 22 lipca 2020 r. Skarżąca nie uzupełniła wskazanych braków formalnych skargi, więc skarga podlegała odrzuceniu. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca, podając numer PESEL. W zażaleniu skarżąca odniosła się do przedmiotu skargi i podała, że otrzymane 3 stronicowe wezwanie było dla niej trudne do przeczytania, a wezwanie niezrozumiałe, oceniła, że żądanie jest przejawem biurokratyzmu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 57 § 1 p.p.s.a., skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Pismo procesowe strony powinno spełniać określone warunki formalne, bez których nie można mu nadać prawidłowego biegu. Wymogi formalne składanych pism uregulowane zostały w art. 46 p.p.s.a. Zgodnie z art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) p.p.s.a., poza elementami wymienionymi w § 1 tego przepisu pismo strony powinno ponadto zawierać, w przypadku, gdy jest pierwszym pismem w sprawie – numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną, oraz numer PESEL jej przedstawiciela ustawowego, jeżeli są obowiązani do jego posiadania albo posiadają go, nie mając takiego obowiązku. W sytuacji, gdy brak jest jednego z elementów pisma wymienionych w art. 46 p.p.s.a., obowiązkiem sądu, zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a., jest wezwanie strony do uzupełnienia lub poprawienia pisma w terminie siedmiu dni, pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Takim przepisem szczególnym jest art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd odrzuca skargę, jeżeli w wyznaczonym terminie nie uzupełniono jej braków formalnych. Powyższe przepisy mają charakter bezwzględnie obowiązujący, a zatem w przypadku nieuzupełnienia przez stronę skarżącą braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie, sąd zobowiązany jest do jej odrzucenia. W sprawie nie ulega wątpliwości, że skarga dotknięta była brakiem formalnym, tj. nie zawierała numeru PESEL skarżącej. W tej sytuacji prawidłowo Przewodnicząca Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wezwała skarżącą do uzupełnienia braku formalnego skargi, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Z akt sprawy wynika, że w dniu 15 lipca 2020 r. (k. 12 akt sąd.) skarżąca, w jednej przesyłce sądowej, otrzymała: wezwania do podania nr PESEL i do uiszczenia wpisu sądowego od skargi oraz informację o trybie uproszczonym. W dniu 16 lipca 2020 r. skarżąca uiściła wpis od skargi (k. 13 akt sąd.). Termin na usunięcie braku formalnego, polegającego na podaniu numeru PESEL upływał zaś w dniu 22 lipca 2021 r. W terminie tym skarżąca nie uzupełniła jednak braku, uczyniła to dopiero w rozpoznawanym zażaleniu. Tym samym nie ulega wątpliwości, że skarżąca nie wykonała – w określonym w art. 49 § 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. siedmiodniowym terminie – wezwania do usunięcia braku formalnego skargi w postaci podania numeru PESEL, co w konsekwencji obligowało Sąd I instancji do odrzucenia skargi. Z art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. wyraźnie wynika, że jeśli pismo strony będącej osobą fizyczną jest pierwszym pismem w konkretnej sprawie sądowoadministracyjnej (a tak było w sprawie niniejszej), to powinno zawierać numer PESEL. W przypadku nieuzupełnienia przez skarżącą braku formalnego skargi w wyznaczonym terminie, Sąd zobowiązany był do odrzucenia skargi, o czym skarżąca została pouczona w piśmie zawierającym wezwanie do wskazania numeru PESEL (k. 8 akt sąd.). Działanie Sądu nie jest wobec powyższego dowolne i nie stanowi przejawu biurokratyzmu, lecz jest skutkiem stosowania się Sądu do przepisów prawa, a postępowanie sądowe jest postępowaniem sformalizowanym. Podnoszone w zażaleniu okoliczności wskazujące na powody niedopełnienia obowiązku (brak wiedzy prawniczej i problemy ze zdrowiem, w tym ze wzrokiem) nie mogą uzasadniać odstąpienia przez Sąd od zastosowania przewidzianego w ustawie skutku, albowiem w tym postępowaniu przyczyny uchybienia terminowi do usunięcia braku skargi nie podlegają badaniu. Brak winy w uchybieniu terminu może podlegać badaniu w postępowaniu wywołanym wnioskiem o jego przywrócenie, co w sprawie nie ma miejsca. Dostrzec również trzeba, że mimo powoływania się na trudności w zrozumieniu i przeczytaniu wezwania, skarżąca prawidłowo wykonała skierowane do niej równocześnie wezwanie do uiszczenia wpisu, choć oba wezwania sporządzone zostały tą samą czcionką i zawierały równie sformalizowaną treść i pouczenia, odwołujące się do stosowanych podstaw prawnych. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 2 sentencji. O sprostowaniu zaskarżonego postanowienia Sądu I instancji postanowiono na podstawie art. 156 § 1, 2 i 3 p.p.s.a. w zw. z art. 166 p.p.s.a. jak w pkt. 1. sentencji. Umieszczenie w postanowieniu Sądu I instancji nazwiska "S." stanowi oczywistą omyłkę, jak wynika z akt postępowania, skarżąca nosi nazwisko "S."