I OZ 139/14

1 P O S T A N O W I E N I E Dnia 4 marca 2014 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: 1 Sędzia NSA Barbara Adamiak po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia E. O. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 3 stycznia 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 1502/12 oddalające wniosek o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skarg U. T., M. T., A. K. i L. W. o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 lutego 2012 r. sygn. akt I SA/Wa 2397/11 postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 12 grudnia 2012 r. (sygn. akt I SA/Wa 1502/12) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowił dopuścić E. O. do udziału w sprawie w charakterze uczestnika, zgodnie z wnioskiem z 5 grudnia 2012 r. Drugim postanowieniem z 12 grudnia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zmienił ogłoszone postanowienie o dopuszczeniu do udziału w sprawie w charakterze uczestnika E. O. w ten sposób, że uchylił to postanowienie, jako wydane przedwcześnie. W piśmie z 29 sierpnia 2013 r. E. O. złożyła wniosek o doręczenie postanowienia z 12 grudnia 2012 r. wraz z uzasadnieniem i oświadczyła, że "składa równocześnie skargę na kwestionowane postanowienie". We wniosku z 27 listopada 2013 r. E. O. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem z 3 stycznia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wniosek E. O. o przyznanie prawa pomocy. W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, między innymi, że prawo pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym może być przyznane wyłącznie stronie postępowania. Ocena zasadności przyznania prawa pomocy poprzedzona zatem musi być ustaleniem, czy wniosek złożyła strona postępowania (skarżący, organ administracji publicznej lub uczestnik postępowania). Prawo pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie może być przyznane wnioskodawcy, który nie posiada w tym postępowaniu przymiotu strony. Jak stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, E. O. nie występuje w niniejszej sprawie jako skarżąca. Nie jest również uczestnikiem na prawach strony w rozumieniu art. 33 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn zm.; dalej: p.p.s.a.). Wprawdzie na rozprawie w dniu 12 grudnia 2012 r. Sąd postanowił dopuścić ją do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika, jednakże na tym samym posiedzeniu postanowienie to zostało uchylone, jako wydane przedwcześnie. E. O. nie występuje zatem w przedmiotowym postępowaniu także jako uczestnik postępowania w rozumieniu art. 33 § 2 p.p.s.a. W ocenie Sądu pierwszej instancji, skoro E. O. nie jest stroną przedmiotowego postępowania, to brak jest możliwości merytorycznego rozpoznania jej wniosku o przyznanie prawa pomocy. E. O. wniosła zażalenie na postanowienie z 3 stycznia 2013 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Jak wynika z art. 243 p.p.s.a., prawo pomocy może zostać przyznane wyłącznie stronie. E. O. nie miała statusu strony w postępowaniu o sygn. akt I SA/Wa 1502/12, ale wystąpiła z wnioskiem o dopuszczenie do udziału w sprawie. Gdyby wniosek ten został oddalony, to E. O. miałaby możliwość złożenia zażalenia na takie orzeczenie (art. 33 § 2 p.p.s.a.). Tym samym, stałaby się stroną postępowania w przedmiocie rozpoznania tego zażalenia – i w tym zakresie należałoby rozpoznać jej wniosek o przyznanie prawa pomocy. Przyjęcie przeciwnego stanowiska prowadziłoby do niedopuszczalnej konsekwencji w postaci ryzyka zablokowania osobom o trudnej sytuacji materialnej możliwości zaskarżenia postanowienia o odmowie dopuszczenia do udziału w sprawie. Jednakże, ani wniosek E. O. nie został jeszcze uwzględniony, ani nie wydano jeszcze postanowienia o odmowie dopuszczania jej do udziału w sprawie. Jedyne postanowienia, jakie wydano, to: 1) postanowienie o dopuszczeniu E. O. do udziału w sprawie, 2) postanowienie o uchyleniu postanowienia o dopuszczaniu do udziału w sprawie. Zażalenie służy zaś wyłącznie "na postanowienie o odmowie dopuszczenia do udziału w sprawie" (art. 33 § 2 p.p.s.a.). E. O. nie jest więc stroną postępowania o sygn. akt I SA/Wa 1502/12. Stanie się nią dopiero, jeżeli zostanie dopuszczona do udziału w sprawie albo jeżeli zostanie wydane postanowienie o odmowie dopuszczenia do udziału w sprawie. Zaskarżone postanowienie odpowiada więc prawu, mimo częściowo błędnego (niewyczerpującego) uzasadnienia. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.