I OZ 136/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Mariola Kowalska po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia B.W. i M.W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 lutego 2023 r., sygn. akt VIII SA/Wa 921/22 o odrzuceniu skargi B.W. i M.W. na postanowienie Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 3 października 2022 r., nr DO.1.7614.268.2022.AŁ w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 8 lutego 2023 r., sygn. akt VIII SA/Wa 821/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę B.W. i M.W. na postanowienie Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 3 października 2022 r., nr DO.1.7614.268.2022.AŁ w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że pismem z dnia 9 listopada 2022 r. B.W. i M.W. (dalej "skarżący"), reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. postanowienie Ministra Rozwoju i Technologii załączając pełnomocnictwa oraz dowód uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100 zł. Zarządzeniami Przewodniczącego Wydziału VIII z dnia 13 grudnia 2022 r. pełnomocnik skarżących został wezwany do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie numerów PESEL skarżących oraz do uzupełnienia wpisu sądowego w kwocie 100 zł w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwania zostały odebrane przez upoważnionego pracownika pełnomocnika skarżących w dniu 27 grudnia 2022 r. ( zpo k. 21 akt sądowych). W dniu 27 grudnia 2022 r. (data nadania pisma w urzędzie pocztowym) pełnomocnik podał numery PESEL skarżących oraz dołączył dowód uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł z dnia 10 listopada 2022 r. W oparciu o powyższy stan faktyczny, Sąd I instancji działając na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej "P.p.s.a.") odrzucił złożoną w niniejszej sprawie skargę, wskazując, że zgodnie § 2 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2021 r., poz. 535) wpis stały w sprawach skarg dotyczących postanowienia lub decyzji wydanych w trybie wznowienia postępowania administracyjnego, stwierdzenia nieważności, uchylenia lub zmiany albo wygaśnięcia aktu, bez względu na przedmiot sprawy, pobiera się w wysokości 200 zł. Sąd wskazał, że kwota dotychczas uiszczonego przez skarżących wpisu w niniejszej sprawie wyniosła 100 zł. Z tego względu pełnomocnik skarżących został wezwany do uzupełnienia wpisu sądowego o pozostałą do uiszczenia kwotę - 100 zł. Mimo upływu wyznaczonego przez Sąd terminu do dokonania tej czynności, który upłynął w sprawie z dniem 3 stycznia 2023 r. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyli skarżący reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika wnosząc o jego uchylenie w całości. Zarzucili naruszenie art. 221 P.p.s.a. (Naczelny Sąd Administracyjny domniemywa, iż winno być 220 § 3 P.p.s.a.) poprzez odrzucenie skargi należycie opłaconej, a także § 2 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez przyjęcie, że złożona skarga podlega wpisowi w wysokości 200 zł w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy przez niewłaściwe zastosowanie, albowiem skarga była należycie opłacona. W uzasadnieniu podniesiono, że Sąd I instancji wzywając skarżących do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 200 zł błędnie oparł swoje założenia na zastosowaniu § 2 ust. 5 ww. rozporządzenia zamiast na § 2 ust. 1 pkt 1, zgodnie z którym wpis stały bez względu na przedmiot zaskarżonego aktu lub czynności wynosi w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym i zabezpieczającym wynosi 100 zł. Zdaniem skarżących, Sąd ten zastosował daleko idący automatyzm przyjmując, że skoro postanowienie Ministra wydane w sprawie dotyczącej stwierdzenia nieważności to zastosowanie znajdzie przepis szczególny, tj. § 2 ust. 5 rozporządzenia. Tymczasem zaskarżone postanowienie wydane zostało w oparciu o art. 61a § 1 k.p.a., tj. w oparciu o ogólne przepisy procedury administracyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 199 P.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. W świetle natomiast art. 214 § 1 P.p.s.a. jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie, przy czym jak stanowi art. 220 § 1 P.p.s.a., sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. Dodatkowo w oparciu o art. 230 § 1 P.p.s.a od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały, przy czym pismem takim, w myśl art. 230 § 2 P.p.s.a., jest m.in. skarga. Ustawodawca od powyższej zasady wprowadził dwa wyjątki. Pierwszy dotyczy spraw, w których strona skarżąca nie ma obowiązku ponoszenia kosztów sądowych (art. 239 P.p.s.a. - ustawowe zwolnienie od kosztów sądowych). Drugi dotyczy zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w drodze orzeczenia sądowego poprzez przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości lub części, które to przypadki w niniejszej sprawie nie występują. Podnieść należy, że wysokość wpisów oraz szczegółowe zasady ich pobierania unormowano w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z akt niniejszej sprawy jednoznacznie wynika, że przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie Ministra Rozwoju i Technologii o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Zatem sprawa dotyczy skargi na postanowienie wydane w postępowaniu o stwierdzenie nieważności. Zgodnie z § 2 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. wpis stały w sprawach skarg dotyczących postanowienia lub decyzji wydanych w trybie wznowienia postępowania administracyjnego, stwierdzenia nieważności, uchylenia lub zmiany albo wygaśnięcia aktu, bez względu na przedmiot sprawy, pobiera się w wysokości 200 zł. Nie ulega wątpliwości, że zarządzenie Przewodniczącego Wydziału VIII z dnia 13 grudnia 2022 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego w niniejszej sprawie opiewało na kwotę 100 zł bowiem skarżący w dniu 10 listopada 2022 r. uiścili już wpis w wysokości 100 zł. Zatem kwota pozostała do dopłaty słusznie została ustalona przez Sąd I instancji w wysokości 100 zł. Przedmiotowe wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżących w dniu 27 grudnia 2022 r. W odpowiedzi, pełnomocnik nadesłał to samo potwierdzenie transakcji z dnia 10 listopada 2022 r. na kwotę 100 zł, które zostało nadesłane do Sądu wraz ze skargą. Uznać zatem należy, że skoro wezwanie w przedmiocie uzupełnienia braku fiskalnego zostało doręczone pełnomocnikowi skarżących w dniu 27 grudnia 2022 r., a termin do uzupełnienia wpisu upłynął bezskutecznie w dniu 3 stycznia 2023 r., to Sąd I instancji słusznie odrzucił złożoną w sprawie skargę. Odnosząc się natomiast do argumentów podniesionych w zażaleniu wskazać należy, że Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie nie podziela argumentów przedstawionych w powołanych w uzasadnieniu zażalenia judykatów NSA o sygn. akt II FZ 843/14 oraz II OSK 1173/08, w których Sąd ten stwierdził, że § 2 ust. 5 ww. rozporządzenia ma zastosowanie jedynie do postanowień merytorycznie kończących tryb nadzwyczajny. Przepis ten wprost wskazuje, że wpis stały w sprawach skarg dotyczących postanowienia lub decyzji wydanych w trybie wznowienia postępowania administracyjnego, stwierdzenia nieważności, uchylenia lub zmiany albo wygaśnięcia aktu, bez względu na przedmiot sprawy, pobiera się w wysokości 200 zł. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a. w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.