I OZ 13/23

Dnia 26 stycznia 2023 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Monika Nowicka po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia S.O. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 października 2022 r., sygn. akt I SA/Wa 2240/21 o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi S. O. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 16 lipca 2021 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 13 października 2022 r., po rozpoznaniu wniosku S. O., odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 sierpnia 2022 r., sygn. akt I SA/Wa 2240/21 oddalającego skargę S. O. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 16 lipca 2021 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że pismem z dnia 16 września 2022 r. skarżący S.O. wystąpił o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 sierpnia 2022 r., sygn. akt I SA/Wa 2240/21. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że przekroczenie terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia spowodowane było chorobą skarżącego (depresją). Skarżący wskazał również, że z uwagi na chorobę nie uczestniczył w rozprawie, o której został prawidłowo powiadomiony. Dokonując oceny zasadności ww. wniosku, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że wniosek ten nie mógł zostać uwzględniony, bowiem skarżący nie wykazał szczegółowo przesłanek wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Wnioskodawca wprawdzie wskazał we wniosku na chorobę oraz to, że w związku z tym nie był w stanie uczestniczyć w rozprawie, ani nie był w stanie złożyć, w terminie 7 dni od dnia rozprawy, wniosku o sporządzenie uzasadnienia wydanego na niej wyroku - jednakże -w ocenie Sądu - nie są to przesłanki wskazujące na brak winy strony skarżącej w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Skarżący wiedząc o zapadłym wyroku i o chorobie, na którą choruje już od kilku lat oraz dbając należycie o swoje interesy, powinien wyznaczyć pełnomocnika reprezentującego go w Sądzie, bądź wystąpić do Sądu o przyznanie prawa pomocy w zakresie przyznania profesjonalnego pełnomocnika, celem reprezentacji skarżącego. Sąd podkreślił ponadto, że brak winy po stronie podmiotu dokonującego lub zamierzającego dokonać określonej czynności procesowej stanowi konieczną, a jednocześnie podstawową przesłankę do przywrócenia terminu, przy czym do niezawinionych przyczyn uchybienia terminowi zalicza się z reguły przerwę w komunikacji, powódź, pożar, inną katastrofę, nagłą chorobę strony, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą. Dokonując oceny braku winy przyjmuje się zaś obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy, przy uwzględnieniu uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem. W świetle powyższego, zdaniem Sądu, okoliczności, na które powołuje się skarżący nie mogły stanowić pozytywnej przesłanki do przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył S. O. Wnosząc o uchylenie zaskarżonego orzeczenia, zakwestionował przyjętą przez Sąd I instancji ocenę zasadności wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Podnosił m. in., iż o wydanym wyroku dowiedział się dopiero w dniu 13 września 2022 r. ze strony internetowej NSA, a nie jak twierdzi Sąd I instancji - w dniu rozprawy, tj. 30 sierpnia 2022 r. Zwracał ponadto uwagę, iż Sąd nie wziął pod uwagę specyfiki choroby jaką jest depresja, a przede wszystkim nie odniósł się w ogóle do złożonego wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu zaświadczenia lekarskiego potwierdzającego stan jego zdrowia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej jako "p.p.s.a."), jeżeli strona nie dokonała czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Natomiast zgodnie z art. 87 p.p.s.a. warunkami przywrócenia uchybionego terminu są: złożenie wniosku o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia, uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu, równoczesne ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu dokonanie czynności uchybionej. Wszystkie te przesłanki muszą być spełnione łącznie, czyli niespełnienie chociażby jednej z nich powoduje, że uchybiony termin nie może zostać przywrócony. Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Zatem w przypadku, gdy strona, uchybiając terminowi, dopuściła się chociażby lekkiego niedbalstwa, dokonana przez nią czynność pozostanie bezskuteczna, ponieważ przywrócenie terminu nie będzie w tej sytuacji dopuszczalne. O braku winy można więc mówić wyłącznie wtedy, gdy dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody, której strona nie mogła przezwyciężyć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Taka sytuacja nie miała jednak miejsca w rozpatrywanej sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela bowiem stanowisko Sądu I instancji przedstawione w zaskarżonym postanowieniu, iż w rozpoznawanej sprawie skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Wskazywane przez niego przyczyny uchybienia, zawiązane z chorobą nie stanowiły bowiem dostatecznej podstawy przemawiającej za uwzględnieniem wniosku. Przyjdzie jedynie powtórzyć w tym miejscu argumentację Sądu Wojewódzkiego, iż skarżący, prawidło powiadomiony o terminie rozprawy, dochowując należytej staranności przy prowadzeniu własnych, będąc jednocześnie świadomym specyfiki choroby na którą się choruje (depresja) - winien np. ustanowić pełnomocnika z wyboru, bądź wystąpić do Sądu o przyznanie prawa pomocy w zakresie przyznania profesjonalnego pełnomocnika, co zapewniłoby stronie stosowną reprezentację. Zwrócić należy przy tym uwagę, że skarżący sam podkreślał we wniosku a następnie w zażaleniu, iż na depresję choruje od kilku lat, zaś zaostrzenie jej objawów następuje u niego okresowo. Zatem w przypadku skarżącego nie jest to choroba nagła, która stanowiłaby przeszkodę w terminowym złożeniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Również z zaświadczenia lekarskiego dołączonego do wniosku o przywrócenie terminu nie wynikają żadne inne okoliczności, które pozwałaby ocenić chorobę skarżącego jako nagłą, uniemożliwiającą dokonanie w terminie ww. czynności procesowej. Powyższej oceny nie zmieniają argumenty strony zawarte w zażaleniu. Stanowią one bowiem jedynie polemikę ze stanowiskiem Sądu I instancji wyrażonym w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zażalenie podlega oddaleniu, o czym orzeczono na podstawie art. art. 184 w zw. z art. 197 p.p.s.a.