I OZ 1295/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Runge – Lissowska po rozpoznaniu w dniu 20 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J.B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 listopada 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 928/13 o odrzuceniu wniosku o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Tomasza Szmydta, Agnieszki Jędrzejewskiej-Jaroszewicz i Iwony Maciejuk od orzekania w sprawie ze skargi A.K., L.W., U.T. i M.T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] lutego 2013 r., nr KOC [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania

Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił wniosek J. B. o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Tomasza Szmydta, Agnieszki Jędrzejewskiej-Jaroszewicz i Iwony Maciejuk. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że wniosek o wyłączenie sędziów został złożony przez K. B., działającą w imieniu J. B., w sprawie, w której przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie, utrzymująca w mocy postanowienie tego organu z dnia [...] października 2012 r., nr [...], w którym odmówiono wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Dzielnicy Warszawa – Mokotów z dnia [...] września 1974 r., nr [...], na mocy której doszło do sprzedaży lokalu mieszkalnego nr [...] położonego w Warszawie przy ul. N. na rzecz jego dotychczasowego najemcy. Sąd podkreślił, iż z akt sprawy wynika, że w postępowaniu administracyjnym zakończonym przedmiotowymi postanowieniami nie uczestniczył J. B., bowiem zarówno decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie, jak i wydane w pierwszej instancji przez ten organ postanowienie nie wskazują wnioskodawcy jako strony postępowania, a oba rozstrzygnięcia nie zostały mu doręczone. Skoro zatem wnioskodawcy nie przysługiwał przymiot strony postępowania administracyjnego, w rozumieniu art. 28 k.p.a., nie posiada on również w chwili obecnej przymiotu strony postępowania sądowoadministracyjnego – ocenił Sąd, dodając że uprawnionym do złożenia wniosku o wyłączenie sędziego jest wyłącznie podmiot, który posiada status strony, a zatem wniosek J. B. – jako pochodzący od podmiotu nieuprawnionego – podlegał odrzuceniu. Zażalenie na to postanowienie wniósł J. B., podnosząc okoliczności, które jego zdaniem wskazują na niezasadność stanowiska Sądu, odmawiające mu przymiotu strony. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: wniesione zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Jak zauważył to Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wniosek o wyłączenie sędziego od orzekania w postępowaniu sądowoadministracyjnym może złożyć jedynie strona tego postępowania, co wynika z treści art. 19 i 20 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako "P.p.s.a.". Z kolei o tym, kto może być uznany za stronę postępowania sądowoadministracyjnego decyduje art. 32 i 33 P.p.s.a. W niniejszej sprawie Sąd I instancji odrzucił wniosek J. B. o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Tomasza Szmydta, Agnieszki Jędrzejewskiej-Jaroszewicz i Iwony Maciejuk, uznając iż wnioskodawca nie był stroną ani postępowania administracyjnego toczącego się przed organami, ani postępowania wszczętego skargą A.K., L.W., U.T. i M.T. W ocenie Sądu oznaczało to konieczność odrzucenia wniosku, jako pochodzącego od podmiotu nieuprawnionego. Stanowisko to uznać należy za niesłuszne. Zauważyć trzeba, iż sam fakt, że wnioskodawca nie brał udziału w postępowaniu administracyjnym nie jest okolicznością uzasadniającą brak uznania go za stronę tego postępowania. W prawomocnych wyrokach z dnia 27 lutego 2012 r., sygn.. akt I SA/Wa 2397/11 i I SA/Wa 2398/111, wydanych w sprawach dotyczących tej samej nieruchomości, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyraził opinię, iż odmowa przyznania J. B. przymiotu strony w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji, której przedmiotem było ustanowienie prawa własności czasowej nieruchomości, stanowiła naruszenie art. 28 K.p.a. Oznacza to zatem, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż błędnym było bezwarunkowe przyjęcie, że wnioskodawca nie posiada statusu strony w niniejszym postępowaniu bez szczegółowego zbadania tego aspektu sprawy. Szczególnie wobec faktu, że do dnia wydania zaskarżonego postanowienia nie był rozpoznany wniosek o dopuszczenie J. B. do udziału w sprawie, co w istocie było warunkiem koniecznym do prawidłowego rozpoznawania dalszych środków procesowych, z jakimi występował on na dalszych etapach postępowania. Dlatego też odrzucenie wniosku o wyłączenie sędziów uznać trzeba było za przedwczesne, a wydane w tym zakresie postanowienie, jako naruszające prawo. Podkreślenia wymaga także fakt, że postanowieniem z dnia 2 kwietnia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dopuścił J. B. do udziału w niniejszym postępowaniu. Dopuszczenie to spowodowane było tym, iż aktem notarialnym z dnia 2 marca 2015 r. dokonano częściowego działu spadku po W.D. i A.D., a ponadto E.O. scedowała na rzecz J. B. prawa i roszczenia związane z nieruchomością będącą przedmiotem niniejszej sprawy. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 wskazanej ustawy.