I OZ 1256/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Rudnicka po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M.W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 28 maja 2015 r., sygn. akt II SA/Rz 692/12 odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia w sprawie ze skargi M.W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] marca 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji postanawia oddalić zażalenie.

Zarządzeniem z dnia 1 sierpnia 2014 r. Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wezwał pełnomocnika M.W.– adwokatowi J. J. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej złożonej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 28 maja 2014 r. Zarządzenie doręczono na adres pełnomocnika skarżącej w dniu 5 sierpnia 2014 r. W dniu 6 sierpnia 2014 r. został uiszczony należy wpis od skargi kasacyjnej. W dniu 19 maja 2015 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wpłynęło zażalenie M.W. na powyższe zarządzenie (nadane za pośrednictwem operatora pocztowego w dniu 18 maja 2015 r.) wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego złożenia. Skarżąca wskazała, że zarządzeniem z dnia 1 sierpnia 2014 r. została wezwana do uiszczenie wpisu sądowego od skargi kasacyjnej mimo, że został w niej zawarty wniosek o zwolnienie opłaty od skargi. Zarządzenie zostało jej doręczone przez adwokata J.J. w dniu 12 maja 2015 r. Z uwagi na powyższe uchybienie terminu nastąpiło nie z jej winy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie postanowieniem z dnia 28 maja 2015 r. odmówił skarżącej przywrócenia terminu do złożenia zażalenia na zarządzenie z dnia 1 sierpnia 2014 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. Sad uznał, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do złożenia zażalenia. Fakt, że korespondencję zawierającą odpis zarządzenia z dnia 1 sierpnia 2014 r. doręczono pełnomocnikowi skarżącej – adwokatowi J.J. był bezpośrednim następstwem ustanowienia go przez skarżącą jej pełnomocnikiem z wyboru (art. 67 § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) i wynikał z zakresu udzielonego mu pełnomocnictwa z dnia 29 lipca 2014 r. Pełnomocnictwo to obejmowało bowiem sporządzenie skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 2 maja 2014 r., sygn. akt II SA/Rz 692/12, wniesienie jej w sprawie oraz reprezentowanie skarżącej w ramach postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Rzeszowie oraz Naczelnym Sądem Administracyjnym w Warszawie. Zatem to na pełnomocniku spoczywał obowiązek terminowego dokonywania czynności sądowych. Oznacza to, że okoliczność, że skarżąca nie wniosła przedmiotowego zażalenia na skutek tego, że pełnomocnik doręczył jej zarządzenie dopiero w dniu 12 maja 2015 r. nie usprawiedliwia faktu jego nieterminowego złożenia, a zatem nie uprawdopadabnia po jej stronie braku winy w uchybieniu terminu do złożenia zażalenie na powyższe zarządzenie. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła M. W., podtrzymując wcześniejszą argumentację co do zasadności wniosku o przywrócenie terminu. Wskazała ponadto, że zaskarżone postanowienie zostało wydane przez sędziego Krystynę Józefczyk, podlegającą wyłączeniu z mocy samej ustawy na podstawie art. 18 § 1 pkt 6a p.p.s.a., gdyż brała ona wcześniej udział w orzekaniu w sprawie sygn. akt II SAB/Rz 64/11. W obu zaś sprawach materiał dowodowy jest taki sam, stronami postępowania są te same osoby, istotą postępowania jest wycofanie z obiegu prawnego decyzji Wójta Gminy D. z dnia [...] maja 2008 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. W pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutu wywołującego najdalej idące skutki prawne, tj. zarzutu prowadzącego do wykazania, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane przez sędziego podlegającego wyłączeniu z mocy ustawy. Zarzut ten jest niezasadny, bowiem okoliczności, na które powołuje się skarżąca, nie wypełniają żadnej z przesłanek, o których mowa w art. 18 p.p.s.a., w tym w szczególności przesłanki wskazanej w § 1 pkt 6a powołanego przepisu. Ponadto w aktach sprawy znajduje się postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 12 lutego 2014 r., sygn. akt II SO/Lu 8/14, oddalające wniosek o wyłączenie m.in. sędziego Krystyny Józefczyk od orzekania w sprawie II SA/Rz 692/12. Przechodząc natomiast do merytorycznej oceny zaskarżonego postanowienia, wskazać należy, że jedną z zasadniczych przesłanek warunkujących uwzględnienie wniosku o przywrócenie terminu jest uprawdopodobnienie przez wnioskodawcę braku winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Aby uprawdopodobnić okoliczności uzasadniające wniosek o przywrócenie terminu, strona powinna uwiarygodnić swoją staranność przy prowadzeniu własnych spraw, jak również fakt, że przeszkoda, która spowodowała niedotrzymanie terminu była od niej niezależna. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku zachowania terminu do dokonania czynności procesowej można zatem mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody niedającej się przezwyciężyć. Chodzi więc o wskazanie takich okoliczności, których wystąpienie nie leżało po stronie skarżącego, a uniemożliwiło mu dopełnienie czynności procesowej w terminie. Przy ocenie braku winy przyjmuje się obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy, przy uwzględnieniu uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem. W rozpoznawanej sprawie okoliczności przytoczone przez skarżącą we wniosku o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na zarządzenie o wpisie nie wskazują na brak winy w niedochowaniu tego terminu. Jak słusznie zauważył Sąd pierwszej instancji, w dacie wydania zarządzenia wzywającego skarżącą do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej, była ona reprezentowana przez pełnomocnika (umocowanego do działania zarówno przed sądem pierwszej instancji, jak i Naczelnym Sądem Administracyjnym), któremu doręczono odpis przedmiotowego zarządzenia. Zatem w terminie otwartym do wniesienia zażalenia na zarządzenie, pełnomocnik działając w zakresie udzielnego umocowania, mógł złożyć stosowny środek zaskarżenia, czego jednak nie uczynił. Zażalenia nie wniosła również sama skarżąca. Natomiast, jak wynika z akt sprawy, pełnomocnik uiścił w zakreślonym terminie żądny wpis sądowy w wysokości 100 zł (k. 326). W tej sytuacji uznać należy, że okoliczność, iż skarżąca otrzymała od pełnomocnika odpis zarządzenia dopiero w dniu 12 maja 2015 r. (co, jak wynika z akt sprawy było związane z wcześniejszym wypowiedzeniem skarżącej pełnomocnictwa) nie może stanowić uprawdopodobnienia braku winy w niedochowaniu terminu do złożenia zażalenia. W terminie otwartym do wniesienia zażalenia, brak było bowiem obiektywnych przeszkód do dokonania tej czynności procesowej przez pełnomocnika umocowanego do działania w imieniu i na rzecz skarżącej. Bez znaczenia dla oceny zasadności wniosku pozostają natomiast zarzuty odnoszące się do samego zarządzenia, które strona podnosi zarówno we wniosku, jak i zażaleniu. W świetle powyższego zaskarżone postanowienie należy uznać za prawidłowe. Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., oddalił zażalenie.