I OZ 1246/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rudnicka po rozpoznaniu w dniu 12 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K.J. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 29 maja 2017 r., sygn. akt III SA/Kr 360/17 wzywające do uiszczenia wpisu sądowego od skargi K.J. na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia żądanej treści postanawia: uchylić zaskarżone zarządzenie

Zarządzeniem z dnia 29 maja 2017 r., sygn. akt III SA/Kr 360/17 Przewodniczący Wydziału III Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Krakowie wezwał K.J. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia żądanej treści. Stosownie do treści § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.), wysokość wpisu określono na kwotę 100 złotych. W zarządzeniu wskazano ponadto, że wpis należy uiścić w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi. Zażalenie na powyższe zarządzenie wniósł K.J., domagając się jego uchylenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z generalną zasadą odpłatności wymiaru sprawiedliwości, strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej jako "P.p.s.a."). Od tej zasady ustawodawca wprowadził wyjątki dwojakiego rodzaju. Pierwszy dotyczy spraw, w których strona skarżąca nie ma obowiązku ponoszenia kosztów sądowych (art. 239 P.p.s.a. - ustawowe zwolnienie od kosztów sądowych). Drugi dotyczy zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w drodze orzeczenia sądowego poprzez przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości lub części. W katalogu spraw, w których strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, wymienione są sprawy ze stosunków pracy i stosunków służbowych (art. 239 § 1 pkt 1 lit. d P.p.s.a.). Brak jakichkolwiek wyróżników ustawowego wyrażenia "sprawy ze stosunków pracy i stosunków służbowych" wskazuje, że zwolnieniem objęto wszystkie sprawy mieszczące się w tej kategorii. Przepis ten dotyczy zatem takich spraw, w których przedmiotem zaskarżenia jest określone rozstrzygnięcie, które wynika ze stosunku pracy lub stosunku służbowego skarżącego albo którego podstawą jest lub był stosunek pracy lub stosunek służbowy. Tak więc ustawowe zwolnienie od kosztów sądowych na podstawie tego przepisu dotyczy skarżącego, który wnosi skargę w sprawie mającej źródło roszczenia w stosunku pracy i stosunku służbowym. Przedmiotem niniejszej skargi jest postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia w zakresie przysługiwania policjantowi w stanie spoczynku prawa do lokalu mieszkalnego. Skarga ma zatem swoje źródło w stosunku służbowym. Skoro skarżący wnosi skargę w sprawie, która należy do kategorii spraw ze stosunków służbowych, to jest on ustawowo zwolniony od obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 i art. 198 P.p.s.a., orzekł, jak w sentencji postanowienia.