I OZ 1235/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 września 2018 r., sygn. akt I SA/Wa 1324/18 o odrzuceniu skargi w sprawie ze [...] na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] maja 2017 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 29 października 2018 r., sygn. akt I SA/Wa 1324/18 odrzucił skargę [...] (dalej: "strona skarżąca") na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] maja 2017 r., .nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że strona skarżąca pismem z 14 czerwca 2018 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] maja 2018 r. Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 17 lipca 2018 r. wezwano stronę skarżącą do usunięcia braków formalnych skargi, przez nadesłanie 2 egzemplarzy odpisów skargi poświadczonych za zgodność z oryginałem, w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Jednocześnie poinformowano, że nadesłane wraz ze skargą 2 egzemplarze jej odpisów stanowiły kserokopie niepotwierdzone za zgodność z oryginałem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, że z akt sądowych sprawy wynika, że wezwanie do nadesłania poświadczonych za zgodność z oryginałem dwóch odpisów skargi doręczone zostało pełnomocnikowi strony skarżącej 26 lipca 2018 r. Termin do jego wykonania upływał zatem 2 sierpnia 2018 r. Stosowne odpisy skargi nadesłane zostały przy piśmie z 1 sierpnia 2018 r., nadanym w urzędzie pocztowym 3 sierpnia 2018 r., a więc po upływie wyznaczonego terminu. Skarga podlega więc odrzuceniu na art. 58 § 1 pkt 3 oraz art. 232 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej: "P.p.s.a."). W zażaleniu na powyższe postanowienie strona skarżąca wniosła o jego uchylenie w całości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 47 § 1 w zw. art. 49 § 1 P.p.s.a., przez niewłaściwe zastosowanie i odrzucenie skargi z powodu braku nadesłania w terminie poświadczonych za zgodność z oryginałem odpisów skargi w sytuacji gdy obowiązujące przepisy nie przewidują wymogu poświadczania odpisów, a ponadto brak poświadczonych odpisów nie umożliwiał nadania skardze prawidłowego biegu. Naczelny Sąd Administracyjny, zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 46 § 1 P.p.s.a. każde pismo wnoszone do sądu powinno zawierać podpis strony, albo jej przedstawicieli ustawowych lub pełnomocników. Zgodnie natomiast z art. 47 § 1 P.p.s.a. do pisma należy dołączyć jego odpisy oraz odpisy załączników dla doręczenia ich stronom i uczestnikom postępowania. W myśl zaś art. 49 § 1 P.p.s.a., jeżeli pismo nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Taka odmienna regulacja ma zastosowanie do skargi wniesionej do wojewódzkiego sądu administracyjnego, bowiem – jak stanowi art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. – skargi, której braków formalnych nie uzupełniono w wyznaczonym terminie, nie pozostawia się bez rozpoznania, lecz podlega ona odrzuceniu. W tym miejscu wskazać należy, że odpisem pisma procesowego jest każdy jego dalszy egzemplarz zgodny z oryginałem. Istotą bowiem odpisu jest odwzorowanie w dowolnej technice pełnej treści składanego pisma. Może to być kopia maszynowa, a także kopia wykonana przy użyciu każdej innej techniki powielania np. wydruk komputerowy (zob. postanowienie NSA z 30 czerwca 2009 r., sygn. akt II OSK 927/09; wyrok NSA z 5 marca 2008 r., sygn. akt II OSK 774/06). Podnieść należy, że w orzecznictwie i piśmiennictwie niejednolicie podchodzi się do konieczności uwierzytelnienia odpisów pisma procesowego. Na gruncie procedury cywilnej Sąd Najwyższy w postanowieniu z 27 sierpnia 1998 r., sygn. akt III CZ 107/98 stanął na stanowisku, że kserokopie pism muszą być poświadczone za zgodność z oryginałem podpisem strony, jej przedstawiciela ustawowego bądź pełnomocnika. Przeciwne zdanie zaprezentowano jednak w postanowieniach z 18 października 2002 r., sygn. akt V CKN 1830/00 i sygn. akt V CKN 1820/00, z 12 stycznia 2009 r., sygn. akt II PZ 37/08 oraz z 9 stycznia 2012 r., sygn. akt II UZ 48/11, gdzie podkreślano, że odpis pisma to jedynie kolejny egzemplarz, który jest zgodny z oryginałem, przy czym nie ma znaczenia, czy jest to kopia maszynowa, kserokopia, czy wydruk komputerowy. Podstawowym wymogiem odpisu pisma procesowego pozostaje jego zgodność, tj. wierność treści z oryginałem. Podobne spory pojawiły się w procedurze sądowoadministracyjnej. Pierwsze stanowisko stwierdza, że z art. 47 § 1 P.p.s.a. wynika, iż zarówno fotokopie, jak i wydruki z poczty elektronicznej wymagają uwierzytelnienia przez stronę (R. Hauser i M. Wierzbowski (red.) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydanie 3, str. 274 oraz H. Knysiak – Molczyk [w:] T. Woś (red.) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wydanie 4, s. 302; Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Wolters Kluwer, wydanie VI, str. 256-257). Zgodnie natomiast z drugim poglądem, skoro wedle art. 47 § 2 P.p.s.a. odpisami mogą być także "uwierzytelnione fotokopie bądź uwierzytelnione wydruki poczty elektronicznej", to dopuszczalne jest traktowanie jako odpisów również innego rodzaju wydruków czy kopii, także nieuwierzytelnionych (J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, s. 137). Naczelny Sąd Administracyjny, orzekający w niniejszej sprawie, podziela pogląd zaprezentowany w postanowieniach z 21 czerwca 2018 r., sygn. akt II OZ 619/18 oraz 11 października 2011 r., sygn. akt II OZ 1209/17, że w orzecznictwie za dominujące należy uznać stanowisko, zgodnie z którym w sytuacji, gdy wezwanie sądu zostało wykonane w ten sposób, że strona lub jej pełnomocnik nadesłali kserokopie, a więc egzemplarze odpowiadające treści złożonego środka zaskarżenia, a jedynie nie poświadczono ich za zgodność z oryginałem, to jego odrzucenie byłoby dotknięte nadmiernym formalizmem. Odrzucenie takiego pisma nie znajduje uzasadnienia w treści art. 47 § 1 w zw. z art. 49 P.p.s.a., ponieważ nie ma przeszkód, żeby pismo – mimo wspomnianych niedociągnięć – mogło otrzymać prawidłowy bieg. Wobec powyższego w okolicznościach niniejszej sprawy za niezasadne należało uznać wezwanie strony skarżącej do nadesłania uwierzytelnionych odpisów skargi, a w konsekwencji, z uwagi na nadesłanie ich po wyznaczonym terminie, odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a., skoro do skargi zostały dołączone jej kserokopie. Z tych wszystkich względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a.