I OZ 123/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia W. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 16 października 2017 r., sygn. akt IV SA/Wr 405/17 o odrzuceniu skargi W. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie odstąpienia od ustalenia odpłatności za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 16 października 2017 r. odrzucił skargę W. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie odstąpienia od ustalenia odpłatności za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej. Z uzasadnienia postanowienia Sądu I instancji wynika, że zarządzeniem z dnia 7 sierpnia 2017 r. skarżący został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi poprzez złożenie 1 odpisu skargi, w terminie siedmiu dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Przedmiotowe wezwanie doręczono skarżącemu w dniu 31 sierpnia 2017 r. Mimo upływu zakreślonego terminu skarżący nie usunął braków skargi. Z tego względu Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) – dalej powoływana jako "P.p.s.a.". W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący podniósł, że braki formalne uzupełnił w terminie. Na dowód powyższego przedłożył pismo z dnia 4 kwietnia 2017 r. wraz z dowodem nadania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie zawiera uzasadnione podstawy. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. sąd odrzuca skargę gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie jej braków formalnych. Art. 47 § 1 P.p.s.a. stanowi zaś, że do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto, jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych. Sąd I instancji odrzucił skargę strony ze względu na nieuzupełnienie braku formalnego w postaci wymaganego odpisu skargi. Należało jednak rozważyć czy w analizowanym przypadku był to brak uniemożliwiający nadanie biegu sprawie. Przede wszystkim trzeba uwzględnić, że w piśmie procesowym z dnia 28 czerwca 2017 r. W. P. wniósł skargę na dwie decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. w przedmiocie odstąpienia od ustalenia odpłatności za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej: z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] oraz z dnia [...] maja 2017 r. nr [...]. Pismo strony zostało potraktowane jako zawierające w swej treści dwie skargi na dwie decyzje administracyjne. Skargę na decyzję nr [...] zarejestrowano pod sygn. akt IV SA/Wr 404/17 a skargę na decyzję nr [...] zarejestrowano pod sygn. akt IV SA/Wr 405/17. W obu sprawach, w formie odrębnych i oznaczonych stosownie do sygnatury danej sprawy wezwań, Sąd wezwał skarżącego do uzupełnienia braków formalnych skarg przez nadesłanie ich odpisów (po jednym w każdej sprawie) w termie 7 dni od dnia doręczenia każdego z wezwań pod rygorem odrzucenia odpowiadającej wezwaniu skargi. W wyznaczonym terminie skarżący przesłał na adres Sądu jeden odpis skargi, nie precyzując czy jest to odpis mający uzupełnić braki formalne skargi w sprawie IV SA/Wr 404/17, czy też skargi w sprawie IV SA/Wr 405/17. Pismo przewodnie, przy którym przesłano odpis skargi opatrzone było sygnaturami obu spraw. Należy przy tym zauważyć, że dokumentu tego nie ma w aktach omawianej sprawy, gdyż załączony on został do pierwszej z rozdzielonych spraw, której nadano prawidłowy bieg, uznając iż brak formalny w postaci odpisu skargi został uzupełniony w terminie. Natomiast w niniejszej sprawie skarga została odrzucona z powodu nieuzupełnienia omawianego braku. Takie działania Sądu I instancji nie zasługują na aprobatę. Przede wszystkim należy zauważyć, iż w obu sprawach brakujące odpisy skargi przeznaczone były dla tej samej osoby - A. P., która występowała w nich w roli uczestnika postępowania. Sprawy zostały zainicjowane jednym pismem procesowym a więc odpisy skargi w tych sprawach miałyby identyczną treść. W takim przypadku nadesłanie tylko jednego odpisu skargi nie może być kwalifikowane jako brak uniemożliwiający nadanie prawidłowego biegu jednej ze spraw. Nic nie stało na przeszkodzie by Sąd I instancji, dysponując jednym odpisem skargi, przesłał go uczestnikowi postępowania jedną przesyłką z oznaczeniem sygnatur obydwu spraw, bądź przesłał go przy jednej z wymienionych spraw z informacją o rozdzieleniu skargi i zarejestrowaniu ich pod odrębnymi sygnaturami. W tak niejednoznacznych sytuacjach ocena wymogów formalnych i możliwość stosowania sankcji wynikających z przepisów musi być bowiem zawsze dokonywana racjonalnie i bez tracenia z pola widzenia prawa do sądu (art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji RP). Oczywiste jest, że strona winna stosować się do wezwań Sądu i przesyłać żądane dokumenty oraz uzupełniać braki, jednak odrzucenie skargi z powodu nieprzesłania drugiego odpisu skargi – w sytuacji, gdy strona jeden egzemplarz odpisu pisma złożyła i oba jednobrzmiące odpisy skargi miały być doręczone tej samej osobie – jest dolegliwością zbyt daleko idącą. Na aprobatę nie zasługują czynności podjęte przez Sąd I instancji dotyczące nadesłanego odpisu skargi, także z tego względu, że skarżący nie sprecyzował, do której dokładnie ze spraw przesyła odpis skargi. Przyjęcie przez Sąd I instancji, że odpis ten nadesłano do sprawy IV SA/Wr 404/17, a przez to, że nie usunięto, mimo wezwania, braków formalnych w sprawie IV SA/Wr 405/17, uznać należało za dowolne. To skarżący winien sprecyzować, w której sprawie uzupełnia braki. Nieuprawnione podjęcie w tym względzie decyzji za skarżącego naruszało również prawo strony do sądu. Oznacza to, że w tej sprawie Sąd I instancji błędnie zastosował art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a., uznając skargę, co najmniej przedwcześnie, za niedopuszczalną. Ponownie badając sprawę Sąd I instancji winien uwzględnić poczynione powyżej rozważania, jak również okoliczność, że sprawa IV SA/Wr 404/17 została prawomocnie zakończona. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji.