I OZ 1213/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Marek Stojanowski po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Rzecznika Praw Dziecka na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 28 sierpnia 2018 r. sygn. akt IV SA/Gl 490/18 w sprawie ze skargi Rzecznika Praw Dziecka na decyzję Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej postanawia oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 28 sierpnia 2018 r. sygn. akt IV SA/Gl 490/18 odrzucił skargę Rzecznika Praw Dziecka na decyzję Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że zaskarżona decyzja Starosty [...] z [...] sierpnia 2017r. nr [...] została stronom W. i A. M. doręczona 4 września 2017 r. Oznacza to, że termin na wniesienie skargi do sądu administracyjnego dla Rzecznika Praw Dziecka upłynął w sprawie z dniem 5 marca 2018 r. Rzecznik Praw dziecka nadał wprawdzie w dniu 28 lutego 2018 r. skargę w urzędzie pocztowym, jednak została ona zaadresowana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach i wpłynęła do niego w dniu 2 marca 2018r. Sąd ten w dniu 12 marca 2018 r. przekazał skargę Starosty [...]. Skierowanie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach oznacza, że została ona złożona do organu niewłaściwego. Za dzień złożenia skargi nie może być zatem uznany dzień 28 lutego 2018 r., albowiem przesyłka pocztowa została skierowana przez skarżącą do organu niewłaściwego. Zgodnie bowiem z art. 53 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: P.p.s.a) skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a. W sprawach wskazanych w § 1 i 2 prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka mogą wnieść skargę w terminie sześciu miesięcy od dnia doręczenia stronie rozstrzygnięcia w sprawie indywidualnej, a w pozostałych przypadkach w terminie sześciu miesięcy od dnia wejścia w życie aktu lub podjęcia innej czynności uzasadniającej wniesienie skargi. Termin ten nie ma zastosowania w sprawach, o których mowa w § 2a. (§ 3). W ocenie Sądu I instancji, wniesienie skargi w rozumieniu art. 54 § 1 P.p.s.a. nastąpiło w niniejszej sprawie już po terminie do zaskarżenia, tj. w dniu 12 marca 2018 r., a więc w dacie przekazania przez wojewódzki sąd administracyjny - błędnie zaadresowanej do niego - skargi do Starosty [...]. Sam fakt nadania środka zaskarżenia przed upływem trzydziestodniowego terminu bezpośrednio do sądu (a nie właściwego organu) jako czynność dokonana niezgodnie z wymogami przewidzianymi w art. 54 § 1 P.p.s.a. nie świadczyła bowiem o zachowaniu terminu do wniesienia skargi. Na powyższe postanowienie Rzecznik Praw Dziecka wniósł zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania tj. art. 53 § 4 P.p.s.a. oraz naruszenie w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy art. 87 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. z 2018 r. poz. 998 ze zm.), polegające na nieobjęciu pomocą finansową rodziny zastępczej i odmówieniu jej przyznania świadczenia na pokrycie kosztów utrzymania dziecka w okresie od dnia 19 lipca 2017 r. do dnia 31 lipca 2017 r., mimo wygenerowania się kosztów utrzymania małoletniego P. C. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że w treści skargi skierowanej do sądu administracyjnego skarżący prawidłowo wskazał organ, za którego pośrednictwem miało nastąpić jej przekazanie. Na skutek oczywistej omyłki na biurze podawczym Rzecznika Praw Dziecka, skargę przesłano do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który skargę nadaną w dniu 28 lutego 2018 r. odebrał w dniu 2 marca 2018 r. czyli na 3 dni przed upływem terminu do jej wniesienia. Tym samym, odrzucając skargę Sąd I instancji nie zastosował się do dyspozycji art. 53 § 4 P.p.s.a., co doprowadziło do naruszenia tego przepisu, jak i art. 87 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, dalej: P.p.s.a), skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a. Jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę (§ 2). W przypadku innych aktów, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, skargę można wnieść w każdym czasie (§ 2a). Skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu (§ 2b). Z kolei w myśl art. 53 § 3 P.p.s.a. w sprawach wskazanych w § 1 i 2 prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka mogą wnieść skargę w terminie sześciu miesięcy od dnia doręczenia stronie rozstrzygnięcia w sprawie indywidualnej, a w pozostałych przypadkach w terminie sześciu miesięcy od dnia wejścia w życie aktu lub podjęcia innej czynności uzasadniającej wniesienie skargi. Termin ten nie ma zastosowania w sprawach, o których mowa w § 2a. Mając na uwadze treść argumentacji zawartej w uzasadnieniu zażalenia wskazać trzeba, że w dniu 1 czerwca 2017 r. weszła w życie nowelizacja ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dokonana ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r., poz. 935). Art. 9 pkt 3 lit. d ustawy zmieniającej dodał § 4 w art. 53 w ustawie - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w następującym brzmieniu: "Termin, o którym mowa w § 1 i 2, uważa się za zachowany także wtedy, gdy przed jego upływem strona wniosła skargę wprost do sądu administracyjnego. W takim przypadku sąd ten niezwłocznie przesyła skargę odpowiednio do organu, który wydał zaskarżone rozstrzygnięcie, wydał akt lub podjął inną czynność, będącą przedmiotem skargi". Powyższe dowodzi, że od daty 1 czerwca 2017 r. w sytuacji kiedy skarga została złożona bezpośrednio w sądzie administracyjnym ale w terminie otwartym do jej wniesienia, to termin ten uznaje się za zachowany. W rozpoznawanej sprawie art. 53 § 4 P.p.s.a. nie mógł jednak znaleźć zastosowania, gdyż ustawodawca nie uwzględnił w jego treści przypadku, gdy skargę wnosi Rzecznik Praw Dziecka, dla którego termin do wniesienia skargi do sądu administracyjnego określony został w art. 53 § 3 P.p.s.a., a nie w art. 53 § 1 czy art. 53 § 2 P.p.s.a. Z kolei argumentacja Rzecznika Praw Dziecka związana z zaistnieniem oczywistej omyłki na biurze podawczym tego Urzędu w żadnym razie nie mogła odnieść skutku w postaci uwzględnienia zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi. Tego rodzaju okoliczności mogłyby być ocenie jedynie w postępowaniu z wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Dodatkowo wyjaśnić też należy, że zaskarżone postanowienie odrzucające skargę z powodu uchybienia terminu do jej wniesienia jest rozstrzygnięciem o charakterze procesowym. Sąd I instancji nie badał sprawy merytorycznie gdyż do etapu tego nie doszedł z powodu przeszkód formalnych. Tym samym nie mógł naruszyć art. 87 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, gdyż przepisu tego nie stosował. Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zażalenie pozbawione jest racji i na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. podlega oddaleniu.