I OZ 120/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Kremer po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia B. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 18 grudnia 2023 r., sygn. akt II SA/Ke 631/23 o odrzuceniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi B. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 27 lipca 2023 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 18 grudnia 2023 r. sygn. akt II SA/Ke 631/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach odrzucił wniosek B. W. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że decyzją z dnia 27 lipca 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Kielce o odmowie przyznania skarżącemu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Odbiór ww. decyzji pokwitował domownik – I. W., w dniu 2 sierpnia 2023 r. Następnie w dniu 9 października 2023 r. skarżący osobiście złożył w siedzibie Kolegium skargę na ww. decyzję z jednoczesnym wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Wyjaśnił, że mieszka z niepełnosprawnymi rodzicami, którzy wymagają opieki w codziennym funkcjonowaniu, zaś o decyzji Kolegium dowiedział się w dniu 26 września 2023 r. w rozmowie telefonicznej z pracownikiem Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Kielcach. Rodzice odebrali korespondencję zawierającą zaskarżoną decyzję, ale nie przekazali jej skarżącemu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach odrzucając wniosek o przywrócenie terminu stwierdził, że w niniejszej sprawie należało przede wszystkim ustalić moment, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu, co pozwoli na rozstrzygnięcie, czy wniosek o przywrócenie terminu został wniesiony w terminie określonym w art. 87 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.". Sąd podkreślił, że z uzasadnienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wynika, że skarżący dowiedział się o decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach w dniu 26 września 2023 r. Najpóźniej więc w tej dacie ustała przyczyna uchybienia terminu. Tymczasem skarżący wniosek o przywrócenie terminu wniósł dopiero w dniu 9 października 2023 r., a zatem po upływie siedmiodniowego terminu, o którym mowa w art. 87 § 1 P.p.s.a. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący, zarzucając naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynika sprawy, tj. art. 86 P.p.s.a. poprzez nieprzywrócenie terminu do złożenia skargi które to naruszenie przepisów postępowania przez Sąd miało istotny wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu wnoszący zażalenie wskazał, że rozpatrując wniosek o przywrócenie terminu Sąd nie uwzględnił faktu, że strona nie ma wiedzy prawnej, a profesjonalny pełnomocnik został ustanowiony dopiero w dniu 13 grudnia 2023 r. Skarżący nie był więc świadom, że powinien dotrzymać terminu 7 dni. Dodatkowo, w ocenie skarżącego, na zasadność przywrócenia terminu wpływa okoliczność, że strona w okresie od 25 września 2023 r. do 6 października 2023 r. przebywała na zwolnieniu lekarskim. Z tej przyczyny także nie mógł złożyć wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi wcześniej. Zwolnienie trwało do piątku 6 października 2023 r., a skarga została złożona niezwłocznie po jego ustaniu w poniedziałek 9 października 2023 r. Wskazując na powyższe skarżący wniósł o: 1) uchylenie zaskarżonego postanowienia i orzeczenie o przywróceniu terminu do złożenia skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji; 2) zasądzenie wynagrodzenia za pomoc prawną z urzędu, gdyż wynagrodzenie takie nie zostało uregulowane przez skarżącego. W uzupełnieniu zażalenia skarżący przy piśmie z dnia 5 stycznia 2024 r. przekazał zaświadczenie lekarskie dotyczące choroby w okresie od dnia 25 września 2023 r. do dnia 6 października 2023 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 86 § 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Zgodnie natomiast z art. 87 § 1 P.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Z kolei w myśl art. 87 § 3 P.p.s.a. wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi. Istotne jest również, że spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym (art. 88 P.p.s.a.). Z brzmienia powołanych przepisów wynika zatem, że Sąd w pierwszej kolejności ocenia, czy wniosek o przywrócenie terminu został wniesiony z zachowaniem terminu. Dopiero w razie uznania, że termin ten został zachowany, badaniu podlegają przesłanki uprawdopodobniające brak winy w uchybieniu terminu do dokonania danej czynności procesowej. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego należy zgodzić się z Sądem I instancji, że w niniejszej sprawie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi został złożony po upływie terminu, o którym mowa w art. 87 § 1 i 3 P.p.s.a. Przyczyna uchybienia terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi ustała w dniu 26 września 2023 r., tj. w dniu, w którym skarżący dowiedział się telefonicznie o decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 27 lipca 2023 r., co wynika z oświadczenia strony zawartego w uzasadnieniu wniosku z dnia 9 października 2023 r. Mając zatem na uwadze jednoznaczną treść art. 88 P.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach prawidłowo odrzucił ww. wniosek. Odnosząc się do argumentów powołanych w zażaleniu zauważyć trzeba, że skarżący aż do złożenia zażalenia na postanowienie z dnia 18 grudnia 2023 r. nie podnosił okoliczności związanych ze swoim stanem zdrowia w okresie od 25 września 2023 r. do 6 października 2023 r., w sytuacji gdy już w dacie wystąpienia z ww. wnioskiem dysponował zaświadczeniem lekarskim potwierdzającym jego chorobę w tym okresie, a co mogło mieć wpływ na ocenę merytoryczną wniosku o przywrócenie terminu. Ponadto, ani przedstawione zaświadczenie lekarskie wystawione w dniu 6 października 2023 r. przez lekarza internistę specjalistę medycyny rodzinnej ani żaden inny dokument czy też treść wniesionego zażalenia nie wskazuje na charakter choroby skarżącego lub rodzaj dolegliwości. Z przedmiotowego zaświadczenia wynika jedynie, że skarżący był chory od 25 września 2023 r. do 6 października 2023 r., przy czym samo stwierdzenie choroby nie oznacza automatycznej przeszkody do dokonania czynności procesowej jaką było złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Również podnoszona kwestia nieznajomości przez skarżącego przepisów dotyczących reguł składania wniosku o przywrócenie terminu nie mogła być okolicznością usprawiedliwiającą błędne działanie strony. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o przyznaniu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu bowiem wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu na zasadzie prawa pomocy, należne od Skarbu Państwa (art. 250 § 1 P.p.s.a.), przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu unormowanym w przepisach art. 254 § 1 i art. 258 - 261 P.p.s.a.