I OZ 1198/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Rudnicka po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia H. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 listopada 2014 r., sygn. akt IV SAB/Wa 140/14 oddalające wniosek o ustanowienie doradcy podatkowego w sprawie ze skargi H. Z. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w W. w przedmiocie przeliczenia emerytury postanawia oddalić zażalenie.

W piśmie z dnia 25 marca 2014 r. H. Z. wniosła skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w W. w przedmiocie przeliczenia emerytury. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 3 lipca 2014 r. odrzucił powyższą skargę jako niepodlegającą kognicji sądowoadministracyjnej. W piśmie z dnia 22 lipca 2014 r. skarżąca zamieściła wniosek o przyznanie prawa pomocy, składając go następnie w dniu 8 sierpnia 2014 r. na urzędowym formularzu i wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego celem sporządzenia skargi kasacyjnej od postanowienia z dnia 3 lipca 2014 r. Powyższy wniosek rozpoznany został postanowieniem referendarza sądowego z dnia 9 października 2014 r., którym zwolniono skarżącą od kosztów sądowych oraz oddalono wniosek o ustanowienie doradcy podatkowego. Od powyższego postanowienia skarżąca, w piśmie z dnia 25 października 2014 r., wniosła sprzeciw, w którym podtrzymała wniosek o ustanowienie doradcy podatkowego. Postanowieniem z dnia 17 listopada 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, uwzględniając treść art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.), oddalił wniosek o ustanowienie doradcy podatkowego. Odnosząc się w pierwszej kolejności do wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, Sąd wskazał, że z uwagi na treść art. 239 pkt 1 lit. e p.p.s.a. skarżącej przysługuje zwolnienie ustawowe z obowiązku ich ponoszenia i nie musi uiszczać w tej sprawie żadnych opłat sądowych. Nie ma zatem podstaw do orzekania w tym przedmiocie, co czyni bezprzedmiotowym zgłoszone żądanie zwolnienia od kosztów sądowych. Rozpoznając wniosek o ustanowienie doradcy podatkowego, Sąd podniósł, że niezależnie od stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącej podnoszonych we wniosku, w pierwszej kolejności rozważenia wymaga kwestia, czy w tej sprawie dopuszczalne jest ustanowienie w ramach prawa pomocy pełnomocnika będącego doradcą podatkowym. Sąd wskazał, że treść i warunki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie pełnomocnika określa m. in. art. 245 § 3 powołanej ustawy, który w odniesieniu do stanu faktycznego niniejszej sprawy należy interpretować w powiązaniu z art. 175 § 1 wymienionej ustawy, ponieważ skarżąca żąda ustanowienia doradcy podatkowego w celu sporządzenia skargi kasacyjnej od postanowienia Sądu z dnia 3 lipca 2014 r. odrzucającego skargę w sprawie dotyczącej przeliczenia emerytury, a więc w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych. Z tego względu zdaniem Sądu merytoryczne rozpoznanie wniosku poprzedzone być musi ustaleniem, czy w niniejszej sprawie skarga kasacyjna może być skutecznie sporządzona przez doradcę podatkowego, a zatem czy dopuszczalne jest ustanowienie przez Sąd w ramach prawa pomocy doradcy podatkowego. Sąd wywodził dalej, że pełnomocnikiem strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym, poza osobami wprost wymienionymi w art. 35 § 1 powołanej ustawy, mogą być także inne osoby, jeżeli przewidują to przepisy szczególne. Do takich przepisów szczególnych należy art. 41 ust. 2 ustawy z dnia 5 lipca 1996 r. o doradztwie podatkowym (Dz. U. z 2011 r. Nr 41, poz. 213 z późn. zm.) uprawniający doradcę podatkowego do występowania w charakterze pełnomocnika w postępowaniu w zakresie sądowej kontroli decyzji, postanowień i innych aktów administracyjnych w sprawach dotyczących obowiązków podatkowych i celnych oraz w sprawach egzekucji administracyjnej związanej z tymi obowiązkami. Art. 175 § 3 pkt 1 p.p.s.a. korespondujący z art. 41 ust. 2 ustawy o doradztwie podatkowym, pozwala na sporządzenie skargi kasacyjnej przez doradcę podatkowego jedynie w sprawach obowiązków podatkowych i celnych oraz w sprawach egzekucji administracyjnej związanej z tymi obowiązkami. Z tego wynika, że doradca podatkowy jest uprawniony do występowania w charakterze pełnomocnika strony jedynie w ograniczonym zakresie, a mianowicie w sprawach dotyczących obowiązków podatkowych i celnych oraz w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, którego przedmiotem jest przymusowe wykonanie należności pieniężnych o charakterze podatkowym lub celnym. Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że doradca podatkowy nie może być pełnomocnikiem strony w postępowaniu sądowym w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, w tym również w sprawach dotyczących przeliczenia emerytury. W konsekwencji Sąd stwierdził, że wniosek skarżącej o ustanowienie doradcy podatkowego nie mógł zostać uwzględniony i na mocy art. 245 § 3 a contrario w zw. z art. 175 § 3 pkt 1 p.p.s.a. i w zw. z art. 41 ust. 2 ustawy z dnia 5 lipca 1996 r. o doradztwie podatkowym, orzekł o jego oddaleniu. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła H. Z.. Skarżąca domagała się zmiany zaskarżonego postanowienia poprzez ustanowienie doradcy podatkowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw. Sąd pierwszej instancji prawidłowo stwierdził, że w sprawie ze skargi na przewlekłe prowadzenie przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych postępowania w przedmiocie przeliczenia emerytury, niedopuszczalne jest ustanowienie doradcy podatkowego. Jak wynika bowiem z art. 41 ust. 1 i 2 ustawy o doradztwie podatkowym, doradca podatkowy jest uprawniony do występowania w charakterze pełnomocnika w postępowaniu w zakresie sądowej kontroli decyzji, postanowień i innych aktów administracyjnych w sprawach obowiązków podatkowych i celnych oraz w sprawach egzekucji administracyjnej związanej z tymi obowiązkami. Postępowanie w sprawie ze skargi na przewlekłe prowadzenie przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych postępowania w przedmiocie przeliczenia emerytury nie dotyczy obowiązków podatkowych i celnych, ani egzekucji administracyjnej związanej z tymi obowiązkami. Ponadto w stanie faktycznym niniejszej sprawy, z uwagi na żądanie skarżącej ustanowienia doradcy podatkowego w celu sporządzenia skargi kasacyjnej, powołany wyżej przepis ustawy o doradztwie podatkowym należy interpretować w powiązaniu z art. 175 § 3 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sporządzenie skargi kasacyjnej przez doradcę podatkowego jest możliwe wyłącznie w sprawach obowiązków podatkowych i celnych oraz w sprawach egzekucji administracyjnej związanej z tymi obowiązkami. Dlatego też brak było podstaw do ustanowienia w przedmiotowej sprawie doradcy podatkowego, co skutkować musiało oddaleniem wniosku w tym zakresie. Z podanych wyżej przyczyn, wobec braku podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. oddalił zażalenie.