I OZ 115/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Przybysz (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 16 grudnia 2022 r., sygn. akt III SA/Gd 572/21 o oddaleniu wniosku o wyłączenie sędziego WSA P.M. w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 1 czerwca 2021 r. nr SKO Gd/2371/21 w przedmiocie specjalnego zasiłku celowego postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 16 grudnia 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił wniosek M. K. o wyłączenie sędziego WSA P. M. w sprawie ze skargi na opisaną w sentencji decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku w przedmiocie specjalnego zasiłku celowego. Skarżący zarzucił, że sędzia prowadził na rozprawie w dniu 10 listopada 2022 r. mobbing względem protokolanta oraz dyskryminował skarżącego. Sąd I instancji uznał, że skarżący nie wykazał w żaden sposób, by w sprawie mogły zachodzić jakiekolwiek wątpliwości co do bezstronności wymienionego sędziego. Podnoszone przez skarżącego argumenty nie uprawdopodobniają istnienia takich okoliczności. W szczególności nie stanowi uzasadnionej wątpliwości co do bezstronności przeświadczenie strony co do tego, że sędzia prowadził proces wadliwie, nieobiektywnie czy też stronniczo. Nie stanowi podstawy do wyłączenia sędziego niezadowolenie strony z rozstrzygnięcia sprawy czy też ze sposobu prowadzenia postępowania sądowego, bowiem zarzuty te strona może podnosić w środkach odwoławczych od orzeczeń sądu pierwszej instancji (por. postanowienie NSA z 5 września 2008 r., sygn. akt I OZ 665/08, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Na marginesie tylko wskazać należy, że zgodnie z art. 100 §1 p.p.s.a. protokolant spisuje protokół z przebiegu posiedzenia jawnego pod kierunkiem przewodniczącego. Na powyższe postanowienie skarżący złożył zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja wyłączenia sędziego zarówno z mocy prawa, jak i na wniosek strony jest istotną gwarancją procesową, która ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd w takim składzie orzekającym, którego sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych ze stronami oraz nie mieli wcześniej, wskazanych w ustawie związków z rozpoznawaną sprawą. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego we wszystkich procedurach sądowych sprowadza się do eliminowania przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami, co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy. Poza wypadkami wyłączenia z mocy samego prawa (art. 18 § 1 p.p.s.a.), wyłączenie sędziego następuje na wniosek wówczas, jeżeli zachodzą takie okoliczności, które mogłyby wywołać wątpliwości, co do bezstronności sędziego (art. 19 p.p.s.a.). Wskazane przez skarżącego argumenty nie wypełniają dyspozycji art. 18 p.p.s.a., przewidującego wyłączenie sędziego od orzekania w sprawie z mocy samej ustawy. Nie stanowią również przesłanki uzasadniającej zastosowanie instytucji wyłączenia sędziego w oparciu o art. 19 p.p.s.a. Podjęcie przez wskazanego sędziego, w odczuciu skarżącego, niekorzystnych działań i nietrafnych czynności procesowych, nie stanowi podstawy do wyłączenia sędziego od orzekania. Sąd I instancji słusznie stwierdził, że o wyłączeniu sędziego nie może decydować subiektywne przekonanie strony o jego stronniczości i niesprawiedliwości. Zarzuty dotyczące niewłaściwego, zdaniem skarżącego, sposobu orzekania przez sędziego mogą być podnoszone w ramach przysługujących środków zaskarżenia, nie stanowią natomiast przesłanki do wyłączenia sędziego. Prawidłowość stosowania przepisów prawa podlega weryfikacji w ramach postępowania instancyjnego poprzez korzystanie przez stronę ze środków zaskarżenia. Dodatkowo zauważyć należy, że sędzia, którego dotyczył wniosek o wyłączenie, złożył wymagane oświadczenia, wskazując, iż nie zachodzą przesłanki uzasadniające wyłącznie go od rozpoznania sprawy. Prawdziwość tego oświadczenia nie budzi zaś w rozpoznawanym przypadku wątpliwości. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.