I OZ 1133/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek /spr./ po rozpoznaniu w dniu 28 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 marca 2017 r., sygn. akt I SAB/Wa 150/17 o odrzuceniu skargi J.S. na bezczynność Prezydenta m.st. Warszawy w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość postanawia: oddalić zażalenie.

Pismem z dnia 5 grudnia 2016 r. J.S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta m.st. Warszawy w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 5 marca 2010 r. o odszkodowanie za nieruchomość położoną w [...]przy ul. [...]ozn. jako "[...]" – działka oraz "[...]" nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 20 marca 2017 r., sygn. akt I SAB/Wa 150/17 odrzucił skargę. Sąd wskazał, że stosownie do art. 58 § 1 pkt P.p.s.a., sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona. Sytuacja, o której mowa w powołanym przepisie zachodzi wówczas, gdy wcześniej złożona skarga, w tym samym przedmiocie i między tymi samymi stronami, jest rozpoznawana merytorycznie (lis pendens) lub nastąpiło już wcześniejsze merytoryczne prawomocne rozpoznanie skargi (res iudicata), w zakresie tego samego przedmiotu i między tymi samymi podmiotami. Sąd zauważył, że wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 17 marca 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 829/15 oceniony został stan bezczynności w sprawie z wniosku z 5 marca 2010 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...]przy ul. [...]ozn. jako "[...]" – działka oraz "[...]" nr [...]. Wyrokiem tym Sąd zobowiązał Prezydenta m.st. Warszawy do rozpoznania ww. wniosku w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, stwierdzając jednocześnie, że zaistniała bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto Sąd zasądził od Prezydenta m.st. Warszawy na rzecz skarżącej kwotę 500 zł tytułem grzywny oraz oddalił skargę na bezczynność w pozostałym zakresie. Powyższy wyrok stał się prawomocny 11 czerwca 2016 r., zaś akta administracyjne wraz z odpisem prawomocnego wyroku zostały zwrócone do organu 20 lipca 2016 r. Powyższe dowodzi, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga na bezczynność jest tożsama zarówno pod względem podmiotów jak i przedmiotu ze skargą rozpoznaną powyższym prawomocnym wyrokiem. Sprawa dotycząca bezczynności Prezydenta m.st. Warszawy objęta przedmiotową skargą została więc już prawomocnie osądzona. Sąd wskazał także, że skarżąca skorzystała z uprawnienia, o którym mowa w art. 154 § 1 P.p.s.a. albowiem jednocześnie z wniesieniem przedmiotowej skargi na bezczynność, w dniu 5 grudnia 2016 r. wniosła do tutejszego Sądu skargę na niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 marca 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 829/15 (sprawa została zarejestrowana pod sygn. I SA/Wa 140/17). W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca wniosła o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania, według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 1 w związku z art. 3 § 1 i 2 pkt 8 lub 9 w związku z art. 52 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 58 § 3 przez błędną odmowę rozpoznania skargi na bezczynność i odrzucenie skargi mimo braku tożsamości sprawy (tożsamości przedmiotowej) ze sprawą uprzednio rozpoznaną. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że w razie dalszego okresu bezczynności po dacie orzekania przez sąd administracyjny, okres ten jako nieobjęty uprzednim wyrokiem sądu administracyjnego powoduje, że nie jest to tożsama sprawa z kolejnej skargi na bezczynność ze sprawą objętą uprzednim wyrokiem w przedmiocie bezczynności. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 58 § 1 pkt 4 P.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona. W zakresie objętym regulacją powołanego przepisu stan powagi rzeczy osądzonej w postępowaniu sądowoadministracyjnym istnieje w warunkach tożsamości przedmiotu postępowania oraz tożsamości jego stron. Innymi słowy przy ustalaniu tożsamości sprawy należy brać pod uwagę element podmiotowy i przedmiotowy, przy czym tożsamość podmiotowa, to tożsamość podmiotu będącego adresatem praw lub obowiązków, a tożsamość przedmiotowa to tożsamość treści tych praw i obowiązków oraz ich podstawy prawnej i faktycznej. Stąd badając, czy wskazana zasada została naruszona, sąd administracyjny analizuje: co jest przedmiotem sprawy i jakie występują strony. Jeżeli dojdzie do przekonania, że sprawa "o to samo" między tymi samymi stronami została już rozstrzygnięta, zobowiązany jest do odrzucenia skargi (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 czerwca 2011 r., sygn. akt I OSK 387/11; dostępny w bazie orzeczeń sądów administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że zarówno w sprawie I SAB/Wa 829/15, jak i w sprawie niniejszej zachodziła tożsamość podmiotowa, gdyż podmiotem praw i obowiązków był organ – Prezydent m. st. Warszawy oraz skarżąca – J.S. Zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia mają zatem granice powagi rzeczy osądzonej, jakie wyznaczyło rozstrzygnięcie w sprawie zakończonej wyrokiem z 17 marca 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 829/15. Powyższym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Prezydenta m.st. Warszawy do rozpoznania z 5 marca 2010 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...]przy ul. [...]ozn. jako "[...]" – działka oraz "[...]" nr [...]. w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, stwierdzając jednocześnie, że zaistniała bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto Sąd zasądził od Prezydenta m.st. Warszawy na rzecz skarżącej kwotę 500 zł tytułem grzywny oraz oddalił skargę na bezczynność w pozostałym zakresie. Z punktu 1 sentencji wyroku z 17 marca 2016 r. wynika, że przedmiotem kontroli Sądu była bezczynność Prezydenta m.st. Warszawy w rozpatrzeniu wniosku skarżącej z 5 marca 2010 r. Analiza powyższego wyroku nie budzi wątpliwości, że przedmiotem skargi oraz oceny dokonanej przez Sąd pierwszej instancji była bezczynność w zakresie powyższego wniosku. Zarówno w sprawie niniejszej, jak i zakończonej prawomocnym wyrokiem z 17 marca 2016 r. przedmiot sprawy był tożsamy. Podkreślić należy, że przy badaniu negatywnych przesłanek dopuszczalności skargi, o których mowa w art. 58 § 1 pkt 1-6 P.p.s.a., Sąd pierwszej instancji bada ich wystąpienie zarówno w dacie wniesienia skargi, jak i w dniu orzekania. Ponieważ w dniu orzekania przez Sąd pierwszej instancji w niniejszej sprawie, tj. 20 marca 2017 r. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 17 marca 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 829/15 był prawomocny, Sąd zasadnie odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 4 P.p.s.a. biorąc pod uwagę, że wyrok z 17 marca 2016 r., korzysta z powagi rzeczy osądzonej, co wyklucza ponowne rozstrzyganie w tej sprawie. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.