I OZ 108/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia S. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 28 października 2024 r., sygn. akt II SA/Łd 407/24 o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi S. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 8 listopada 2019 r. znak: SKO-4160.171.2019 w przedmiocie opłaty adiacenckiej postanawia: oddalić zażalenie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z 28 października 2024 r. odmówił S. K. przywrócenia terminu do zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z 12 września 2024 r. oddalającego skargę ww. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z 8 listopada 2019 r. znak: SKO-4160.171.2019 w przedmiocie opłaty adiacenckiej. Sąd I instancji wskazał, że pismem z 1 października 2024 r. skarżący wniósł o przywrócenie terminu do zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia powyższego wyroku, wyjaśniając, że 25 lipca 2024 r. miało miejsce włamanie do jego mieszkania w Z. przez nieznanego sprawcę. Następne włamanie nastąpiło 30 lipca 2024 r. również przez nieznanych sprawców. Wtedy skradziono skarżącemu szafę pancerną, w której między innymi znajdowały się wszystkie najważniejsze dokumenty bankowe, pieniądze, w gotówce, broń. W związku z powyższymi wydarzeniami czas skarżącego był poświęcony współpracy z policją kryminalną w Z. celem wykrycia sprawców, a śledztwo jest w toku. Skarżący wskazał, że jego częste podróże z . do Ł. i z powrotem spowodowały, że nie dostrzegł terminu sądowego, który wydawał mu się bardzo odległy. Z tego też względu nie pojawił się na rozprawie. Termin rozprawy pozostał przez skarżącego niezauważony. W dniu 2 października 2024 r. skarżący złożył kopie skarg karnych (Strafantrage) z 16 sierpnia 2024 r. Sąd I instancji uznał, że okoliczności podniesione w motywach wniosku nie dowodzą o braku winy w uchybieniu terminu i nie mogą stanowić podstawy do jego przywrócenia. WSA zwrócił uwagę, że skarżący przyczyn uchybienia terminu upatruje w zdarzeniach, które miały miejsce przed rozpoczęciem jego biegu, a zatem pozostają bez związku z uchybionym terminem, a przynajmniej taki związek nie wynika z wyjaśniań strony. Co więcej, sam skarżący przyznał w uzasadnieniu wniosku, że na skutek częstych podróży z Z. do Ł. i z powrotem, nie zauważył, że nadszedł termin rozpoznania jego sprawy i nie stawił się na wyznaczonej rozprawie. Sąd I instancji podkreślił, że skarżący w zawiadomieniu o terminie rozprawy (doręczonym w dniu 10 lipca 2024 r.) został prawidłowo pouczony o sposobie i terminie zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku oddalającego skargę, nadto o skutkach zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku po upływie tego terminu. Nie może być zatem skuteczne uprawdopodobnienie braku winy skarżącego poprzez powołanie się na przeoczenie, czy zapomnienie o konieczności złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku. Okoliczności te obciążają bowiem skarżącego. Sąd I instancji uznał, że uchybienie terminu było następstwem niedołożenia przez skarżącego należytej staranności w prowadzeniu własnych spraw, przy czym wskazane przeszkody nie należały do niedających się przezwyciężyć. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący ponowił argumentację podniesioną we wniosku wskazując, że stał się dwukrotnie ofiarą przestępstw za granicą co do doprowadziło do obniżenia jego nastroju, stanów lekowych, rozedrgania oraz dekoncentracji. Zdaniem skarżącego, następstwa te - biorąc pod uwagę obiektywny miernik staranności - stanowią o braku winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: "P.p.s.a."), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Wniosek o przywrócenie terminu musi być jednakże złożony do sądu, w którym czynność miała być dokonana w terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, a w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu i równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 1, § 2 i § 4 P.p.s.a.). Przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić tylko i wyłącznie wtedy, gdy spełnione zostaną łącznie powyżej wskazane wymogi prawne. Brak winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych i można mówić o niej tylko wówczas, gdy dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody, niezależnej od strony. Przy czym to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia braku swojej winy w uchybieniu terminu. Kryterium braku winy wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa w tym zakresie. Powszechnie przyjmuje się, jako kryterium przy ocenie istnienia winy lub jej braku w uchybieniu terminu, obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji prawidłowo przyjął, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu. Nie świadczy o braku winy stan stresu wywołany włamaniami do mieszkania skarżącego w Z. Słusznie w tym względzie Sąd I instancji zauważył, że włamania, na które powołuje się skarżący miały miejsce 25 lipca 2024 r. oraz 30 lipca 2024 r., a zatem ponad miesiąc przed rozpoczęciem biegu terminu do zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia. Zawiadomienie o terminie rozprawy wraz z pouczeniem o sposobie i terminie zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku skarżący odebrał zaś 10 lipca 2024 r., czyli dwa tygodnie przed pierwszym włamaniem. W konsekwencji, włamania do których doszło w drugiej połowie lipca 2024 r. nie mogły być uznane za nadzwyczajne przeszkody uniemożliwiające skarżącemu podjęcie odpowiednich działań w toku postępowania sądowoadministracyjnego. Także konieczność częstych podróży pomiędzy Ł. a Z. wymuszona tymi zdarzeniami nie może być uznana za okoliczność, która w znaczący sposób wpłynęła na możliwość sporządzenia wniosku o uzasadnienie wyroku. Niedokonanie tej czynności w terminie nie było bowiem wynikiem obiektywnej przeszkody, której skarżący nie mógł usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, a wyłącznie skutkiem jego przeoczenia, gdyż jak sam przyznał - w tym czasie skoncentrowany był na kwestiach związanych z włamaniem i koniecznością współpracy z policją. Takie działanie obarczone jest niedbalstwem i nie może stanowić podstawy pozytywnego rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu. Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.