I OZ 1062/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Runge – Lissowska po rozpoznaniu w dniu 8 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M.K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 15 maja 2015 r. sygn. akt II SA/Łd 170/15 o odmowie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi M.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia [...] stycznia 2015 r., nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej postanawia: oddalić zażalenie

Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił M.K. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż z wniosku skarżącej wynika, że uzyskuje ona dochód w wysokości 2000 zł, posiada oszczędności w kwocie 300 000 zł, jest osobą samotnie wychowującą dziecko. Skarżąca jest właścicielką domu o powierzchni 200 m² oraz nieruchomości gruntowej o powierzchni 4,3 ha. Jest także współwłaścicielką kilku samochodów. Koszty utrzymania strony wynoszą około 1608 zł miesięcznie. W ocenie Sądu I instancji powołane we wniosku okoliczności wskazują, iż nie spełnia ona przesłanek przyznania jej prawa pomocy w żądanym zakresie, wynikających z art. 264 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako "P.p.s.a.", bowiem posiada znaczne zasoby majątkowe, które pozwalają jej na poniesienie pełnych kosztów niniejszego postępowania. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła M.K., reprezentowana przez radcę prawnego, ustanowionego przez skarżącą z wyboru. Strona zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu naruszenie art. 246 P.p.s.a. w wyniku błędnej oceny sytuacji materialnej skarżącej, przy jednoczesnym pominięciu wymogu wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego , czyniąc tym samym ustalenie o możliwości uiszczenia kosztów zbyt dowolnym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla niej i jej rodziny. Z powyższego przepisu jednoznacznie wynika, że instytucja prawa pomocy ma na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem osobom o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych, które z uwagi na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z postępowaniem sądowym. Podkreślenia ponadto wymaga, że instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od zasady przewidzianej w art. 199 P.p.s.a., zgodnie z którą strony samodzielnie ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, zatem przepisy ją regulujące i zawarte w nich przesłanki, należy interpretować ściśle. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, oceniając sytuację majątkową skarżącej Sąd I instancji właściwie uznał, że nie uzasadnia ona przyznania jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżąca uzyskuje stały miesięczny dochód w kwocie 2000 zł, a zatem w wysokości przekraczającej najniższe miesięczne wynagrodzenie. Posiada także znaczne oszczędności, w kwocie 300 000 zł, a nadto jest współwłaścicielką szeregu pojazdów o znacznej wartości rynkowej (są to między innymi luksusowe samochody marki Porsche oraz Mercedes). Już samo to wskazuje w sposób niewątpliwy, iż skarżąca jest osobą o znacznym majątku, co wyklucza ją z kręgu osób uprawnionych do skorzystania z pomocy Państwa w dochodzeniu swoich praw w postępowaniu sądowym. Ponadto skarżąca wskazała, że jest właścicielem dwóch nieruchomości – domu o powierzchni 200 m² oraz działki o powierzchni 4,3 ha. Zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, które obecny skład tego Sądu podziela, posiadanie majątku, szczególnie nieruchomości o znacznej wartości, co ma miejsce w niniejszej sprawie, wyklucza możliwość uzyskania zwolnienia od kosztów sądowych. Z tego też względu majątek w postaci jakichkolwiek aktywów zawsze rzutuje na ocenę prawa do zwolnienia strony z kosztów postępowania i przyznania pełnomocnika. W tym stanie rzeczy należało uznać, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zaskarżonym postanowieniem zasadnie odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji niniejszego postanowienia.